Yunus 3:1-10; Jabur 51; Rum 1:1-7 DADI KAGUNGANE GUSTI“Kowe uga padha klebu ing antarane wong-wong mau,kowe kang wus padha katimbalan dadi kagungane Sang Kristus”(Rum 1:6) Rasul Paulus nandhesaken bilih para pitados ing kitha Rum ingkangasalipun saking bangsa-bangsa sanes Yahudi, punika sampun kadadosakenkagunganipun Sang Kristus. Punika dados pratandha bilih kawilujenganingkang saking Gusti Allah punika kebabar sangsaya wiyar, boten namungkangge bangsa Yahudi kemawon.Dados kagunganipun Sang Kristus punika ngemu suraos: sepisan, parapitados nampi nugraha saking Gusti awit kaangkat dados kagunganipunGusti. Minangka kagunganipun Gusti, para pitados badhe tansah dipunrimati dening Gusti, gesangipun boten badhe kapiran. Kaping kalih, dadoskagunganipun Gusti punika minangka timbalan supados tansah gesangmbangun turut dhumateng Gusti. Minangka kagunganipun Gusti, parapitados kedah madhep mantep, ngabekti namung dhumateng Gusti Allahwonten ing Sang Kristus Yesus. Dados kagunganipun Gusti punika tegesipunsawetahing gesang kita punika inggih kagunganipun Gusti. Mila kedahtansah lumadi dhumateng Gusti, kados pangandikanipun rasul Paulus, “…kowe wus padha mati tumraping dosa, nanging kowe padha urip lumadosmarang Gusti Allah ana ing Sang Kristus Yesus” (Rum 6:11).Emanipun, bab timbalan gesang lumadi dhumateng Gusti punika asringdipun lirwakaken dening pada kagunganipun Gusti. Punika kita ugi kalebettiyang ingkang asring nglirwakaken timbalanipun Gusti punika? Dintenpunika kita sami kaengetaken supados tansah caos sokur awit kamirahanipunGusti ingkang ngangkat kita dados para kagunganipun. Raos sokur punikakita pratelakaken kanthi nglampahi gesang ingkang anyar, gesang ingkanglumados dhumateng Gusti. Sawetahing gesang kita: nyawa, badan, nalarbudi, wekdal, bandha, keluarga, kalenggahan sadaya punika kedah kaginakakenkangge ngladosi karsanipun Gusti. Inggih kanthi mekaten, kita paring paseksidhateng sesami bilih kita punika kagunganipun Gusti Yesus. Amin. |*ERY

Yoel 2:1-2, 12-17; Jabur 51:1-17; 2 Korinta 5:20b-6:10;Mateus 6:1-6, 16-21 NGLAMPAHI GESANG“Atimu suweken, aja sandhanganmu, sarta mratobata marangPangeran Yehuwah Allahmu, dene Panjenengane iku asipat asih lanwelasan, gedhe sabare lan luber kamirahane, Panjenengane piduwunging bab paukuman kang karancang.”(Yoel 2:13 ) Wonten ing Kitab Suci (mliginipun ing Prajanjian Lawas), nyuweksandhangan punika dados salah satunggaling cara nelakaken raos piduwung,prihatos lan nelangsani dosa. Contonipun ingkang katindakaken deningAyub, Dawud, Ester, Ezra lan sanesipun. Mekaten ugi ingkang kedadosan ingjamanipun Nabi Yoel. Nyuwek sandhangan punika sampun dados padhataningkang asring dipun lampahi dening umat kagunganipun Gusti. Ananging,tumindak punika pranyata boten dipun kantheni pamratobat ingkangsaestu. Para pemimpining umat tansah tumindak cidra lan umatipun Gustinglampahi gesang ingkang boten prayogi. Mila saking punika, Nabi Yoeldipun utus dening Gusti kangge ngengetaken para kagunganipun Gustisupados sami mratobat kanthi saestu.Pamratobat ingkang saestu punika medal saking manah ingkang rempu,ingkang ngrumaosi dosanipun wonten ing ngarsanipun Gusti. Pramila NabiYoel ngendika, “Atimu suweken, aja sandhanganmu, padha mratobatamarang Pangeran Yehuwah Allahmu …” (ayat 13). Pamratobat punikasesambetan kaliyan sikeping manah ingkang kawedal wonten ing sike plantumindaking gesang. Gusti Allah ingkang mirsani sikep ing manah ingkangsaestu mratobat punika badhe mbabaraken sih piwelas lan kamirahanipun.Para sadherek, ing jaman samangke, kita ugi asring dhumawah ingsikep lamis, mratobat namung wonten ing lambe lan kanthi pitembungankemawon. Kamangka bab punika sami kemawon kaliyan namung nyuweksandhangan tanpa manah ingkang saestu mratobat. Mila, sumangga saminyuwek manah kita, nelangsani dosa kanthi saestu. Saklajengipun, mbudidayanglampahi gesang ingkang prayogi. |*ERY

I Para Raja 19:9-18; Jabur 78:17-20, 52-55; Rum 11:1-6 AMPUN SEMPLAH!“Kawula tumindak ing damel kalayan sagiyat-giyatipun kagemPangeran Yehuwah, Gusti Allahipun ingkang sarwa dumadi,awit tiyang Israel sami nilar prajanjian Paduka saha mejahi paranabi Paduka kalayan pedhang, nanging kawula piyambak ingkangtaksih gesang, mangka tiyang-tiyang wau inggih kepenginnjabut nyawa kawula.”(1 Para Raja 19:14) Semplah punika tegese putus asa, kecalan pangajeng-ajeng, rumaosbilih pambudidaya kita badhe muspra tanpa guna. Inggih semplah punikaingkang nembe karaosaken dening nabi Elia saksampunipun mirengancamanipun ratu Izebel (1 Para Raja 19:2). Nabi Elia rumaos ajrih sangetngantos mlajar dhateng ara-ara samun. Ing ngriku, piyambakipun nyuwunsupados Gusti mulung nyawanipun.Ing kawontenan ingkang awrat, kathah tiyang nganggep bilih pejahpunika saged dados margining pangluwaran saking prekawis ing gesangipun.Mila, ngantos kedadosan tiyang ingkang nglalu (bunuh diri). Krenteg pengenpejah kewamon punika nelakaken kawontenaning manah ingkang semplah,rumaos boten gadhah daya lan boten saged mbudidaya punapa-punapa malih.Nabi Elia punika sampun nyambut damel kanthi saestu. Piyambakipunnetepi timbalan minangka nabinipun Gusti aben ajeng kaliyan prabu Ahabdalah bangsa ingkang nyingkur Gusti. Nabi Elia sampun mbudidayanindakaken punapa ingkang saged katindakaken. Ananging kasilipun kados-kados muspra kemawon. Pandamelipun ingkang ngedab-edabi inggihpunika ngawonaken 450 nabi Baal ketingal boten wonten ginanipun. PrabuAhab minangka pemimpining bangsa Israel punika boten mratobat. GarwanipunAhab ingkang nami Izebel sapunika badhe mejahi piyambakipun. Punikaingkang dadosaken semplahing manahipun nabi Elia.Ananging, Gusti Allah ingkang Mahakuwaos boten negakaken abdinipunrumaos semplah. Gusti Allah kepareng ngiyataken abdinipun lan paringpitedah punapa ingkang kedah dipun lampahi. Gusti Allah paring dhawuhsupados Elia wangsul dhateng marginipun, “Sira mangkata, metua ingdalanira…” (1 Para Raja 19:15). Nabi Elia kadhawuhan supados nglajengakengesangipun lan tansah netepi timbalanipun Gusti. |*ERY

Pangentasan 33:7-23; Jabur 78:17-20, 52-55; L. Para Rasul 7:30-34 KADOSDENE KANCA“Pangeran Yehuwah anggone imbal pangandika karo Nabi Musaiku aben-ajeng kaya wong guneman karo kancane”(Pangentasan 33:11a) Punapa panjenengan kagungan kanca? Limrahipun saben tiyang punikanggadhah kanca, sae punika kanca sekolah, kanca dolan, kanca ing greja,kanca ing kantor, ngantos kanca ing dunia maya. Sesambetan kaliyan kancapunika mesthinipun sesambetan ingkang ngremenaken. Langkung raketanggenipun kekancan, langkung sae sesambetanipun. Kita saged sesrawungankanthi bebas, saged guyonan, saged ngedalaken raos (curhat), saged silihmbiyantu lan sanesipun.Waosan dinten punika, mliginipun saking Kitab Pangentasan, punikanelakaken endahing sesambetan ing antawisipun Gusti Allah kaliyanabdinipun inggih punika Nabi Musa. Dipun terangaken, saben-saben NabiMusa sowan wonten ing Tarub Pasewakan, Gusti Allah kepareng rawuh lanimbal pangandika kaliyan abdinipun punika kanthi aben-ajeng kadosdenengendikan kaliyan kancanipun (ayat 11). Manungsa punika sejatosipunboten saged aben-ajeng kaliyan Gusti Allah ingkang Mahasuci amargi tiyangdosa boten kiyat, boten tahan ngadhepi kamulyanipun Gusti. PangandharingToret 34:10 paring katrangan, “Ing sabanjure wus ora ana nabi maneh kangjumeneng ing antarane Israel kang madhani Nabi Musa, kang ditepangidening Pangeran Yehuwah aben ajeng”.Sejatosipun, kita punika ugi boten pantes sowan wonten ing ngarsanipunGusti. Ananging, Gusti Yesus kepareng ngangkat kita dados mitra-mitranipun.Pakaryan salib nyirnakaken singgetan ing antawisipun manungsa dosa kaliyanGusti Allah. Bab punika kagambaraken nalika Gusti Yesus masrahakennyawanipun wonten ing kajeng salib, gubahipun Padaleman Suci punikasuwek dados kalih (Markus 15:37-38). Ateges pangurbananipun Sang Kristusmbikak margi ingkang njalari kita kepareng sowan wonten ing ngarsanipunGusti. Mila punika sumangga tansah ngabekti kanthi manah ingkang tulus,mirengaken lan nindakaken dhawuhipun Gusti kanthi setya. |*ERY

Pangentasan 24:12-18; Jabur 2; 2 Petrus 1:16-21; Mateus 17:1-9 CELAK KALIYAN GUSTI“Gusti Yesus banjur nyelak njawili para sakabatesarta ngandika: “Padha ngadega, aja wedi.”(Mateus 17:7) Dados umat kagunganipun Gusti Allah punika saestu bingahaken.Pinarengan lan kasagedaken sowan dhumateng Gusti Allah punika mesthiugi sansaya bingahaken. Kita mangretosi bilih manungsa dosa punikasejatosipun boten pantes lan boten saged sowan dhumateng Gusti. Pramila,manawi Gusti paring kanugrahan, ngeparengaken kita sowan lan celakkaliyan Panjenenganipun, punika kedah dipun tampi kanthi raos sokur.Ing prastwa transfigurasi, tetela bilih Gusti Yesus punika saestu Allahingkang sejati. Panjenenganipun sanes namung guru tumrap parasakabatipun, ananging ugi Gusti Allah piyambak. Aben ajeng kaliyankamulyanipun Gusti, para sakabat (Petrus, Yakobus lan Yohanes) samirumaos ajrih lan sumungkem ing bumi (ayat 6). Ananging “Gusti Yesusbanjur nyelak njawili para sakabate sarta ngandika: Padha ngadega, ajawedi.” (ayat 7).Waosan punika saestu nandhesaken bilih Gusti Yesus punika Allahingkang Mahamulya, ingkang keparneg ngasoraken sariranipun lan nyelakimanungsa ingkang dosa. Panjenenganipun paring kasantosan dhateng soksintena ingkang purun pitados lan nampi pakaryanipun. Wonten ing SangKristus, Gusti Allah nyelaki manungsa, nimbali manungsa supadosnggadhahi sesambetan ingkang raket kaliyan Panjenenganipun.Minangka umat kagunganipun Gusti, kita tansah bingah lan muji sokurdhumateng Gusti. Kita dipun keparengaken sowan Gusti, ngarosakenpanganthi lan pangrimating Gusti ing saben dintenipun. Kita sami katuntundening sabdanipun Gusti ingkang dados dilah ing gesang kita. Sinaosa inggesnag punika kathah pambengan dalah pepalang, ananging Gusti Yesustansah nglipur lan ngiyataken kita. Nalika kita rumaos ajrih lan lungkrahngadhepi kawontenaning gesang, Panjenenganipun tansah celak kaliyankita lan ngendika, “Padha ngadega, aja wedi!”. |*EW

1 Para-raja 21:1-29; Jabur 2; Markus 9:9-13 SIRA AJA MELIK!“Sang Prabu Akhab ngandika marang Nabot: “Kebon anggurira iku caosnamarang ingsun, arep sundadekake kebon sayuran, sabab dumunung ingsacedhake kadhatoningsun. Sira bakal sunparingi kebon anggur kangluwih becik tinimbang iku minangka gantine, utawa manawa sira luwihseneng, ingsun bakal maringi dhuwit marang sira, sapira pangajine.”(1 Para Raja 21:2) “Sira aja melik …” (Pangentasan 20:17) punika salah satunggalingangger-anggeripun Gusti ingkang kaparingaken dhateng umat lumantarnabi Musa. Melik punika tegese nduweni pepenginan kangge nguwasanipunapa ingkang dados darbekipun tiyang sanes. Inggih mekaten ingkangdados krentegipun prabu Ahab dhateng kebonipun Nabot. Sinaosa prabuAhab sampun nggadhahi bandha kathah, ugi kagungan siti ingkang wiyar,ananging piyambakipun kepengin nguwasani kebon anggur gadhahan Nabot,salah satunggaling rakyatipun. Nabot boten purun nyade sitinipun amargipunika warisan saking leluhuripun. Bab punika nelakaken bilih Nabot punikakalebet tiyang ingkang ngurmati para leluhuripun lan netepi pranatanipunGusti kangge njagi siti peparingipun Gusti (ingkang sampun kaedum nalikajamanipun Yosua).Saestu boten prayogi kekajenganipun prabu Ahab, ngantos Izebelgarwanipun ngrancang bab ingkang nistha dhateng Nabot. Nabot dipunpitenah, dipun pejahi lan sitinipun dipun rampas. Sipat melik punika pranyatanuwuhaken tumindak ingkang awon lan dhatengaken dosa. Mila punikaumatipun Gusti tansah kaengetaken ampun ngantos melik dhateng barangdarbekipun sesami.Kadospundi kita saged mbudidaya nebih saking sipat lan tumindakmelik punika? Kanthi tansah nampi kawontenan ing gesang kita saha tansahcaos sokur dhumateng Gusti. Punapa ingkang kaparingaken dening Gusti,kathah utawi sakedhik punika wujuding katresnanipun Gusti tumrap kita.Ing sisih sanes, kita ugi prelu ngurmati sesami, kalebet ngajeni punapaingkang dados hakipun saha sadaya barang darbekipun. Kanthi mekatenkita saged tansah waspada lan tinebihaken saking sipat melik. |*ERY

Pangentasan 19:9b-25; Jabur 2; Ibrani 11:23-28 MARGA SAKA PRACAYA“Marga saka pracaya Nabi Musa nalika wus diwasa ora karsasinebut putrane Sang Prabu Pringon, jalaran panjenenganemilaur nandhang sangsara karo umate Gusti Allah, katimbangkaro ngraosake kamuktening dosa sawatara mangsa”(Ibrani 11:24-25) Musa punika salah setunggaling pemimpin ingkang misuwur ing Israel.Musa wiyos ing Mesir, nalika kedadosan kathah lare-lare tiyang Ibraniingkang dipun pejahi amargi dhawuhipun prabu Pringon. Awit pitulunganipunGusti lumantar putrinipun prabu Pringon, Musa saged uwal saking kacilakanmalah dipun rimati an dipun angkat dados putranipun sang putri. Musa gesangmulya ing kratoning prabu Pringon. Ananging saksampunipun dhiwasa, Musarumaos prihatos dhateng nasibipun para tiyang Ibrani. Musa nggadhahikrenteg kangge mbelani bangsanipun ngantos nat emejahi tiyang Mesir.Jalaran tumindak punika, Musa mlajar saking prabu Pringon.Musa punika ing salajengipun tinimbalan dados abdinipun Gusti ingkangkadhawuhan supados ngirid tiyang-tiyang Ibrani medal saking negari Mesir.Musa nilaraken kamulyaning gesangipun. Sesarengan kaliyan umat kagunganipunGusti, Musa ngadhepi rupi-rupi prekawis lan ngumbara ing ara-ara samunngantos 40 taun dangunipun. Sadaya punika katindakaken “Marga sakapracaya…” (ayat 24). Awit kapitadosanipun dhumateng Gusti, Musa tansahmituhu lan netepi dhawuhipun Gusti.Para sadherek, punapa kita ugi purun pitados dhumateng Gusti lannetepi dhawuhipun Gusti kanthi setya? Sinaosa awrat lan kedah ngurbanakenpunapa ingkang kita gadhahi, sumangga tansah tuhu setya dhumateng Gusti.Gusti Allah kagungan rancangan ingkang endah tumrah para kagunganipun.Gusti Allah boten badhe negakaken, Panjenenganipun sampun nyawisakenpunapa ingkang langkung aji lan endah tumrap para abdinipun ingkangsetya tansah. |*EW

Pangentasan 6:2-9; Jabur 2; Ibrani 8:1-7 NYENYUWUNA MARANG GUSTI“Sira nyenyuwuna marang Ingsun, mesthi sira Sunparingi para bangsadadi pusakanira, lan pungkasaning bumi dadi darbekira.”(Jabur 2:8) Limrahipun, saben tiyang punika nggadahi pepinginan lan kebetahaning gesangipun. Kabetahaning manungsa punika kathah, pepenginanipunmanungsa langkung kathah malih. Ing salebeting ngudi kabetahan lanpepenginanipun punika saben tiyang nindakaken mawerni-werni cara.Punika wujuding pambudidayanipun manungsa ing gesangipun. Anangingsadaya pambudidayaning manungsa punika boten saged paring jaminanbab kasilipun.Lumantar waosan Jabur 2 punika kita kaengetaken bilih gesang punikawinengku ing panguwaosipun Gusti Allah. Inggih namung Panjenenganipuningkang saged namtokaken punapa ingkang kelampahan ing jagad punika.Pramila, punapa ingkang dados rancangan dalah pambudidayaning manungsaingkang cengkah kaliyan karsanipun Gusti, punika namung muspra kemawon.Kadosdene pangrantamipun bangsa-bangsa ingkang badhe nyilakani umatkagunganipun Gusti dalah abdinipun Gusti (ayat 1-2).Gusti Allah kagungan panguwaos kangge mitulungi para abdinipunsaking reridhu. Gusti Allah badhe mitulungi abdinipun ngadhepi para bangsaingkang sedya nyilakani umatipun Gusti. Gusti Allah nelakaken katresnanipun,kanthi ngendika, “Sira nyenyuwuna marang Ingsun, mesthi sira Sunparingipara bangsa dadi pusakanira, lan pungkasaning bumi dadi darbekira.”(Jabur2:8). Ateges, abdinipun Gusti boten pareng ngandelaken kekiyatanipunpiyambak, ananging kedah tansah nyenyuwun pitulunganipun Gusti.Wonten ing gesang punika, kita ugi kaatag supados tansah kumandellan sumendhe dhumateng Gusti. Mekaten ugi ing salebeting ngupadipunapa ingkang dados kabetahan saben dintenipun. Punapa dene nalikangadhepi ruwet rentenging gesang, ampun ngantos namung ngendelakenkekiyatan piyambak. Dhawuh “sira nyenyuwuna” nandhesaken bilihpambudidaya kita kedah tansah kinanthenan pandonga. Ateges, tansahpitados lan mitadosaken gesang namung dhumateng Gusti. |*ERY

Wulang Bebasan 5:6-23; Jabur 119:105-112; Yokanan 8:12-30 NINGALI PEPADHANG“Aku iki pepadhanging jagad; sing sapa ngetut-buri Aku, ora bakal lumakuana ing pepeteng, nanging bakal nduweni padhanging urip”(Yokanan 8:12) Mangga kita bayangaken, menawi boten wonten pepadhang ing jagadpunika. Kawontenanipun namung peteng lan temtu boten wonten pagesangan,awit titah ingkang gesang punika betahaken pepadhang. Pramila Gusti Allahdamel pepadhang ing wiwitaning pakaryanipun (Purwaning DumadiWontenipun padhang nyagedaken tiyang kangge mirsani lan obah. GustiYesus nelakaken bilih Panjenenganipun punika saestu pepadhanging jagad.Gusti Yesus ugi paring prasetya, sok sintena ingkang ndherek Panjenenganipun,boten badhe dipun kuwaosi dening pepeteng awit Gusti badhe maringipadhanging gesang.Gusti Yesus sampun nindakaken kathah pakaryan ing satengahing jagadpunika: paring piwucal yekti, nyirep prahara, nyarasaken tiyang sakit,nundhung demit, paring tedhi dhateng tiyang kathah, nelakaken katresnandhateng tiyang ingkang ringkih lan papa. Bab punika dadosaken kathahtiyang sami pitaken bab sinten ta panjenenganipun punika ngantos sagednindakaken bab-bab kados mekaten.Gusti Yesus sampun nelakaken jatidhirinipun. Emanipun kathah ingkangboten pitados, mliginipun para pangarsaning agami Yahudi, kadosta tiyang-tiyang saking golongan Farisi. Para Farisi punika nampik paseksenipun GustiYesus, tumrap tiyang-tiyang punika, paseksinipun Gusti Yesus punika botensah lan tanpa dhasar. Sadaya punika kalampahan amargi para Farisi punikanjeksani namung miturut ukuraning manungsa (ayat 15).Pancen, saben tiyang ingkang namung ngginakaken nalar budi lan nampipaseksinipun Gusti kanthi ukuraning manungsa, temtu angel anggenipunbadhe pitados dhumateng Sang Kristus. Ananing kita sami ingkang sampunpitados lan nampi Gusti Yesus, Sang Padhang punika, sumangga tansahgesang ing salebeting pepadhangipun Gusti. Nyirik piala, mbudidayanindakaken dhawuhipun Gusti kanthi pitulunganipun Gusti. Amin. |*EW

2 Para Raja 23:1-8, 21-25; Jabur 119:105-112; 2 Korinta 4:1-12 SABDA INGKANG NGEWAHI GESANG“Pangandika Paduka punika dilah wonten ing ngajengipun suku kawula,sarta pepadhanging margi kawula”(Jabur 119:105) Sakperangan saking kita temtu nate kekesahan ing wanci dalu kanthingginakaken pesawat. Nalika pesawat badhe mendarat, ketinggal kerlap-kerlip cahya saking dharatan. Lampu-lampu punika sanget anggenipunmbiyantu bapak Pilot ngarahaken pesawatipun supados saged mendaratkanthi wilujeng. Boten gampil kita mbayangaken kadospundi pilot pesawatsaged mangertos landhasan kangge mudhun ing bandaea manawi botenwonten lampu-lampu punika awit kawontenanipun peteng. Cahya lampupunika nggadahi fungsi kangge madhangi lan nedahaken landasan ingkangleres kangge mudhunipun pesawat.Juru Masmur ngendikakaken bilih sabda pangandikanipun Gusti punikakadosdene cahya ingkang madhangi margi ingkang badhe tinempuh. Kanhtimekaten Juru Masmur badhe mangertos pundhi margi ingkang kedah dipunlampahi, lan kadospundi kawontenaning margi punika satemah piyambakipunsaged tansah waspada lan tinebihaken saking memala.Inggih mekaten ugi Sabdanipun Gusti dados dilah kangge para kagunganipunGusti. Sinaosa jagad punika peteng karada dosa, ananging Sabdanipun Gustimadhangi lampahing para kagunganipun. Sabdanipun Gusti dados panuntun ingmargi ingkang kedah dipun lampahi satemah umat kagunganipun Gustisaged dumugi ing tujuaning gesangipun, inggih punika pinanggih tentremraharja tetunggilan kaliyan Sang Rama ing swarga.Wonten wekdalipun margi ingkang kita lampahi punika peteng. Kitaboten mangertos margi ing ngajeng kita punika kadospundi kawontenipun.Ing ngriku kita saestu betahaken cahya ingkang madhangi. SabdanipunGusti punika badhe mbiyantu kita, paring pitedah punapa ingkang prayogikita lampahi. Ing ngriku sabdanipun Gusti paring raos tentrem lan ayem.Sabdanipun Gusti punika kadosdene lampu-lampu alit ingkang mitulungipilot ndarataken pesawat kanthi slamet. |*EW