Klik Disini Untuk Mengunduh Bahan KATA PENGANTAR Tahun 2022 sudah kita lewati, tiba saatnya memasuki tahun pelayanan yang baru, yaitutahun 2023. Tema pelayanan Sinode Gereja-Gereja Kristen Jawa tahun ini adalah “HariDepan Yang Penuh Harapan” (bdk. Yeremia 29:11). Tema ini mengajak kita untuk bersikapoptimis. Sikap optimis tersebut didasarkan pada keyakinan bahwa Tuhan akan terusmembimbing dan memberkati kita. Kita diajak untuk terus berpengharapan bahwa Tuhantelah merancangkan damai sejahtera dan bukan kecelakaan.Iman dan semangat memasuki tahun 2023 ini perlu dikobarkan bukan hanya di kalanganorang tua melainkan juga di kalangan anak muda gereja. Bagaimana pun juga anak mudaadalah bagian dari masa kini sekaligus pewaris masa depan. Karena itu, gereja perlu terusmendampingi anak-anak muda dalam langkah dan geraknya agar seturut dengan kehendakTuhan.Seiring dengan langkah kita memasuki tahun 2023, Bapelsin XXVIII GKJ Bidang PWG kembalimenghaturkan buku Kurikulum Remaja. Buku ini ditulis oleh para pendeta GKJ denganberbagai latar belakang dan konteks pelayanan. Besar harapan kami, buku KurikulumRemaja 2023 dapat memberikan manfaat bagi gereja-gereja dalam melakukanpendampingan terhadap anak-anak muda. Sangat disadari, buku ini jauh dari sempurna.Karena itu, gereja-gereja perlu mengolahnya kembali dan menyesuaikan dengan kondisi dankebutuhan setempat.Akhir kata, selamat memasuki tahun pelayanan yang baru dengan semangat baru. TuhanYesus memberkati kita. Diterbitkan Oleh:Yayasan Taman Pustaka Kristen Indonesia(Anggota IKAPI)Jl. dr. Wahidin Sudirohusodo No. 38A Yogyakarta 55222Telp./Fax.: (0274) 512449; HP/WA: 087838211445E-mail: penerbit@tamanpustakakristen.comWebsite: www.tamanpustakakristen.com Bekerjasama dengan:Sinode Gereja-gereja Kristen JawaJl. Dr. Sumardi No. 8 & 10 Salatiga 50711Rek: BritAmaBisnis 0081-000589-56-1 a/n Sinode GKJTelp: 0298.326684 Email: sinode@gkj.or.id WA Center: +62 856 4066 6663Website: www.sinodegkj.or.id Penanggung Jawab Bapelsin XXVIII GKJ Bidang PWG Pdt. Erni Ratna Yunita Pdt. Neny Suprihartati Pdt. Imanuel Adi Saputro Penulis KR 2023
KURIKULUM REMAJA SEPTEMBER 2023
Klik Disini Untuk Mengunduh Bahan KATA PENGANTAR Tahun 2022 sudah kita lewati, tiba saatnya memasuki tahun pelayanan yang baru, yaitutahun 2023. Tema pelayanan Sinode Gereja-Gereja Kristen Jawa tahun ini adalah “HariDepan Yang Penuh Harapan” (bdk. Yeremia 29:11). Tema ini mengajak kita untuk bersikapoptimis. Sikap optimis tersebut didasarkan pada keyakinan bahwa Tuhan akan terusmembimbing dan memberkati kita. Kita diajak untuk terus berpengharapan bahwa Tuhantelah merancangkan damai sejahtera dan bukan kecelakaan.Iman dan semangat memasuki tahun 2023 ini perlu dikobarkan bukan hanya di kalanganorang tua melainkan juga di kalangan anak muda gereja. Bagaimana pun juga anak mudaadalah bagian dari masa kini sekaligus pewaris masa depan. Karena itu, gereja perlu terusmendampingi anak-anak muda dalam langkah dan geraknya agar seturut dengan kehendakTuhan.Seiring dengan langkah kita memasuki tahun 2023, Bapelsin XXVIII GKJ Bidang PWG kembalimenghaturkan buku Kurikulum Remaja. Buku ini ditulis oleh para pendeta GKJ denganberbagai latar belakang dan konteks pelayanan. Besar harapan kami, buku KurikulumRemaja 2023 dapat memberikan manfaat bagi gereja-gereja dalam melakukanpendampingan terhadap anak-anak muda. Sangat disadari, buku ini jauh dari sempurna.Karena itu, gereja-gereja perlu mengolahnya kembali dan menyesuaikan dengan kondisi dankebutuhan setempat.Akhir kata, selamat memasuki tahun pelayanan yang baru dengan semangat baru. TuhanYesus memberkati kita. Diterbitkan Oleh:Yayasan Taman Pustaka Kristen Indonesia(Anggota IKAPI)Jl. dr. Wahidin Sudirohusodo No. 38A Yogyakarta 55222Telp./Fax.: (0274) 512449; HP/WA: 087838211445E-mail: penerbit@tamanpustakakristen.comWebsite: www.tamanpustakakristen.com Bekerjasama dengan:Sinode Gereja-gereja Kristen JawaJl. Dr. Sumardi No. 8 & 10 Salatiga 50711Rek: BritAmaBisnis 0081-000589-56-1 a/n Sinode GKJTelp: 0298.326684 Email: sinode@gkj.or.id WA Center: +62 856 4066 6663Website: www.sinodegkj.or.id Penanggung Jawab Bapelsin XXVIII GKJ Bidang PWG Pdt. Erni Ratna Yunita Pdt. Neny Suprihartati Pdt. Imanuel Adi Saputro Penulis KR 2023
KURIKULUM REMAJA JULI 2023
Klik Disini Untuk Mengunduh Bahan KATA PENGANTAR Tahun 2022 sudah kita lewati, tiba saatnya memasuki tahun pelayanan yang baru, yaitutahun 2023. Tema pelayanan Sinode Gereja-Gereja Kristen Jawa tahun ini adalah “HariDepan Yang Penuh Harapan” (bdk. Yeremia 29:11). Tema ini mengajak kita untuk bersikapoptimis. Sikap optimis tersebut didasarkan pada keyakinan bahwa Tuhan akan terusmembimbing dan memberkati kita. Kita diajak untuk terus berpengharapan bahwa Tuhantelah merancangkan damai sejahtera dan bukan kecelakaan.Iman dan semangat memasuki tahun 2023 ini perlu dikobarkan bukan hanya di kalanganorang tua melainkan juga di kalangan anak muda gereja. Bagaimana pun juga anak mudaadalah bagian dari masa kini sekaligus pewaris masa depan. Karena itu, gereja perlu terusmendampingi anak-anak muda dalam langkah dan geraknya agar seturut dengan kehendakTuhan.Seiring dengan langkah kita memasuki tahun 2023, Bapelsin XXVIII GKJ Bidang PWG kembalimenghaturkan buku Kurikulum Remaja. Buku ini ditulis oleh para pendeta GKJ denganberbagai latar belakang dan konteks pelayanan. Besar harapan kami, buku KurikulumRemaja 2023 dapat memberikan manfaat bagi gereja-gereja dalam melakukanpendampingan terhadap anak-anak muda. Sangat disadari, buku ini jauh dari sempurna.Karena itu, gereja-gereja perlu mengolahnya kembali dan menyesuaikan dengan kondisi dankebutuhan setempat.Akhir kata, selamat memasuki tahun pelayanan yang baru dengan semangat baru. TuhanYesus memberkati kita. Diterbitkan Oleh:Yayasan Taman Pustaka Kristen Indonesia(Anggota IKAPI)Jl. dr. Wahidin Sudirohusodo No. 38A Yogyakarta 55222Telp./Fax.: (0274) 512449; HP/WA: 087838211445E-mail: penerbit@tamanpustakakristen.comWebsite: www.tamanpustakakristen.com Bekerjasama dengan:Sinode Gereja-gereja Kristen JawaJl. Dr. Sumardi No. 8 & 10 Salatiga 50711Rek: BritAmaBisnis 0081-000589-56-1 a/n Sinode GKJTelp: 0298.326684 Email: sinode@gkj.or.id WA Center: +62 856 4066 6663Website: www.sinodegkj.or.id Penanggung Jawab Bapelsin XXVIII GKJ Bidang PWG Pdt. Erni Ratna Yunita Pdt. Neny Suprihartati Pdt. Imanuel Adi Saputro Penulis KR 2023
KURIKULUM REMAJA AGUSTUS 2023
Klik Disini Untuk Mengunduh Bahan KATA PENGANTAR Tahun 2022 sudah kita lewati, tiba saatnya memasuki tahun pelayanan yang baru, yaitutahun 2023. Tema pelayanan Sinode Gereja-Gereja Kristen Jawa tahun ini adalah “HariDepan Yang Penuh Harapan” (bdk. Yeremia 29:11). Tema ini mengajak kita untuk bersikapoptimis. Sikap optimis tersebut didasarkan pada keyakinan bahwa Tuhan akan terusmembimbing dan memberkati kita. Kita diajak untuk terus berpengharapan bahwa Tuhantelah merancangkan damai sejahtera dan bukan kecelakaan.Iman dan semangat memasuki tahun 2023 ini perlu dikobarkan bukan hanya di kalanganorang tua melainkan juga di kalangan anak muda gereja. Bagaimana pun juga anak mudaadalah bagian dari masa kini sekaligus pewaris masa depan. Karena itu, gereja perlu terusmendampingi anak-anak muda dalam langkah dan geraknya agar seturut dengan kehendakTuhan.Seiring dengan langkah kita memasuki tahun 2023, Bapelsin XXVIII GKJ Bidang PWG kembalimenghaturkan buku Kurikulum Remaja. Buku ini ditulis oleh para pendeta GKJ denganberbagai latar belakang dan konteks pelayanan. Besar harapan kami, buku KurikulumRemaja 2023 dapat memberikan manfaat bagi gereja-gereja dalam melakukanpendampingan terhadap anak-anak muda. Sangat disadari, buku ini jauh dari sempurna.Karena itu, gereja-gereja perlu mengolahnya kembali dan menyesuaikan dengan kondisi dankebutuhan setempat.Akhir kata, selamat memasuki tahun pelayanan yang baru dengan semangat baru. TuhanYesus memberkati kita. Diterbitkan Oleh:Yayasan Taman Pustaka Kristen Indonesia(Anggota IKAPI)Jl. dr. Wahidin Sudirohusodo No. 38A Yogyakarta 55222Telp./Fax.: (0274) 512449; HP/WA: 087838211445E-mail: penerbit@tamanpustakakristen.comWebsite: www.tamanpustakakristen.com Bekerjasama dengan:Sinode Gereja-gereja Kristen JawaJl. Dr. Sumardi No. 8 & 10 Salatiga 50711Rek: BritAmaBisnis 0081-000589-56-1 a/n Sinode GKJTelp: 0298.326684 Email: sinode@gkj.or.id WA Center: +62 856 4066 6663Website: www.sinodegkj.or.id Penanggung Jawab Bapelsin XXVIII GKJ Bidang PWG Pdt. Erni Ratna Yunita Pdt. Neny Suprihartati Pdt. Imanuel Adi Saputro Penulis KR 2023
Senen, 5 Juni 2023 Minggu Trinitas
Ayub 38:39-39:12; Jabur 29; I Korinta 12:1-3 YESUS IKU GUSTI “… lan uga ora ana wong kang bisa ngakoni: “Yesus iku Gusti,” yen ora marga dening Sang Roh Suci.” (I Korinta 12:3) Sampun cetha sanget! Sampun samesthinipun bilih pengakening kapitadosanipun tiyang pitados dhumateng Sang Kristus ingkang madeg minangka Gusti punika mijil saking Sang Roh Suci. Sedaya tiyang pitados ing alam donya punika mesthi sami mundhi Sang Kristus minangka Gusti. “Inggih kanthi gumolonging manah!” punika wangsulanipun tiyang pitados nalika kaparingan pitakenan: punapa Panjenengan saestu pitados dhumateng Gusti Yesus minangka Juruwilujeng. Prekawis punika pancen saestu jumbuh kaliyan pangandikanipun rasul Paulus dhateng pasamuwanipun Gusti ing Korinta. Pitakenanipun, punapa pengaken ingkang elok punika saestu ngrasuk wonten ing gesang sapadintenan ingkang kita lampahi? Sampun ngantos pengaken punika namung lamis, namung medal saking tutug kemawon. Sampun ngantos pengaken punika namung minangka simbol utawi tenger kemawon supados kita kawastanan minangka tiyang Kristen. Kedahipun, kita sami ugi kedah masrahakaken gesang kita wonten ing ngarsanipun Gusti. Kedahipun, Gusti Yesus saestu kita pundhi minangka nahkodaning gesang. Saking wiwitananing enjang nalika kita tangi dumugi paripurnaning dalu, kita saestu nyuwun panganthinipun Gusti. Boten namung ngandelaken kapinteran kita piyambak. Sederengipun kita nindakaken pakaryan, kanthi tumemen kita nyenyuwun pepadhang lan panuntunipun Gusti. Yesus iku Gusti! Panci leres! Gusti ingkang kita sembah lan kita bekteni. Gusti ingkang kita sambati nalika manah kita semplah. Gusti ingkang dados jujugan kita, Gusti ingkang kita suwuni pitulungan. Gusti ingkang kita tut-wingking, Gusti ingkang kita estokaken dhawuhipun. Punika sedaya mujudaken pengaken ingkang mijil saking lebeting manah sarta kelair wonten ing sauruting gesang.I*OHPN
Ahad, 4 Juni 2023 Minggu Trinitas
Purwaning Dumadi 1:1-2:4a; Jabur 8; 2 Korinta 13:11-13; Mateus 28:16-20 KOMUNITAS PASINAON “… apadene padha wulangen bab apa kang wis Dakdhawuhake marang kowe kabeh.” (Mateus 28:20a) Pengetan lan pahargyan tumedhakipun Sang Roh Suci mbingahaken manah kita sami. Rawuhipun Sang Roh Suci saestu nedahaken bilih Gusti boten nilar pra umat kagunganipun. Saderengipun mekrad Gusti Yesus paring dhawuh supados pra sekabat martosaken Injil kabar kabingahan dhateng sedaya tiyang. Gusti Yesus ugi paring pangandika supados nuntun lan mucal pra tiyang ingkang pitados supados kapitadosanipun sangsaya bakuh ing sedaya kawontenan. Ayahan ingkang kaping kalih punika ugi ingkang kedah kita tindakaken kanthi sabar lan telatos. Umatipun Gusti kedah sangsaya winasis ing bab wawasaning kekristenan satemah boten kapilut dening maneka warni ajaran ingkang boten nyondhongi kaliyan kersanipun Gusti Yesus. Punapa kemawon ingkang kedah kita sinau sesarengan? Sedaya ingkang sampun dipun wulangaken dening Gusti Yesus! Inggih punika bab kados pundi kita sami kasagedna manembah bekti dhumateng Gusti sarta sami sengkut njejegaken pri kamanungsan. Pramila, ing satengahing pasamuwan, kita mrangguli kathah kempalaning umat ingkang sami sinau bab piwulangipun Gusti Yesus. Sae punika sacara wilayah/kelompok, mekaten ugi sacara peranganing umur. Kanthi mekaten, kita saged mbangun komunitas-komunitas pasinaon ing satengahing pasamuwan. Komunitas ingkang saged sami andum seserepan lan pemanggih, saged sami ngudhar raos setunggal lan setunggalipun sarta saged sami giyak-giyak ngrancang bab kegiatan ingkang magepokan kaliyan piwulangipun Gusti Yesus. Ngetut wingking Gusti Yesus punika boten mandeg ing baptisan. Ananging kedah kalajengaken kanthi pasinaon bab piwulangipun Gusti. Pramila, ing salebeting buku Tata Greja lan Tata Laksana GKJ, pasamuwanipun GKJ punika saged dipun wastani minangka ‘keluarga’ saha ‘paguyuban’ ananging ugi saged dipun wastani minangka ‘komunitas pembelajar’/‘komunitas pasinaon.’ Sumangga kita sami wujudaken kanthi sayektos ing satengahing pasamuwan kita piyambak-piyambak.I* OHPN
Setu, 3 Juni 2023 Minggu Pantekosta
Ayub 38:22-38; Jabur 8; Yokanan 14:15-17 NGRENGKUH SEDAYA TUMITAH “Paduka kuwaosaken mengku yeyasaning asta Paduka, samukawis sadaya Paduka paringaken wonten ing sangandhaping tlapakipun:…” (Jabur 8 :7) Kamulyan ageng ingkang dipun angge dening manungsa kedah kawujudaken kanthi ngrengkuh titahanipun Gusti sanesipun. Kadosdene Gusti Allah menggalih lan migatosaken manungsa, mekaten ugi umating manungsa ugi kedah migatosaken sedaya titah sanesipun. Sedaya tetaneman lan sato kewan ing pundi mawon papanipun kedah dipun rimati. Manungsa pancen kaparingan panguwaos supados ngginakaken isining bumi kangge nyekapi kabetahan gesangipun. Ananging manungsa ugi kadhawuhan supados nguri-uri isining bumi supados boten punah. Sedaya punika minangka ayahan ingkang kedah dipun estokaken dening umating manungsa ingkang dipun pitados dening Gusti, mengku sedaya tumitah. Kenging punapa bab ngrengkuh titahan sanesipun punika minangka prekawis ingkang wigati? Awit kathah tiyang ingkang rumaos bilih panguwaosing manungsa tumrap isining bumi punika saged dipun ginakaken sak sekecanipun. Nalar budi ingkang Gusti paringaken lajeng dipun angge kangge nelasaken isining bumi. Punapa tundhanipun? Bumi sangsaya risak, tetaneman lan sato kewan sangsaya punah! Miris! Menawi manungsa nglirwakaken titahan sanesipun, punika ateges manungsa nglirwakaken kersanipun Gusti! Nglirwakaken jejibahan saking Gusti! Manungsa sampun ngantos klentu ing penampi nalika maos tetembungan “…sangandhaping tlapakipun…” Punika boten nedahaken agenging panguwaosipun manungsa ananging ugi agenging tanggel jawabipun manungsa. Kamulyaning makutha ingkang Gusti paringaken punika boten ateges bilih manungsa saged tumindak sawenang-wenang. Kosokwangsulipun, manungsa kaparingan tanggung jawab mengku lan ngrengkuh sedaya tumitah. Panguwaos ingkang Gusti paringi punika sejatosipun kangge mbabar katresnan, boten malah kepara kangge nindhes sedaya tumitah! I* OHPN
Jemuwah, 2 Juni 2023 Minggu Pantekosta
Ayub 38:12-21; Jabur 8; 2 Timoteus 1:12b-14 NJUNJUNG PRI KAMANUNGSAN “….manungsa punika punapa ta, dene Paduka engeti? Punapa ta anaking manungsa punika, dene Paduka galih?” (Jabur 8:5) Mbok menawi Panjenengan sami nate midhanget unen-unen “homo homini lupus.” Tegesipun, ‘manungsa punika minangka asu ajag kangge sesaminipun!’ Ketingal nggegirisi! Punika minangka panggegiluting para winasis ingkang sedhih nalika nyumerepi kathah manungsa ingkang nindhes sesaminipun. Kathah regejegan ing antawisipun kelompok ing masyarakat, dalah ugi wonten ing gesanging pasamuwan. Pramila, lajeng mijil unen-unen ing nginggil wau. Sinaosa ketingal mrihatosaken, ananging sejatosipun unen-unen punika dados pambereg supados umating manungsa saestu nilar sedaya ingkang awon saha nggayuh jatining katresnan ing antawisipun pra umat, setunggal lan setunggalipun. Juru Mazmur saestu kesengsem kaliyan pakaryanipun Gusti. Sinaosa manungsa punika makhluk ingkang ringkih, ananging Gusti kersa ngengeti sarta paring kamulyan ingkang inggil. Manungsa ingkang kebak kekirangan punika, kaangkat saha kasucekaken dening Gusti! Ing salajengipun, kados dene Gusti Allah menggalih gesanging manungsa, mekaten ugi umating manungsa kadhawuhan supados migatosaken setunggal lan setunggalipun minangka sesamining titahanipun Gusti. Sampun ngantos umating manungsa malah sami regejegan karana beda agami, suku, golongan saha status sosial. Menawi sedaya sami rumaos paling onjo saha nglepataken sedherek sanesipun, adabipun pri kamanungsan bakal tumuju risak. “Rukun agawe santosa, crah agawe bubrah!” Pancen miris raosing manah kita sami menawi nyumerepi kawontenanipun umat ingkang sami jegal-jegalan setunggal lan setunggalipun karana sami rebutan jabatan lan raja brana. Manungsa punika katitahaken kanthi elok. Ngangge kamulyan ageng saking Gusti. Pramila sumangga kita sami mujudaken kaelokan punika kanthi patraping gesang ingkang sami ngrengkuh setunggal lan setunggalipun. Awit kamulyan punika sumunar saking endahing katresnan ing antawisipun manungsa! I *OHPN
KHOTBAH JANGKEP Agustus 2023
Agustus 2023Tema: Menggunakan Kemerdekaan Untuk Hari Depan Minggu, 6 Agustus 2023 Minggu Biasa XIV – Minggu ke-10 setelah Pentakosta (Hijau)Allah Sang PembebasMinggu, 13 Agustus 2023 Minggu Biasa XV- Minggu ke-11 setelah Pentakosta (Hijau)Diselamatkan karena PercayaRabu, 17 Agustus 2023HUT Kemerdekaan RI (Merah)Dimerdekakan untuk Saling MengasihiMinggu, 20 Agustus 2023 Minggu Biasa XVI- Minggu ke-12 setelah Pentakosta (Hijau)Jangan Tolak yang Mau DibebaskanMinggu, 27 Agustus 2023 Minggu Biasa XVII-Minggu ke-13 setelah Pentakosta (Hijau)Jangan Menjadi Serupa dengan Dunia Klik Disini Untuk Mengunduh Bahan KHOTBAH JANGKEP 2023 – IIPanduan Merayakan Liturgi GerejaDiterbitkan Oleh:Yayasan Taman Pustaka Kristen Indonesia(Anggota IKAPI)Jl. dr. Wahidin Sudirohusodo No. 38A Yogyakarta 55222Telp./Fax.: (0274) 512449; HP/WA: 087838211445E-mail: penerbit@tamanpustakakristen.comWebsite: www.tamanpustakakristen.comBekerjasama dengan:Sinode Gereja-gereja Kristen JawaJl. Dr. Sumardi No. 8 & 10 Salatiga 50711Rek: BritAmaBisnis 0081-000589-56-1 a/n Sinode GKJTelp: 0298.326684 Email: sinode@gkj.or.id WA Center: +62 856 4066 6663Website: www.sinodegkj.or.idPenanggung Jawab : Bapelsin XXVIII GKJ Bidang PWGPdt. Erni Ratna YunitaPdt. Neny SuprihartatiPdt. Imanuel Adi SaputroPenulis : Pdt. Maranatha AjiPdt. Nicolaus Satriyo NugrohoPdt. Sri YuliatiPdt. Ari KristiantoPdt. Dwi AriyantoPdt Agus HendratmoPdt Budi WidiantoPdt. Temi SetyowatiPdt. Hesty MurwasariEditor : Pdt. Sukrisno Purwanto, S.SiPdt Tanto KristionoPdt. Immanuel Adi SaputroTata letak dan Sampul : Kantor Sinode GKJVol. 1 No. 2 Juli-Desember 2023ISSN 2964-4232
Kemis, 1 Juni 2023 Minggu Pantekosta
Ayub 38:1-11; Jabur 8; 2 Timoteus 1:8-12a AMARGA SAKA INJIL “Iya Injil iki kang netepake aku dadi juru pawarta, dadi rasul lan dadi guru.” (II Timoteus 1: 11) Punapa ingkang saged kita sinau saking pangandikanipun rasul Paulus dhateng Timoteus ing waosan nginggil? Ingkang sepisan, timbalanipun Gusti tumrap rasul Paulus punika mligi awit saking sih rahmatipun Gusti, sanes saking kekiyatanipun. Ingkang kaping kalih, rasul Paulus nindakaken ayahan saking Gusti kanthi tumemen lan sayektos (totalitas). Ingkang kaping tiga, rasul Paulus punika abdi pelados ingkang sregep anggenipun sinau lan makarya satemah kapitados minangka rasul saha guru. Pepanggihanipun kaliyan Gusti Yesus pancen sampun ngewahi gesangipun rasul Paulus. Ingkang swaunipun drengki samangke dados tresna kaliyan Gusti Yesus. Pawartosing Injil, kabar kabingahan bab pakaryanipun Sang Kristus, saestu neguhaken tekadipun. Piyambakipun badhe leladi sawetahipun, masrahaken sedaya gesangipun kagem ngladosi pakaryanipun Gusti. Piyambakipun boten kendhat anggenipun martosaken Injil dhateng kathah tiyang mirungganipun ingkang wonten ing sakjawinipun tlatah Israel. Piyambakipun ugi saestu nresnani pasamuwanipun Gusti ing pundi kemawon satemah tansah migatosaken kawontenanipun pasamuwan-pasamuwan wau. Kanthi patuwen saha lumantar serat-seratipun, rasul Paulus nggulawenthah sarta nuntun pasamuwanipun Gusti. Piyambakipun kaagem dening sang Roh Suci minangka guruning pasamuwanipun Gusti. Pengalamanipun rasul Paulus punika mugi nggigah manah kita sami supados nggadahi adreng leladi ing satengahing pasamuwan kanthi sawetahipun. Kita sami ugi kabereg supados purun sami sinau satemah sangsaya dangu sangsaya kasagedna leladi. Kanthi mekaten, kita sami kajurung supados misungsungaken ketrampilan kita, wawasan kita, saha sedaya gesang kita konjuk kagem kamulyanipun Gusti. Mugi Sang Roh Suci tansah tumedhak rawuh, manjing lan dhedhampar ing manah kita setunggal lan setunggalanipun sarta nyagedaken kita sami lumados minangka abdi ingkang setya tuhu. I *OHPN





