Yunus 3:10-4:11; Jabur 145:1-8; Filipi 1:21-30; Mateus 20:1-16 MERI DHATENG ALLAH“Apa aku ora wenang nganggo duwek-duwekku dhewe sakarepku? Apakowe meri, dene kowe kok loma”(Mateus 20:15) Sakjane Trisno meri nyawang kanca-kancane wis numpak sepeda montormangka dheweke mung ngonthel. Batine ngucap: “Kenangapa bapak oradadi pegawe sing sugih supaya bisa nukokake aku sepeda motor?” Nangingsuwene-suwe Trisno bisa ngrumangsani yen uwong bisa dadi pegawe karowong tani iku kabeh peparinge Allah. Uwong dadi pegawe merga ora duwesawah lan ora betah macul; dene uwong nyambut gawe tani kuwi mergaduwe sawah lan ora betah sekolah nganti dhuwur. “Paling ora yen ngonthel,gawe aku sehat”; mangkono Trisno mupus rasa merine.Nekseni pamratobating tiyang Niniwe, nabi Yunus boten remen.Piyambakipun kapengin Niniwe nemahi bilai supados boten mbebayanitumraping bangsa Israel. Kanthi raos pegel ing manah nabi Yunus tindakmedal saking kitha lan damel gubug, ngentosi ingkang badhe kelampahan.Gusti Allah lajeng nukulaken wit jarak ing sedalu nanging lajeng pejah ingsaklebeting sedalu ugi. Nalika pirsa bilih nabi Yunus nepsu awit wit anjiringkang sanes gadhahanipun lan sanes rimatanipun, Gusti Allah nedahakenkatresnanipun dhateng tiyang NIniwe ingkang katitahaken lan tansahkarimat saktemah boten lila menawi nemahi bilai. Punika ugi cundhukkaliyan pasemonipun Gusti Yesus ingkang nedahaken bilih manungsa botenwenang meri nalika piyambakipun sampun dangu mratobat lan sampundangu anggenipun nedahaken bekti dhateng Gusti Allah, nanging GustiAllah lajeng karsa paring pangapunten lan kawilujengan dhateng sesamiingkang kantun anggenipun mratobat.Gusti Allah kanthi katresnanipun ngersakaken saben tiyang mratobat,nilar lampah gesang ingkang cengkah kaliyan karsaning Allah lan wangsuldhateng margining Allah saktemah nampi kawilujengan. Manungsa sampunngantos meri, nanging kedahipun tumut bingah nalika ningali sesaminipunnampi kawilujengan saking Allah. |*GPY

Zefanya 2:13-15; Jabur 145:1-8; Mateus 19:23-30 GANJARAN NGANDELAKEN ALLAH“…Iku bakal tampa sembulih tikel satus lan bakaloleh warisan urip langgeng” (Mateus 19:29c) Trisno ngrumangsani yen mung anake wong cilik sing dhingklike oglak-aglik. Sakjane dheweke mindher karo kanca-kanca sing binerkahan duwewongtuwa pegawe mula ana bayar saben wulan sing bisa dijagakake.Kahanan iku gawe Trisno mung bisa ngonthel mangka kanca-kancane wismrana-mrena numpak montor. Merga ngrumangsani yen wongtuwa orabisa diandelake, Trisno temen olehe sinau supaya ngrekasane wongtuwaaja nganti legeh tanpa guna.Nalika semanten, tiyang Yahudi ngantu-antu rawuhipun Sang Mesihingkang badhe mimpin tiyang Yahudi brontak dhateng penjajah Rum. Denenalika dados pandherekipun Gusti Yesus, para sekabat pitados bilihPanjenenganipun punika Sang Mesih ingkang badhe jumeneng ratu mulihakenkarajan Israel kados jamanipun prabu Dawud. Dene sami ndherekakenGusti Yesus supados benjang dipun keparengaken ngasta kalenggahan ingpamarentahan minangka tiyang-tiyang ingkang celak kaliyan Panjenenganipun.Nanging nembe kemawon Simon Petrus mirengaken piwulangipun GustiYesus bilih tiyang sugih badhe ngrekaos sanget anggenipun badhe mlebeting Kraton Swarga, malah langkung gampil anggenipun unta mlebet bolonganingdom. Piyambakipun temtu kaget awit anggenipun ndherekaken Gusti Yesuskanthi nilar brayat lan padamelan supados wonten indhak-indhakan inggesangipun. Ingkang sakderengipun namung juru-amek-iwak ingkang prasaja,piyambakipun kapengin supados gesangipun saged sangsaya sakeca kanthidados tiyang ngasta pamarentahan. Nalika nggadhahi panguwaos, temtudados sugih. Nanging menawi tiyang sugih boten gampil mlebet KratonSwarga, lajeng punapa ganjaranipun tiyang-tiyang ingkang sampun nilarsamudayanipun kangge ndherek Gusti? Gusti Yesus nedahaken bilih ganjaranipunsanes bandha kadonyan, nanging gesang langgeng.Taksih wonten sakwetawis tiyang ingkang gesangipun ngandelakenbandha; sae bandhanipun piyambak utawi bandhanipun tiyang sepuh.Tumindak mekaten boten wicaksana. Sumangga ngandelaken Gusti Allahkanthi temen nglampahi gesang saktemah badhe nampi gesang langgeng. |*GPY

Nahum 2:3-13; Jabur 145:1-8; 2 Korinta 13:5-10 PENDADARAN“Dadaren awakmu dhewe, apa kowe padha lestaridumunung ing pracaya” (2 Korinta 13:5a) Merga wingi ora melu, dheweke duwe kudu ngganepi garapane kanca-kancane. Trisno ngrampungake makalah tekan bengi. Nadyan angel nangingora kaanggep momotan. Trisno nganggep iku minangka tanggungjawab mergapancen dheweke sing luput ora melu kerja kelompok dhek Setu; itung-itungdheweke rumangsa didadar supaya dadi luwih pinter. Sakuwise diganepi lanoleh pasarujukane kanca-kanca, esuke Trisno ngumpulake makalahe.Rasul Paulus ngemutaken tanggeljawabipun pasamuwan supados samindadar dhiri kangge niteni bab sapinten kapitadosanipun wonten ing GustiYesus. Bab punika wigati awit menawi jebul katitik bilih Gusti Yesus botendumunung ing gesangipun, piyambakipun badhe katampik saking kawilujengan.Kados dene lare sekolah saksampunipun nampi piwulang saking gurunipunlajeng nglampahi ujian, mekaten ugi pasamuwanipun Gusti saksampunipunnampi piwulanging Kitab Suci lajeng nggadhahi tanggeljawab ngecakakensabda wonten ing gesang padintenan. Dene pendadaranipun inggih punikasakathahing bot-repot ingkang kedah kasanggi nalika ngestokaken dhawuhingAllah. Pancen boten gampil awit wonten pepalang ingkang kedah dipunadhepi; sae punika saking sesami ingkang boten remen dhateng sabdaningAllah lan ugi saking dhirinipun piyambak ingkang boten purun ngestokakendhawuhing Allah. Dene nalika pasamuwanipun Gusti temen ngestokakendhawuhing Allah sinaosa ngadhepi sekathahing pepalang minangka wujudingtanggeljawabipun umat ingkang sampun kawilujengaken, badhe katitik bilihpancen saestu Gusti Yesus dedalem ing manahipun awit pancen namungPanjenenganipun ingkang ndayani tiyang pitados ngestokaken sabdanipun.Mila pasamuwan sampun ngantos kendho lan semplah nalika ngestokakensabdaning Allah. Kangelan ing saklebeting ngadhepi pendadaran estunipunsupados pasamuwan saged mbangun patrap pasrah sumarah dhatengpanuntuning Gusti Yesus lan mbucal patrap ngandelaken kakiyatan lankasagedan pribadhi. Sadaya punika kangge njagi lestantuning kawilujenganipunpasamuwan ingkang sampun katampi lumantar Sang Kristus. |*GPY

Nahum 1:1,14-2:2; Jabur 145:1-8; 2 Korinta 13:1-4 NGASORAKEN DHIRI NYUWUN APUNTEN“Lah Sang Yehuwah mbangun maneh kaluhurane Rama Yakub,kaya kaluhurane Rama Israel…”(Nahum 2:2a) Esuk kuwi Trisno teka gasik kaya biasane. Nembe wae nyelehake bokongneng kursi, dheweke diparani kancane karo mentheleng. “Dina Setu wingikowe neng endi? Kowe rak wis nyarujuki yen awake dhewe nggarap tugasbareng-bareng, to? Lha kok dieteni tekan awan ora teka, ditelpon ora bisa,diparani neng kos ora ana? Mbok yen pancen ora bisa kuwi ana tembunge!”Trisno ngeplak bathuke dhewe. Dhek Setu kudune dheweke Kerja Kelompokngrampungake makalah sing kudu diaturake besok Rebo. Nalika mbukakHP, jebul koutane entek; mula ditilpon ora bisa. Pancen dheweke wingibabar blas ora nggocek HP merga nembe seneng cedhak karo rama-biyunge.Trisno banjur njaluk ngapura lan janji ora mbaleni tumindak sing gawetunane wong liya.Bangsa Asyur ingkang akedhaton ing Niniwe sampun nelukaken Samarialan ngancam Yehuda. Migatosaken kakiyatanipun Niniwe, sakedhap malihYehuda badhe enggal katelukaken ugi. Nanging lumantar nabi Nahum, GustiAllah paring prasetyo bilih Yehuda sampun ngantos semplah lan ajrih.Tiyang Yehuda kadhawuhan supados sami ngriyadinaken punaginipun,kados-kados boten wonten bebaya ingkang ngancam. Gusti Allah ugi badhenyingkiraken sakathahing brahala lan numpes tiyang dursila saktemahkaluhuranipun Israel pulih. Tiyang Yehuda ugi kaemutaken supados samiwaspada awit taksih wonten sakwetawis tiyang ingkang badhe ngrisakbangsa kanthi boten purun mratobat dhateng Gusti Allah awit taksih ngugemibrahala. Tiyang-tiyang punika ingkang sinebat minangka juru pangrusak.Sabda ing dinten punika ngemutaken bilih pandherekipun Gusti Yesuskatimbalan mbangun patrap andhap-asor. Patrap gesang punika badhe nuntunmanungsa purun mratobat saktemah nampi kawilujengan. Sumangga nalikangrumaosi diri lepat, enggala kanthi andhap-asor ngakeni lan nyuwunpangapunten saktemah gesangipun kapulihaken dening Gusti Allah. |*GPY

Purwaning Dumadi 50:22-26; Jabur 133; Markus 11:20-25 NGAPUNTEN-INGAPUNTENAN“lan yen kowe padha ngadeg ndedonga, mangka ana panggresahmumarang wong ing sakjroning atimu, iku apuranen dhisik, supaya Ramamukang ana ing swarga iya ngapura sakabehing kaluputanmu”(Markus 11:25) Karo numpak bus, Trisno ngungun kenapa dheweke bisa serik marangbapakne. Pancen pak Wiryo galak, apamaneh karo anak. Trisno wis taunalika udan deres dipeksa mlaku payungan mangkat neng Greja sing papanerada adoh saka omah supaya bisa melu Katekisasi mangka dhewekekapengin ngaso sakulihe kudanan saka sekolahan. Trisno uga tau dibalangpak Wiryo nganggo gitik merga ora gelem diutus bu Minal tuku uyah nengwarung. Nanging nalika saiki bisa ngrasakake paedahe, Trisno getun. Sirahendingkluk, atine ndedonga nyuwun pangapuraning Allah dene tau duwerasa serik marang bapakne.Saben tiyang pitados mesthi ngunjukaken pandonga dhateng GustiAllah. Isining pandonga pancen maneka-warna, nanging ingkang asringkaunjukaken punik panyuwunan. Tiyang nyenyuwun dhateng Gusti Allahawit pitados bilih panyuwunanipun badhe kasembadan. Nanging nalikatindak langkung wit anjir ingkang garing Gusti Yesus memucal bilih nalikandedonga kejawi kedah pitados bilih ingkang kasuwun sampun kaparingaken,para sekabat kedah langkung rumiyin ngapunteni tiyang ingkang damelpanggresah ing saklebeting manah. Bab paring pangapunten punika wigatiawit punapa paedahipun panyuwunanipun kasembadan nanging dosa lanpanerakipun boten kaapunten dening Gusti Allah?Pancen boten gampil ngapunteni tiyang ingkang sampun natonimanah; punapa malih ingkang biasanipun saged natoni manah punikatiyang-tiyang ingkang kaanggep celak. Nanging menawi taksih ngendhemsengit kaliyan sadherek, brayat utawi tanggi; temtunipun ndadosakensesambetan boten sakeca, mangka ing wekdal tertemtu mesthi badhesamidene mbetahaken pitulungan. Nalika sami dene sungkan nyuwun lanasung pitulungan, temtu tiyang badhe ngadhepi kawontenan ingkang ewed inggesangipun. Sumangga sinau purun ngapunten-ingapuntenan kados denesang Yusuf ingkang purun ngapunteni sadherek-sadherekipun saktemahsami lestantun turunipun. |*GPY

Purwaning Dumadi 49:29-50:14; Jabur 133; Rum 14:13-15:2 MUJUDAKEN KASAENAN“Siji-sijine panunggalan kita, nglegakna atine sapadha-padha,murih becike supaya kabangun”(Rum 15:2) Bengi iku Trisno seneng banget awit sakbrayat bisa mangan bareng.Karo telap-telep, Trisno nggatekake yen rama-biyunge mung dhahar sathithik.Trisno mudheng yen mbesuk, wongtuwane kudu nyangoni dheweke karombakyune. Bengi iku Trisno duwe tekad arep males katresnane wongtuwa; besuknalika wis nyambut gawe, aja nganti wongtuwane kangelan ing bab mangan.Rama Yakub ngrumaosi bilih anggenipun gesang ing jagad sampunbadhe tutug. Mila piyambakipun nglempakaken lan meling putra-wayah.Dhateng sang Yusuf, rama Yakub meling supados nalika seda, raganipunkasarekaken ing guwa Makhpela; papan pasareyanipun rama Abraham-ibuSara lan rama Iskak-ibu Ribkah. Welingipun rama Yakub punika gampilkawujudaken awit sang Yusuf punika nggadhahi panguwaos ing Mesir.Nanging anggenipun kedah nindakaken lelampahan saking Mesir dhatengKanaan medal ara-ara samun ingkang benter punika boten tinemu nalar.Nanging awit punika welingipun tiyang sepuh, Yusuf lan sadherek-sadherekipuntetep nyembadani sinaosa bokmenawi wonten panyaruwe: “wong nekdisarekake neng kene wae, layone ora bakal protes!”.Jaman samangke kanthi nengenaken nalar, kathah tiyang ingkangkapengin mburu “praktis” awit boten pengin “repot” lan boten kapenginrumaos kapeksa. Pancen tumindak nengenaken nalar punika damel sakeca,nanging menawi sadaya bab dipun adhepi kanthi cara ingkang mekatenmalah saged damel manungsa kecalan raos tresna dhateng sesami; kalebetdhateng brayatipun piyambak. Nalika tiyang sepuh lila ngrekaos kanggenyengkuyung lare mujudaken idham-idhamaning gesang utawi para laretemen sekolah lan nyambut damel kangge damel bombonging tiyangsepuh,punika pancen boten tinemu nalar nanging mujudaken tresna. Katresnandamel manungsa lila ngasoraken dhiri tumandang damel ngantosnindakaken bab-bab ingkang boten tinemu nalar supados saged mujudakenkasaenan kangge tiyang-tiyang ingkang dipun tresnani. |*GPY

Purwaning Dumadi 48:8-22; Jabur 133; Ibrani 11:23-29 BERKAH BOTEN BADHE KLENTU“Ature Sang Yusuf marang kang ramane: “Sampun mekaten, rama,awitdene punika ingkang pambajeng…”(Purwaning Dumadi 48:18a) Bengi kuwi mbakyune Trisno sing arep ngrampungake skripsi ugamulih, mula bu Minah mangsak oseng jantung pisang sing dadi kasenenganeTatik; mbakyune Trisno. Trisno jane ora pati doyan masakan iku, nangingdheweke uga bisa ngrumangsani yen wong tuwane uga nresnani lankapengin nyenengake mbakyune. Dheweke banjur kelingan dhek semonodijanganke kasenengane, oseng godhong kates karo pare mangkambakyune ora seneng pait. “Pancen kudu gentenan ben adil lan kabehkomanan”; mangkono batine Trisno.Sang Yusuf temtu kaget nalika manggihaken rama Yakub mberkahiEfraim kanthi astanipun tengen sinaosa Manasye punika mbajeng; langkung-langkung nalika rama Yakub ngandika bilih Efraim badhe nglangkungikakangipun. Yusuf ingkang boten saged nrimah lajeng nyobi mapanakenasta tengenipun Yakub ing Manasye minangka pambajeng. Nanging ramaYakub nedahaken bilih sinaosa blawur pandulunipun, nanging piyambakipunmangretos ingkang katindakaken. Temtu kemawon punika karsaning Allahingkang boten tinemu nalar budining manungsa. Nalika rama Yakub mapanakenEfraim ing sakngajengipun Manasye, kakangipun; estunipun punika ngemutakendhateng pengalamanipun ingkang ugi nampi wewenanging pembarep sakingEsap, kakangipun. Sakderengipun, kita ugi badhe manggihaken bilih Gusti Allahnampi pisungsungipun Abel lan netepaken Iskak minangka putra prasetyankatimbang kakang-kakangipun. Saged kanggep bilih punika minangka katresnanlan kaadilaning Allah. Mangkih, turunipun Efraim badhe misuwur lan dipun agemGusti Allah kangge mitulungi bangsa Israel; kados dene sang Yusak lan Gideon.Mila sampun ngantos gampil semplah lan kecalan pangajeng-ajengnalika manggihaken kawontenaning gesang ingkang boten sami kaliyan ingkangsampun karancang. Gusti Allah ingkang nitahaken kita sampun nggadhahirancangan sampurna ingkang ndhatengakan kasaenan tumrap gesang kita.Sumangga tansah pitados bilih berkahing Allah boten badhe klentu. |*GPY

Purwaning Dumadi 50:15-21; Jabur 103:(1-7) 8-13; Rum 14:1-12;Mateus 18:21-35 PANGAPUNTEN TULUS TANPA PAMRIH“… Mangkono Sang Yusuf anggone nglipur, padha dipangandikanikang ndadekake tentreming atine”(Purwaning Dumadi 50:21b) Dhasar Setu ora ana kuliah, Jemuwah sore iku Trisno pamitan karo bapakkost banjur nyengklak bis mulih desa. Neng sakurute laku, Trisno rumangsabisa nyawang wong tuwane, dudu sawah lan alas sing diliwati. Dudu manehwong tuwa sing galak, kejem lan gawe serik; nanging wong tuwa singnggulawenthah murih becik uripe. Pikiran iku gawe dheweke selak orasabar pengin gageyan tekan omah. Satekane, Trisno weruh wong tuwanelagi padha ngisis karo leyeh-leyeh neng emperan omah. Trisno banjur mlayungekepi wongtuwane. Pak Wiryo lan bu Minah mung bingung pandeng-pandengan merga pancen ora biasane.Para sadherekipun Yusuf ajrih dhateng ingkang badhe kelampahansaksampunipun rama Yakub seda. Ing pamanggihipun, Yusuf taksih ngendhemserik lan badhe nandukaken paukuman dhateng para sadherekipun. Milapara sadherekipun Yusuf sowan manggihi Yusuf kanthi masrahaken gesangdados abdi kangge nyadhong sih-kawlasan. Jebul sang Yusuf saged ngrumaosibilih Gusti Allah ngersakaken sadaya punika kelampahan ing gesangipun. SangYusuf lajeng nglipur lan damel tentreming manahipun para sadherekipun.Ingkang katindakaken dening sang Yusuf nelakaken bilih piyambakipunsampun paring pangapunten dhateng para sadherekipun, sampun botenngetang lan ngenget-enget sadaya piawon ingkang sampun katandukakendhateng piyambakipun. Punika ceples kaliyan piwulangipun Gusti Yesusnalika Simon Petrus bab anggenipun tiyang kedah paring pangapuntenngantos kaping pitungdasa pitu minangka wujud terusing manah; inggihpunika pangapunten ingkang tulus tanpa pamrih.Asring kapanggihaken tiyang ingkang purun pangapunten kanthi sarat.Wonten ugi ingkang kapeksa paring pangapunten karana pakewuh dhatengtiyang kathah. Punika sanes karsaning Allah. Sumangga asung pangapuntenkanthi tulus tanpa pamrih ingkang kawujudaken kanthi mboten ngetangutawi ngenget-enget kalepataning liyan kadosdene Yusuf dhateng parasadherekipun. |*GPY

Purwaning Dumadi 45:1-20; Jabur 103:8-13; Mateus 6:7-15 MBUCAL SERIK, ASUNG PANGAPUNTEN“Nanging menawa kowe ora ngapura marang wong, Ramamu iyaora bakal ngapura kaluputanmu”(Mateus 6:15) Sakjane mono Trisno mangkel lan serik nalika kelingan wongtuwanesing rumangsane kejem merga biyen meksa dheweke sinau lan ngrewangiwongtuwa ngrampungi gaweyan omah sakdurunge dolan. Mula biasaneTrisno mung bisa dolanan sadhela; durung nganti marem dolanan, jebul wissurup lan wayahe bali. Nalika bisa ngrasakake paedahe, saiki dheweke mbakasithik mbuwang rasa serik marang wongtuwane neng atine, diganti rasaurmat lan tresna; kaya jenenge.Temtunipun sang Yusuf punika ugi nggadhahi pangraos kados denemanungsa limrahipun. Nalika kemutan dhateng prastawa anggen piyambakipunkalarak, kacemplungaken sumur, kasade dhateng kapilah Ismael, kasademalih dhateng Potifar ngantos kinunjara karana pamitenah semahipunPotifar; temtu sang Yusuf ngraosaken serik lan tuwuh pitakenan ing saklebetingmanah: kenging punapa kedah piyambakipun ingkang nglampahi sadayapanandhang punika. Nanging nalika sadaya sampun kelampahan, sangYusuf nembe saged mangertos bilih Gusti Allah ngersakaken samudayanipunkedah kelampahan kangge ndhatengaken kasaenan kangge tiyang kathah,mirunggan kangge brayatipun. Lan lumantar sang Yusuf, Gusti Allah netepiprasetyanipun dhateng rama Abraham bilih turunipun badhe dados kathahcacahipun. Mila sang Yusuf purun nampi kakang-kakangipun.Kados dene sang Yusuf ingkang saged mbucal raos serik lan paringpangapunten dhateng brayat ingkang tumindakipun nalika semantenndhatengaken panandhang ing gesangipun, kita ugi katimbalan sagedparing pangapunten dhateng sesami ingkang damel kalepatan dhateng kita.Nalika mucal ndedonga, Gusti Yesus nedahaken bilih menawi nyuwunpangapuntening dosa saking Gusti Allah, manungsa kedah langkung rumiyinpurun paring pangapunten dhateng sesaminipun. Donga Rama Kawula punikanedahaken bilih menawi manungsa boten purun mbucal serik lan asungpangapunten, Gusti Allah sumbering gesang lan kawilujengan ugi botenkarenan ngapunteni kalepataning manungsa. |*GPY

Purwaning Dumadi 41:53-42:17; Jabur 103:8-13;Lelakone Para Rasul 7:9-16 REMEN TEMEN“Sang Yusuf lajeng utusan mboyongi ingkang rama Yakub saha sadayasanak sadherekipun, cacah jiwa wonten pitung dasa gangsal”(Lelakone Para Rasul 7:14) Sakrampunge njupuki barang-barang, Trisno pamitan karo kanca-kancaneneng kos lawas. Karo ngonthel alon-alon, Trisno ngaturake rasa panuwunemarang Gusti Allah lan wongtuwane sing wis ngulinakake dheweke dadibocah temen. Trisno kelingan anggone mung bisa nyawang kancane singpit-pitan mrana-mrene lan dolanan layangan nalika dheweke ngrewangibapakne mbenekake gendheng mlorot lan ngrewangi ibune nyapu latar.Amarga kulina sregep lan resikan mula nadyan ora sampurna nanging Trisnobisa njaga kos dadi papan sing resik lan sehat. Lan nalika dheweke pindhah,kancane ora dha temen resikan mula ana sing lara; malah nganti kudu opname.Boten wonten ingkang remen ngadhepi prekawis utawi nyanggi momotaningkang awrat. Bokmenawi sadaya tiyang punika kapengin gesangipun sarwa-sarwi sakeca tanpa nemahi prekawising gesang. Nanging sumangga nggatosakenbilih sadaya punika mbetahaken pambudidaya ingkang boten ngremenaken.Mila tembung “jer basuki mawa beya” utawi “neng donya ora ana sing gratis”boten lepat. Menawi sami “alergi” dhateng rekaosing pambudidaya, manungsaboten badhe ajeg kemawon lan boten badhe ngalami ewah-ewahaninggesang. Manungsa kedah temen mbudidaya, sinaosa pancen ngrekaos.Waosan Kitab Suci nelakaken bilih menawi sang Yusuf boten dipun sadedhateng kapilah Ismael, piyambakipun boten saged dumugi Mesir. Menawiboten dumugi Mesir, sang Yusup boten badhe saged dados priyagung Mesiringkang nyimpen panenan pitung taun dangunipun kangge ngadhepi pitungtaun pailan. Menawi sang Yusup boten nyimpen panen, kathah tiyang kalebetYakub lan tedhak-turunipun badhe sami pejah. Mila sampun ngantos “alergi”dhateng rekaosing pambudidaya kangge mujudaken gesang ingkang langkungprayogi. Sumangga sami remen temen nyambut-damel, njagi tetedhaningkang mlebet dhateng padharan lan rutin olahraga supados tansah sehatngantos dumugi sepuh. |*GPY