Pangentasan 13:1-10; Jabur 121; Mateus 21:18-22 NDEDONGA KANTHI PITADOS “Lan apa bae kang koksuwun ing pandonga kalawan pracaya, kowe bakal kaparingan.” (Mateus 21:22) Wonten salah satunggaling lare saking brayat Kristen ingkang kawontenan ekonominipun pas-pasan. Sasampunipun wangsul saking sekolahan piyambakipun matur dhateng tiyang sepuhipun makaten: “ Pak, benjang badhe wonten kegiatan kunjungan wisata dhateng Jakarta, kedah mbayar pitung atus ewu”. Lajeng tiyang sepuhipun ngendika : “Iyo Le”. Arta cacah pitungatus ewu tumraping brayat punika kaanggep kathah sanget. Awit kangge nyekapi kabetahan saben dinten mawon kedah mbudidaya kanthi tumemen. Ngengingi Bapak menika panyambut damelipun dados berah serabutan ingkang mboten mesthi pikantuk asil. Sinaosa awrat anggenipun pados arta pitung atus ewu, ananging Bapak punika pitados bilih Gusti Yesus mboten badhe negakaken. Kinanthenan donga saha karya mesthi Gusti Allah mitulungi. Perkawis ingkang ketingalipun mokal kanggenipun manungsa, wonten ing ngarsanipun Gusti Allah mboten mokal. Gusti Yesus manggihi wonten salah satunggalipun wit anjir ingkang mboten ngedalaken wohipun. Panjenenganipun lajeng ngandika dhateng wit anjir, sanalika wit anjir dados garing. Para murid sami eram. Prastawa punika dados pepemut tumrap para murid supados mboten mangu-mangu, ananging tansah pitados. Sabab  boten wonten perkawis ingkang mokal kagem Gusti Yesus. Gusti Yesus paring pangandika: “Lan apa bae kang koksuwun ing pandonga kalawan pracaya, kowe bakal  kaparingan.” Wonten titi mangsanipun kita ngadhepi perkawis ingkang ketingalipun awrat miturut kamanungsan. Pandherekipun Sang Kristus gesang karana pitados. Kapitadosan punika ingkang dados cepengan anggenipun nglampahi gesang. Pitados wonten ing saklebeting manah dhateng pakaryan agung ingkang katindakaken dening Gusti Yesus. Sinaosa dereng ketingal wohipun, mesthi wonten wekdalipun woh punika ketingal. Sauger kita tansah ndedonga kalawan pitados. Asring  kita ugi ngalami kawontenan ingkang miturut kita awrat. Perkawis menapa ingkang saweg kita lampahi sapunika? Sumangga tansah ndedonga kanthi pitados saestu.|*SEP

Pangentasan 12:29-42; Jabur 121; Rum 13:1-7 GUSTI ALLAH TUKING PITULUNGAN “Pitulunganku iku pinangkane saka Sang Yehuwah, kang nitahake langit lan bumi.” (Jabur 121:2) Daya lan kekiyataning manungsa punika saestu winates. Mboten sadaya perkawis saged katindakaken Piyambakan, mila mbektahaken pitulunganipun  tiyang sanes. Menika cetha bilih wonten ing gesang padintenan saben tiyang mbektahaken pitulungan. Ingkang dipun lampahi manungsa ing gesang menika mboten namung bab ayahan ingkang kedah karampungaken, ananging ugi bab kawontenan saha raosing manah. Wonten titi wancinipun saben tiyang ngraosaken bingah menapa  dene sisah. Ing dayaning kamanungsan ingkang ringkih lan winates menika, kita mbektahaken panglipur,  panyengkuyung saking para kadang supados kita kakiyataken. Kekidungan ingkang kaserat dening Juru Masmur nelakaken kapitadosan bilih Pitulunganku iku pinangkane saka Sang Yehuwah, kang nitahake langit lan bumi. Gusti Allah sinebat tuk menika ateges bilih anggenipun paring pitulungan mboten wonten watesipun. Gusti Allah tansah kersa mirsani kawontenaning manungsa. Malah juru Masmur ugi nyerat bilih Pangeran Yehuwah mboten badhe negakaken titahipun. Panjenenganipun ingkang tansah ngreksa, ngayomi saha ngrimati. Sang Yehuwah ingkang akarya jagad punika kagungan panguwaos ingkang boten winates. Gusti Allah tansah mitulungi manungsa, supados manungsa saged tatag anggenipun nglampahi gesang ing donya punika. Tuking pitulungan ingkang sejati inggih namung saking Gusti Allah. Panjenenganipun ingkang Mahakuwaos. Sumangga kita ngakeni bilih tuking pitulungan kita menika pinangkanipun saking Gusti Allah  ingkang nitahaken langit lan bumi. Manawi mekaten kedahipun kita tansah kaemutaken bilih gesang kita menika dipun reksa dening Gusti Allah ingkang Mahakuwaos. Pengaken pitados menika dados cepenganing gesang anggen kita kanthi gumolonging manah tansah sumuyud wonten ing Gusti Allah. Inggih namung Gusti Allah ingkang dados tuking pitulungan kita, mboten wonten sanesipun. |*SEP

Pangentasan 12:14-28; Jabur 121; I Petrus 2:11-17 NGENGETI PAKARYANIPUN GUSTI “Anadene dina iku dadia dina pengeling-eling tumrap sira, padha sira dadekake riyaya sumaos marang Pangeran Yehuwah turun-tumurun. Padha riyayakna, dadekna pranatan kanggo salawase.” (Pangentasan 12:14) Dereng dangu anggenipun bangsa Indonesia mengeti dinten kamardikanipun. Saben tanggal 17 Agustus kawontenaken upacara mirunggan dinten kamardikan Republik Indonesia. Dene tumraping warganing masyarakat, sami pasang gendera utawi umbul-umbul wonten ing ngajeng griyanipun piyambak-piyambak. Kajawi punika ugi wonten lomba 17-an kangge ngriyadinaken dinten mirunggan punika. Kamardikan menika awit saking rahmatipun Gusti Allah lumantar para pejuang ingkang sampun seda. Tanggal 17 Agustus ugi minangka pemut pakaryanipun Gusti Allah tumrap bangsa Indonesia. Gusti Allah paring dhawuh dhateng Musa lan Harun supados ngriyadinaken dinten ingkang sampun katetepaken dados pengetan tumrap pakaryanipun Gusti Allah. sedaya tiyang Israel sami nyawisaken kurban saha ngawontenaken pangibadah. Pranatan punika dipun tindakanen turun-tumurun kangge mengeti katresnanipun Gusti Allah nalikanipun tiyang Mesir kenging wewelak, nanging griyanipun  tiyang Israel dipun ayomi. Tiyang Israel ingkang punika sami ngestokaken dhawuhipun Gusti. Riyaya Paskah punika dinten pengetan kangge mengeti pakaryanipun Gusti Allah tumrap tiyang Israel turun-tumurun saha dados pranatan ing salaminipun ing sadhengah kawontenan. Ing wekdal-wekdal mirunggan kita ugi ngawontenaken pahargyan kangge ngengeti pakaryan saha sih katresnanipun Gusti Allah  lumantar Keng Putra Ontang-anting, inggih punika Gusti Yesus. Kawiwitan saking pengetan wiyosipun Gusti Yesus, sedanipun, wungunipun, sumengkanipun dhateng suwargo, saha tedhakipun Sang Roh Suci lan pahargyan sanes-sanesipun. punika dados pepemut anggen kita saos sokur saha nindakaken pangabekti dhateng Gusti Allah. Dinten ingkang gilir gumantos kedahipun ugi minangka wekdal anggen kita ngraos-ngraosaken pakaryanipun Gusti Allah wonten ing gesang kita. Kanthi mekaten ing saben dinten kita ngengeti pakaryanipun Gusti Allah.|*SEP

Pangentasan 9:1-7; Jabur 149; II Korinta 12:11-21 SUMELANG “Awit aku seumelang, menawa besuk samasa aku teka, kowe ora padha tinemu kaya kang dakkarepake lan kowe ketemu aku ora kaya kang padha kokkarepake. Aku sumelang ing bab anane pasulayan, kumeren, brangasan, mung mikir awake dewe, pitenah, panyatur ala, kumenthus, lan rerusuh.” (II Korinta 12:20) Raos sumelang punika limrah karaosaken dening manungsa. Sedaya tiyang nate ngraosaken was sumelang.  Raos sumelangipun tiyang punika benten-benten. Wonten ingkang sumelang ngengingi bab kabetahan pokok; kadosta pangan, sandang, papan, saha saged ugi ngengingi kabetahan sanesipun. Utawi tiyang sepuh ingkang sumelang manawi larenipun mlebet wonten ing sesambetan ingkang ngrisak, utawi manawi larenipun tumindak ingkang awon. Minangka pamomong ing pasamuwan ingkang medhar Injil wonten ing saindhenging tlatah, rasul Paulus ugi nate ngraosaken sumelang. Raos sumelangipun rasul Paulus punika ngengingi bab tata gesangipun pasamuwan ingkang nglampahi piawon saha nggugu pikajengipun piyambak. Paulus mboten sumelang bab kadonyan, ananging ngengingi tata gesang karohanen lan sawernining piawon. Rasul Paulus ngajeng-ajeng manawi dumugi wekdalipun pepanggihan setunggal lan setunggalipun tansah gesang minangka pandherekipun Gusti. Lumantar serat punika Rasul Paulus ngendikakaken supados sampun ngantos warganing pasamuwan punika sami tumindak ingkang nuwuhaken pasulayan, kumeren, brangasan, namung mikiraken kawontenan dhirinipun piyambak, tuwuh pitenah, panyatur ingkang ala, sikep kumenthus saha rerusuh, lan sakpiturutipun. Pangandikanipun Rasul Paulus punika ugi dados pameca saha pemut tumraping kita. Minangka para pandherekipun Gusti Yesus, sampun ngantos ingkang kita tindakaken ing gesang padintenan punika namung nggugu kamanungsan, ananging tumindak ingkang ngetingalaken patrap gesang ingkang cundhuk kaliyan dhawuhipun Gusti Yesus. Inggih srana mekaten punapa ingkang kita tindakaken saged dados talanging  berkah dhateng sesami. Sampun ngantos gesang kita kagungan  dening patrap tumindak ingkang awon. |*SEP

Pangentasan 7:14-25; Jabur 83:1-4, 13-18; Mateus 12:22-32 MANAH KANG WANGKOT “Pangeran Yehuwah tumuli ngandika marang Nabi Musa: “Atine pringon iku wangkot, ora gelem nglilani lunga bangsa iku.” (Pangentasan 7:14) Waosan kita punika maringi gambaran bab tiyang ingkang wangkot manahipun. Pangarsaning Mesir inggih punika Prabu Pringon kasebat tiyang ingkang wangkot manahipun. Nalika nabi Musa lan Harun sowan dhateng Prabu Pringon nyuwun supados nglilakaken bangsa Israel tumuju dhateng ing pasamunan kagem ngabekti dhateng Gusti, ananging Prabu Pringon mboten myarsakaken panyuwunan menika. Sampun makaping-kaping anggenipun Musa lan Harun sowan Prabu Pringon. Ngantos Musa lan Harun nyumurupi mukjijat kados ingkang kadhawuhaken dening Gusti supados nguncalaken tekenipun temah teken punika malih dados sawer. Mukjizat punika tetep kemawon mboten mbikak manahipun Prabu Pringon, malah penggalihipun tetep puguh mboten purun nggatosaken dhawuhipun Gusti. Awit saking menika Gusti Allah ndhawahaken sedasa wewelak dhateng bangsa Mesir. Ngantos dumugi wewelak ingkang kaping sedasa tetep kemawon manahipun Prabu Pringon wangkot. Kamangka  sampun cetha, nalika Musa lan Harun sowan dhateng Pringon abdinipun Gusti kekalih menika sampun ngaturaken bilih sowanipun punika karana dhawuhipun Gusti Allah ingkang murbeng dumadi.  Tiyang ingkang kasebat wangkot punika amargi mboten purun mirengaken dhawuhipun Gusti Allah, mboten manut kaliyan punapa ingkang dipun kersakaken dening Gusti utawi tiyang ingkang namung nggugu lan ngguja pikajengipun piyambak. Mbok bilih manah ingkang wangkot mboten namung katujokaken dhateng Prabu Pringon, ananging dhateng sok sintena tiyang ingkang namung nggugu pikajengipun piyambak. Manawi kajumbuhaken kaliyan kawontenan kita, perkawis punika dados kaca tingal anggen kita ningali dhiri kita piyambak. Kadospundi kaliyan kawontenaning manah saha gesang kita, punapa kita pantes kasebat tiyang ingkang mbangun turut dhateng Gusti? Punapa kita kalebet tiyang ingkang wangkot karana namung nggugu pikajeng kita piyambak? Sumangga sami niti priksa gesang kita.|*SEP

Pangentasan 5:1-6:13; Jabur 83:1-4, 13-18; Wahyu 3:7-13 NGESTOKAKEN DHAWUHIPUN GUSTI “… Dhawuhipun Pangeran Yehuwah Gusti Allahipun Israel makaten: Sira nglilanana umatingSun supaya padha menyang ing pasamunan nganakake riyaya  konjuk marang Ingsun!” (Pangentasan 5:1) Adhakanipun, tiyang sepuh punika ngajeng-ajeng supados anak-anakipun  dados tiyang ingkang mbangun turut. Wujud pambangun turut punika katindakaken srana ngestokaken menapa ingkang dipun dhawuhaken dening tiyang sepuh. Contonipun, manawi tiyang sepuh ndhawuhi supados manawi para lare ngampil barang darbekipun rencangipun, enggal dipun wangsulaken, mila lare nggih kedah mirengaken lan ngestokaken dhawuh punika. Nabi Musa lan Rama Harun ugi kalebet tiyang ingkang mbangun turut. Inggih kekalihipun dados tiyang ingkang piniji, ingkang tansah ngestokaken dhawuhipun Gusti Allah. Gusti Allah paring dhawuh supados Nabi Musa lan Rama Harun sowan dhateng Prabu Pringon. Kekalihipun lajeng sowan dhateng Prabu Pringon supados bangsa Israel saged ngawontenaken riyaya kagem Gusti. Ananging sang Prabu Pringon mboten marengaken banga Israel nilaraken negari Mesir. Perkawis punika karana Prabu Pringon mboten pitados saha mboten tepang kaliyan Gusti Allah. Kajawi punika Prabu Pringon ngersakaken supados bangsa Israel mboten nilar pedamelanipun. Ananing sejatosipun Gusti Allah sampun ngrancang wekdal ingkang sae miturut karsanipun. Kasunyatanipun, nindakaken dhawuhipun Gusti Allah punika mboten gampil. Anggen kita ngestokaken dhawuhipun Gusti Allah asring  nemahi pepalang ingkang damel kita kuciwa lan mangkel. Saged kemawon ingkang kalampahan mboten kados ingkang dipun mbayangaken sacara kamanungsan. Mugi pengalamanipun Nabi Musa lan Rama Harun mboten ndadosaken kita mlajar saking dhawuhipun Gusti Allah. Ananging ndadosaken pambereg supados kita tansah ngestokaken dhawuhipun Gusti  Allah wonten ing sadhengah kawontenan. Mila anggenipun ngestokaken dhawuhipun Gusti, kedah purun ngemudheni dhiri. Gusti mirsani saha sampun ngrancang perkawis ingkang sae tumrap gesanging umat kagunganipun. Sampun rumaos ajrih, awit Gusti Allah tansah nganthi gesang kita.|*SEP

Pangentasan 4:10-31; Jabur 83:1-4, 13-18; Wahyu 3:1-6 PAMITAN “Sang Musa tumuli wangsul manggihi Imam Yitro marasepuhe, sarta ature: “Kula  kalilana wangsul manggihi sanak-kadang kula ingkang wonten Mesir, badhe kula tuweni, punapa taksih sami gesang?…” (Pangentasan 4:18) Lare-lare asring diwucal supados manawi badhe mangkat sekolah kedah pamitan rumiyin kaliyan tiyang sepuh. Pamitan menika penting kajawi dados peranganing tata krama ugi supados pikantuk donga pangestu saking tiyang sepuh, supados anggenipun sinau pinaringan berkah. Pangestunipun tiyang sepuh saestu ndayani supados anggenipun mlampah pikantuk margi ingkang terang padhang. Bab punika mbereg para lare maujudaken sikep mbangun-turut dhateng tiyang sepuh. Gusti Allah paring dhawuh dhateng Musa. Sakderengipun Musa tumuju dhateng ing Mesir, piyambakipun pamit dhateng Marasepuhipun, inggih punika Imam Yitro manawi badhe tumuju dhateng ing Mesir kaliyan garwa lan putranipun. Tumindakipun Musa punika dados tuladha kadospundi ngaosi tiyang sepuh. Saksampunipun Musa nyuwun pamit dhateng Imam Yitro, piyambakipun nampi donga pangestu. Anggenipun Musa kaliyan brayatipun badhe tumuju dhateng Mesir ugi dipun dongakaken dening marasepuhipun. Aturipun Imam Yitro dhateng Musa: “Iya becik mangkata kalawan tentrem.” Donga pangestu saking Imam Yitro nganthi lampahipun Musa saha supados Musa binerkahan anggenipun tumuju dhateng Mesir. Cariyos menika ngetingalaken sesambetan ingkang samesthinipun kabangun antawisipun para lare dhateng tiyang sepuh. Sinau saking tumindakipun Musa, adat pamit menika dados piwucal ingkang sae wonten ing gesang padintenan. Ing jaman samangke nembe marak tumindak awon kadosdene klithih ingkang katindakaken dening para lare. Prayoginipun lare kedah dipun biasakaken supados pamit dhateng tiyang sepuh sakdherengipun badhe kesah. Perkawis menika saged dados kontrol supados para lare katebihaken saking pergaulan bebas saha tumindak awon. Kajawi punika ugi dados piwucal supados para lare mbangun turut dhateng tiyang sepuhipun, matemah para lare nggadhahi tata krama ingkang sae. Pamitan punika pancen wigati.|*SEP

Pangentasan 3:1-15; Jabur 105:1-6, 23-26, 45b; Rum 12:9-21; Mateus 16:1-28 TRESNA IKU AJA LAMIS “Tresna iku aja lamis! Padha sengita marang piala sarta nglakonana panggawe becik” (Rum 12:9) Lamis punika ateges punapa ingkang dipun ngendikakaken boten sami kaliyan ingkang dipun raosaken ing batosipun. Upaminipun nindakaken ayahan kanthi tumemen karana dipun awasi dening pimpinanipun, manawi mboten dipun awasi anggenipun nindakaken ayahan sakpikajengipun piyambak. Manawi makaten saged dipun tingali bilih ingkang kalairaken namung formalitas, boten medal saking manah ingkang tulus. Kadospundi manawi tresna menika lamis? Pitakenan ingkang saged dipun gegilut sesarengan. Tresna punika prayoginipun katindakaken kanthi tulus eklas. Mboten karana kepeksa, punapa malih namung kagem kedhok utawi topeng. Manawi tresna namung dados kedhok menika ingkang kasebat lamis. Tundhanipun nuwuhaken perkawis. Rasul Paulus ngatag pasamuwan wonten ing Rum, supados tansah olah katresnan kanthi tumindak ingkang mboten lamis. Pasamuwan kedah mangertos bilih tresna menika kedahipun mboten lamis. Pasamuwan sami dipun bereg nindakaken gesang kanthi tulus. Tresna ingkang tulus mesthi katindakaken wonten ing sadhengah kawontenan, wekdal lan papan, kangge mbangun gesang saha nuwuhaken rumaketing sesambetan. Patrap gesang ingkang lamis kagolong dados piala. Mila perkawis menika kedah dipun singkiraken. Tiyang pitados kedah ngawonaken piawon kanthi srana nindakaken samubarang ingkang sae. kadospundi kita maujudaken katresnan ingkang boten lamis? Punapa katresnan punika dipun watesi dening wekdal, papan saha kawontenan? Sumangga tansah emut katresnanipun Gusti Yesus dhateng kita. Gusti Yesus nresnani kita kanthi tulus. Gusti Yesus masrahaken sarira tuwin rahipun, minangka kurban ingkang sejati. Katresnanipun Gusti Yesus kababar kangge mulihaken, nucekaken lan ngiyakaten gesang kita. Kanthi punika kita ugi kaatag kangge nuladhani Sang Kristus srana olah katresnan. Sumangga niti priksa wonten ing telenging batos kita, menapa anggen kita mujudaken katresnan punika sampun jumbuh kaliyan dhawuhipun Gusti Yesus. |*SEP