Wulang Bebasan 11:23-30; Jabur 92; Mateus 13:10-17 TINARBUKA KAGEM PITUTUR SUCI“Iya iku sababe anggonku paring pangandika marang wong-wong ikunganggo pasemon, awit sanadyan mripate padha ndeleng, nanging oraweruh, lan sanadyan padha ngrungokake, nanging padha ora krungu lanora ngerti.” (Mateus 13:10-17) Nalika para sakabadipun nyuwun pirsa kenging punapa Gusti Yesus remenngendika ngginakaken pasemon, Panjenenganipun paring wangsulan, bilihpara sekabat diparingi kawruh bab wiwitinga Kratoning Swarga, nanging tiyangsanes boten. Punika mboten ateges Gusti milih-milih, nanging gumantungsaking kabukakipun manah kangge nampi Sabda. Tiyang ingkang wangkotmanahipun, mesthi boten saged mangertos makna sabda, sinaosa sampunasring mirengaken.Miturut Gusti, paningal lan talinganipun manungsa asring kagangguawit pikajengipun piyambak. Kamangka, Gusti nimbali kita sedaya supadosdados umat ingkang tansah ngudi kawilujengan. Nanging karsanipun punikaasring kawon déning ego lan kabetahan pribadining manungsa. Gusti nimbalikita dhateng pangertosan ingkang kalangkung lebet, nanging manungsaasring ngandelaken pangertosanipun piyambak. Nanging, tumraping manungsaingkang sumarah lan tulus, temtu piwucalipun Gusti badhe paring kawruhlan pangertosan linangkung.Mila, sumangga kita andhap asor lan nyawisake manah ing saben wekdalkangge nampi piwucaling Gusti. Nggegilut ngantos mangertos wosing sabdanipun,rumasuk lan mapanaken ing sak lebeting manah sedaya pangandikanéGusti, lan dipun lampahi kanthi setya. Nglatih manah kangge purun nampilan ngrasuk sedaya pangandikanipun Gusti punika minangka wujud lakuiman ingkang langgeng. Mugi kita dados tiyang ingkang tansah kagunganpaningal lan talingan rohani, anggadhahi rasa ajrih lan sumarah dhumatengSang Sabda. Amin. |*SP

Pangandharing Toret 28:1-14; Jabur 92; Efesus 4:17-5:2 NGRASUK KAMANUNGSAN ANYAR“Yaiku menawa kowe, ing bab lakumu kang biyen, kudu ngrucatkamanungsan lawas, kang nemahi rusak awit saka anane hawa-napsukang nasarake, supaya kowe padha dianyarake ing roh lan pikiranmu, lanngrasuk kamanungsan anyar, kang wis tinitahake manut karo karsaningAllah ing kayekten lan kasucen kang satuhu.” (Efesus 4:22-24). Rasul Paulus paring pepenget dumateng umat ing Efesus supados sampunngantos kelu ing tata gesangipun para tiyang ingkang boten pitados. Tiyang-tiyang punika penggalihipun peteng, manahipun wangkot lan tumindakipuntebih saking Gusti. Rasul Paulus ngersakaken supados umat ngrasuk gesangingkang sampun kaanyaraken lantaran sabdaning Gusti lan Roh Suci. Tatagesang anyar ingkang kebak ing kayekten, kabecikan, lan katresnan.Gesang anyar boten namung perkawis owah-owahan tata lair kemawon,nanging kedahipun owah-owahan punika lair trusing batos. Kita katimbalankangge nyingkiraken prasangka, nesu, demen apus-apus punapa denetumindak awon. Salajengipun ngagem (mbudidaya mujudaken) raos welasasih, paring pangapunten, napa dene becik dhateng liyan. Sasampunipunkita nyumurupi katresnanipun Sang Kristus ingkang tanpa wates, kitakadhawuhan supados gesang nglairaken katresnan ingkang tanpa pamrih.Katresnan punika sanes namung emosional kemawon, nanging katresnankang makarya, nyantosakaken, lan milujengaken.Sumangga kita sami ngrasuk tata gesang anyar ing Sang Kristus sabendinten. Srana gesang miturut katresnanipun, kita badhe saged ngowahilingkungan kita. Kita saged mujudaken tata gesang suci Gesang ingkangnengsemaken Gusti, lan mujudaken kratoning Gusti wonten ing donyapunika. Gesang anyar punika pisungsung suci ingarsanipun Gusti. Amin. |*SP

Kaimaman 26:3-20; Jabur 92; 1 Tesalonika 4:1-8 NGUDI KASUCEN KANG DADI KARSANE GUSTI“Wasana, para Sadulur, panjaluk lan pituturku kabeh marang kowe anaing patunggilane Gusti Yesus: Kowe wis padha krungu saka aku, kepriyekudune lakumu supaya ndadekake keparenging Allah. Bab iku pancen wispadha koktindakake, ewasamono prayogane kowe saya tumemenaanggonmu padha tumindak mangkono.” (1 Tesalonika 4:1) Rasul Paulus maringi piwucal dhumateng pasamuwan ing Tesalonikabilih gesang ingkang nderek karsanipun Gusti punika kedah suci lan tebihsaking dosa. Rasul Paulus ngersakaken supados umat nindakaké kabecikanmiturut piwucal ingkang sampun diparingaken, sarta njagi badan sakingremen nuruti hawa nepsu ingkang boten trep. Kasucen punika botennamung bab tata lair/kajasmanen, nanging nepsu lan krenteging manah ugikalebet. Ngudi kasucen punika wujud ngurmati badan minangka padalemanipunSang Roh Suci.Ing wekdal samangke, kasucen dados kados bab ingkang langka lanasring dipun wastani kolot. Nanging karsanipun Gusti tetep sami, awitPanjenenganipun nimbali kita dados umat ingkang benten kaliyan donya.Ngudi gesang suci punika boten namung nebih sakingi panggoda, nangingugi nindakaken lampah gesang ingkang suci lan ngajeni sesami. Prasetyaiman mboten namung ing tutuk, nanging kedah dipun tindakaken kanthitumundak nyata ing saben dinten.Mila, sumangga kita ngudi kasucen kanthi setya. Prayoginipun kitatansah ndedonga nyuwun kekiyatan saking Gusti, amargi kita piyambakmboten badhe saged tanpa pitulunganipun Gusti. Sampun ngantos kitanglirwakake pangandikane Gusti lan nilar pakaryanipun Sang Roh Suci. Mugikita tansah nresnani Gusti kanthi manah ingkang suci, nresnani sesamikanthi ikhlas, lan ngudi sieap gesang ingkang mulya. Amin. |*SP

Yesaya 55:10-13; Jabur 65:1-13; Rum 8:1-11; Mateus 13:1-23 WIJINING KASLAMETAN LAN ATINE MANUNGSA“Amarga atine bangsa iki ndableg lan kupinge jampeng sarta mripatedieremake, supaya aja padha ndeleng kalawan mripate lan krungukalawan kupinge sarta atine bisa mangerti banjur mratobat, satemahsunwarasake.” (Mateus 13:15) Gusti Yesus nglairake pasemon bab tiyang ingkang nyebar wiji. Wontenwiji ingkang sumebar dawah ing pinggir mergi, ing lemah watu, ing grumbul/tethukulan eri, lan ing pasiten subur. Pasemon punika nggambarakenkawontenaning manahipun manungsa nalika nampi Sabdanipun Gusti. Wijipunika Sabda, lan pasiten punika manahipun manungsa. Kados dene wijimbetahaken siti ingkang subur lan pangrimat ingkang sae supados sagedtuwuh lan ngrembaka temahan ngasilaken woh ingkang sae. Mekaten ugisabanipun Allah, mbetahaken papan ingkang subur supados saged tuwuhlan ngedalaken uwohing kabecikan. Dene wujuding papan ingkang subursaha pangrimat ingkang sae inggih punika manah ingkang kanthi andap asorlan tinarbuka nampi sabda pangandika, dipun gilut-gilut lan dipun wujudakening tata gesang padintenan.Menawi manahipun manungsa punika kebak ing raos kuwatos, semplah,hawa nepsu, sabda boten saged mlebet lan tuwuh. Pramila kathah tiyangingkang saben wekdal mirengaken sabda pangandikanipun Gusti, nangingamargi karepotaning gesang saha kathahipun perkawis ingkang ngebakimanah, sabda punika lajeng kados dene wiji ingkang dawah ing pinggirmargi, lemah watu saha grumbul/tethukulan eri. Saged tuwuh sekedapnanging pungkasanipun pejah. Nalika ngadepi panggoda utawi perkawisinggesang ingkang karaos awrat kesupen dumateng sabda pangandikanipun Allah.Sumangga kita nyuwun pitulungan Gusti supados ngresiki manah kitalan sumadya nampeni sabdanipun. Sampun ngantos kita namung mirengaken,nanging mboten nindakaken. Kita kedah nebih saking sawernining panggoda,ngulinakaken ndedonga, maos Kitab Suci, lan tumindak miturut pangandikanipunGusti. Mugi kita saged dados siti ingkang subur ingkang nglairaké wohingkabecikan lan kawilujengan. Amin. |*SP

Yesaya 52:1-6; Jabur 65:9-13; Yokanan 12:44-50 MANGUN KABECIKAN“Aku wus teka ing jagat dadi pepadhang, supaya saben wong kangpracaya marang Aku, aja tetep ana ing pepeteng.” (Yokanan 12:46) Gusti Yesus ngendika bilih sinten kemawon ingkang pitados dhatengPanjenenganipun, sejatosipun inggih pitados dhateng Sang Rama ingkangngutus. Panjenenganipun rawuh ing donya minangka pepadhang, supadossinten kemawon ingkang pitados, boten gesang ing salebeting pepetengmalih. Minangka pepadhang sejati, Gusti Yesus mbikak pangertosan lanmargiining kawilujengan sarta nuntun umatipun medal saking gesangingkang tanpa pangajeng-ajeng. Pepadhang punika mboten namung wujudcahya, nanging paring pepadhang ingkang arupi pangertosan, panglipur, lanarah gesang ingkang yekti.Ing gesang padintenan, kathah tiyang ingkang kesasar lan kapilutpepetenging donya: kawontenan ingkang kebak dosa, kasangsaran, raosajrih, lan pangajeng-ajeng ingkang nglaha. Gusti Yesus ngandika bilihPanjenenganipun boten rawuh kangge ngadili, nanging kangge milujengaken.Nanging Gusti Yesus ugi negesaken bilih saben tiyang ingkang nampik sabdanipun,sampun nemtokake nasibipun piyambak. Ing wekdal pungkasan Injil ingkangbadhe ngalili tiyang-tiyang punika. Awit saking punika, sumangga kita tampisabda pangandikanipun Allah minangka pepadanging gesang saha sumanggemnindakaken dawuhipun kanthi madep manteb.Ing tengahing petenging gesang, Panjenenganipun madeg minangkadilah ingkang paring pepadang lan nuntun gesang kita. Kanthi andap asoringmanah kita kedah purun mbikak manah kita, nampi sabdanipun, lan gesanglaras kaliyan dawuhipun. Mboten wonten gesang ingkang sejati kajawi gesangwonten ing pepadhangipun Kristus. Amin. l *SP.

Yesaya 48:6-11; Jabur 65:9-13; Rum 15:14 -21 BENTEN GOLONGAN, NANGING PURUN PRACAYA“Para Sadulur, aku dhewe pancen yakin mungguhing kowe, yen kowewus padha sugih kabecikan, mumpuni ing sakehing kawruh, sartakaconggah padha eling-ingelingake.” (Rum 15:14) Kangge ngiyataken gesang kapitadosanipun pasamuwan ing Rum, RasulPaulus mbombong manahipun warganing pasamuwan. Awit sinaosa pasamuwaning Rum punika sanes tiyang Yahudi, nanging Rasul Paulus pitados bilihwarganing pasamuwan punika ugi kaparingan kawicaksanan, kabecikan lankasagedan kangge samidene ngemutaken ing antawising warga pasamuwan.Punika ndadosaken kawigatosan bilih saben tiyang ingkang pitados, sinaosasanes saking golonganipun tiyang-tiyang Yahudi, dipun paringi daya gesangsaking Gusti Allah kangge ngedalaken uwohing kabecikan.Rasul Paulus ugi ngendikakaken bilih anggenipun makarya mbabarpawartos kawilujengan punika adhedhasar timbalan saking Gusti Allahkangge nyebar Injil dhumateng sedaya tiyang ingkang dereng nate mirengpawartos kabingahan punika. Dados mboten namung winateng ingkalanganipun tiyang-tiyang Yahudi kemawon nanging kepara sumrambahdumateng sedaya bangsa. Perkawis punika kedahipun saged mbereg kitasupados mboten nglokro lan tetep semangat kangge martosaken Injilsinaosa kedah ngadepi maneka warni pepalang. Awit Roh Suci mesthi badhenganthi lan tansah maringi kekiyatan.Mugi kita ugi saget sinau saking kayektèn punika: minangka peranganingpasamuwan tansah mbudidaya supados gesang kita saged laras kaliyanpangandikanipun Gusti temahan kaparingan kawicaksanan, kabecikan lankasagedan kangge samidene ngemutaken ing antawising warga pasamuwan.Kanthi mekaten gesang kita saged tansah ngluhuraken asmanipun Gusti lansaged dados paseksi tumraping sesami. Sampun ngantos kendho, tetepsemangat majeng ing paseksi lan peladosan, awit Gusti kepareng ngagem kitakangge paring pepadhang dhumateng tiyang ingkang taksih peteng. Amin. |*SP

Yesaya 48:1-5; Jabur 65:9-13; Rum 2:12 -16 ATINING MANUNGSA DADOS SEKSI“Kang mangkono iku, wong-wong mau padha nelakake, menawapepakone angger-angger wus katulis ana ing atine lan swaraning atinemelu nekseni, sarta pangangen-angene padha genti ngluputake utawagenti mbenerake.” (Rum 2:14-15) Ayat punika nelakaken bilih Gusti Allah maringi kawruh moral (babaganala lan becik) dumateng saben tiyang. Sanajan boten kababar angger-anggeripun Musa, nanging saben tiyang dipun paringi nurani, ingkang dadospitedah gesang. Saking mriki, boten wonten tiyang ingkang saged suwalasaking tanggung jawab moral ing ngarsanipun Gusti.Nurani punika mujudaken swantening Gusti Allah ing salebetingmanah. Kados dene pengilon, nurani ndadosaken kita mangertosi peranganingkang lepat, saha nuntun kita supados tumindak leres. Emanipun osikingnurani utawi manah punika saged kasilep dening kawontenan punapa denepepenginan kita piyambak. Ingkang punika, kita kedah ngresiki kawontenaningmanah kita srana sabdanipun Gusti Allah ingkang murni lan suci.Gesang Kristen punika boten namung nderek dumateng pepaken ingkangwonten, nanging langkung lebet malih, inggih punika gesang ingkang mituhudumateng sabdanipun Gusti ing kaserat wonten ing manah kita. Temahankita saged gesang leres laras kaliyan kersanipun GustiMugi kita tansah nyaket lan tetunggilan kaliyan Panjenenganipun GustiAllah kita, supados manah kita tetep padhang, saged mbedakaken ingkanglepat lan leres, sae punapa awon, saha gesang manut karsanipun GustiAllah. Awit nurani ingkang resik punika bandha pengaji mungguhing gesangkapitadosan kita. Sumangga tansah kita kagi nurani kita temahan tetepresik, tulus, murni, lan suci. Kanthi mekaten kita badhe kasagedna nglampahigesang ayem tentrem saha kebak ing kabingahan sejati. Amin. |*SP

Yeremia 13:1-11; Jabur 131; Yokanan 13:1-17 NGLABUHI KATRESNAN SRANA TUMINDAK NYATA“ Nalika ngarepake dina riyaya Paskah, Yesus wis pirsa, menawa wis tekaning titi-mangsa anggone bakal jengkar saka ing donya iki sowan marangngarsane Sang Rama. Padha kayadene Panjenengane anggone tansahngasihi marang para kagungane kang ana ing donya, mangkono uga saikiPanjenengane anggone ngasihi iku nganti tumekaing wekasane.”(Yokanan 13:1) Sakderengipun Gusti Yesus nglampahi sangsara lan sedha ing kajeng salib, Gusti Yesus paring patuladhan ingkang saestu ngeram-eramaken: Panjenenganipun boten ngagul-agulaken kalenggahanipun minangka guru ananging kepareng ngasoraken diri, nilar kamulyanipun lajeng ngrasuk kalenggahan minangka abdi lan kepareng misuhi sukunipun para sakabat. Tumindak punika mboten namung wujuding pralambang tumindak karohanen, nanging ugi minangka pratandha katresnan sejati – katresnan ingkang tanpa syarat, katresnan ingkang katindakaken kanthi andap asoring manah, katresnan ingkang tanpa pamrih, mboten ngajeng-ajeng pikantuk sesulih/opah, nanging katresnan tulus; ingkang katindakaken kanthi ikhlas. Minangka umat kagunganipun, kita kedah sumadya kangge nderek tuladhanipun Gusti Yesus, nindakaken katresnan sejati punika ing gesang padintenan. Sinaosa kangge nindakaken katresnan ingkang sejati punika panci mboten gampil. Awit kita kedah nresnani sesami kados dene nresnani badan kita piyambak. Sumadya ngasoraken diri lan nandukaken katresnan ingkang tanpa pamrih dumateng sesami kita tanpa mawang-mawang tiyangipun. Ingkang punika sumangga kita tansah sinau saking Gusti Yesus, ingkang sampun kepareng nandukaken katresnanipun dumateng manungsa ngantos dumugi pungkasan. Awit nindakaken katresnan ingkang sejati ing gesang nyata punika mboten nate muspra. Panjenenganipun ingkang badhe paring kasagedan lan paring berkah dumateng saben tiyang ingkang purun nandukaken katresnan kanthi tulus dumateng sesami. Amin. |*SP

Yeremia 28:10-17; Jabur 131; Rum 3:1-8 GUSTI YESUS TETEP SETYA“Dadine kepriye, menawa ana ing antarane wong-wong mau ana kang orasetya, apa bab anggone ora setya mau bisa njalari wurungingprasetyane Allah?” (Rum 3:3) Wonten kala mangsanipun, gesangimg manungsa punika kados kebakkaringkihan ingkang tanpa wonten telasipun. Kepara umat kagunganipunGusti inggih saged tumindak nalisir saking kersanipun Allah. Kados ingkangkelampahan wonten ing gesangipun tiyang Yahudi wekdal semanten.Sinaosa tiyang-tiyang Yahudi sampun dipun paringi kaunggulan lan piwucalsaking Gusti, nanging kasunyatanipun kathah ingkang boten netepikayektening piwucal punika. Sami tumindak nalisir lan mboten setyadumateng Allah. Sinaosa mekaten, Rasul Paulus nyariosaken bilih botensetyanipun manungsa punika boten saged mbatalaken kasetyanipun GustiAllah. Punika kabar kabingahan kangge kita sadaya.Ayat punika maringi panglipuran lan ngiyataken manah. Sanadyanmanungsa kala mangsanipun mboten setya, Gusti tetep setya. Panjenenganipunboten owah saking wiwitan dumugi pungkasanipun. Mboten kados manungsaingkang gampil owah pikir, Gusti tansah netepi janji lan Sih Katresnanipun.Menawi kita kélangan pengarep-arep, menawi kita rumaos boten pantes,emuta bilih Gusti Allah mboten ndhasarake Sih Katresnanipun dhateng kabecikankita, nanging adhedhasar Sih Katresnanipun Gusti Allah ingkang langgeng.Mila saking punika, kita kedah ngagengaken pangandel kita. Ampun ngantosnglokro menawi gesang boten kados pangajeng-ajeng, lan ampun ngantossumelang menawi ing satunggaling wekdal kita nate boten setya. Gustiparing kesempatan anyar saben dinten. Ngagem Sih Kawelasanipun, kitasaged ndedonga, mbangun gesang ingkang linangkung becik, sarta nyeksenibilih Gusti punika Sang Maha Setya ing salami-laminipun. Mugi kita tansahdipun kiyataken ngadepi sedaya kawontenan gesang , awit kita mangertosbilih: Gusti tansah setya dhumateng panjenengan sedaya. Amin. |*SP

Yeremia 27:1-11; Jabur 131; Rum 1:18-25 NANGING ATINE DADI PETENG“Amarga sanadyan padha mangerti marang Allah, wong-wong mauora padha ngluhurake Panjenengane kang jumeneng Allah, utawa ora padhasaos sokur marang Panjenengane. Nanging pangangen-angene dadipadha tanpa guna, lan atiné kang bodho padha dadi peteng.”(Rum 1:21) Amargi kawicaksananipun Gusti Allah, manungsa nampi kabingahanlumantar pakaryan lan sedaya titahipun ing donya punika; alam raya, langit,bumi, segara, lan samukawis kang katitahaken kanthi rahayu, punikaminangka pawartos bilih Gusti Allah punika saestu wonten, Maha Kuwasa,saha Maha Wicaksana. Nanging sayektosipun kathah manungsa ingkangnglirwakaken kawontenanipun. Sinaosa sampun nyumurupi panguwaos lankamulyaning Gusti Allah lumantar pakaryanipun, nanging manungsa botennggadahi manah pitados lan purun ngluhuraken Panjenenganipun.Ayat nats punika nyariosaken bilih sanadyan manungsa sampun mangertosibab sinten Allah punika, nanging boten ngluhuraken Panjenenganipun minangkaPangeran. Atinipun malah dipun isi pepeteng, boten purun memuji lanmatur nuwun syukur. Pikiranipun kecalan pitedah gesang ingkang leres,malah milih nyembah sesamining titah, kewan, utawi barang kasat netrasanesipun – tinimbang nyembah Gusti Allah ingkang nitahaken punika sedaya.Punika nedahaken bilih pangangen-angen lan manahipun manungsa badhemuspra menawi boten ngandelaken kuwaos lan kawelasaning Gusti Allah.Miturut pawartos punika, kita sami dipun emutaken supados tansahemut, muji, lan ngluhuraken Gusti Allah ing salebeting gesang padintenan.Sampun ngantos gesang kita katutup petenging jagad, nanging kita kedahdados tiyang ingkang tansah matur nuwun, nresnani kamulyanipun GustiAllah, saha manembah dumateng Panjenenganipun kanthi tulus. Sranamekaten kita badhe tansah kaparingan pepadhang saking Gusti Allah, supadossaged misuwuraken asmanipun saha lumampah manut pitedahipun. Amin. |*SP