Wilangan 11:18-23, 31-32; Jabur 119:97-104; Matius 18:1-5 NGGEGILUT ANGGER-ANGGERIPUN GUSTI “Kawula punika tresna sanget dhateng angger-angger Paduka, sadinten muput kawula gilut-gilut.” (Jabur 119:97) Lare sekolah minggu asring ngidungaken pepujen ingkang kados makaten: Baca Kitab Suci doa tiap hari, doa tiap hari, doa tiap hari Baca Kitab Suci doa tiap hari kalau mau tumbuh Kalau mau tumbuh, kalau mau tumbuh Baca kitab Suci doa tiap hari kalau mau tumbuh Pepujen punika dados pemut supados saben tiyang, kawiwitan saking taksih alit dipun tepangaken kaliyan Kitab Suci lan sianu ndedonga saben dinten. Dados wiwit saking lare alit sampun dipun wulangaken bab disiplin karohanen, supados kawontenaning iman lan kapitadosanipun dhumateng Gusti punika sangsaya tuwuh, lan sangsaya kiyat. Satemah nalika dhiwasa sampun biasa anggenipun ndedonga saha maos Kitab Suci, nggegilut lan nindakaken dhawuhipun Gusti Allah wonten ing gesang padintenan. Kanthi mekaten saben tiyang gadhah raos tresna dhateng angger-angger saha dhawuhipun Gusti. Sawernining tumindak manawi sampun biasa utawi asring dipun tindakaken, temah saged nuwuhaken raos tresna. Kados tresna dhateng angger-anggeripun Gusti, punika ugi kedah kanthi cara dipun epangaken rumiyin kawiwitan saking lare utawi dipun biasakaken. Juru Mazmur nelakaken raos tresnanipun dhateng angger-angeripun Gusti, malah anggenipun nggegilut menika sadinten muput. Ingkang dipun pratelakaken dening Juru Masmur punika katindkaaken mboten namung sepindah utawi kaping kalih, ananging katindakaken kanthi rutin. Sinten ta tiyang ingkang saged nggegilut angger-anggeripun Gusti sedinten muput? Inggih namung tiyang ingkang tresna dhumateng Gusti Allah kemawon. Tiyang ingkang nggegilut angger-anggeripun Gusti Allah, mboten namung saged ngucapaken kanthi jangkep, ananging ugi saged nindakaken angger-anggeripun Gusti Allah ing gesangipun. Punapa kita ugi nggadhahi raos tresna dhateng angger-anggeripun Gusti? Punapa kita saestu purun nggegilut srana nindakaken dhawuhipun Gusti Allah wonten ing gesang padintenan? |*SEP

Yusak 3:1-17; Jabur 77; Ibrani 11:23-29 SESUCI DHIRI “Apadene Sang Senapati Yusak ngandika marang para umat: “Padha sesucia, amarga sesuk Pangeran Yehuwah bakal nindakake kaelokan ana ing tengahmu.” (Yusak 3:5) Adhakanipun Barang ingkang reged punika manawi badhe dipun ginakaken kedah dipun resiki langkung rumiyin, amrih saged dipun ginakaken. Umpaminipun manawi badhe tilem kedahipun kasur punika dipun tebahi rumiyin, supados resik temah saged kaginakaken kangge ngaso kanthi sekeca. Mboten namung ngengingi barang utawi papan kemawon ingkang kedah dipun resiki,  ananging ugi ngengingi bab kawontenaning manah. Manah ugi kedah dipun resiki, awit saking manah punika tuwuh pepenginan utawi motivasi ngengingi bab ingkang sae lan ingkang awon. Ngresiki manah punika tegesipun sesuci dhiri. Mila tujuanipun sesuci dhiri inggih punika mbucal sedaya pepengingan kadangingan ingkang tuwuh ing manah, ingkang mboten nyondhongi karsanipun Gusti. Saderengipun nyabrang bengawan Yarden, Yusak paring dhawuh dhateng para umat Israel supados sesuci dhiri, kagem cecawis anggenipun badhe nampi saha ngraosaken pakaryanipun Gusti. Umat kedah nucekaken dhirinipun kanthi mbucal pikajengan ingkang mboten dipun kersakaken dening Gusti. Ancas tujuanipun inggih punika supados umat nyawisaken manah ingkang resik lan ngener dhateng karsanipun Gusti. Sesuci dhiri saking bab ingkang saged dados pepalang ingkang mijil saking manah, supados umat mboten ngener dhateng kakiyatan kamanungsan, ananging ngener dhateng karsanipun  Gusti. Sesuci dhiri punika penting. Kita sadaya ugi kadhawuhan supados tansah sesuci dhiri. Nyingkiraken pikajeng ingkang awon, supados manah kita resik, supados gesang kita tansah ngener dhumateng karsanipun Allah.  Kita kedah tansah eling lan waspada, awit kathah bab ingkang saged damel manah kita reged. Sumangga ing saben wekdal lan kawontenan kita tansah sesuci dhiri. |*SEP

Pangentasan 14:19-31; Jabur 114; Rum 14:1-12; Mateus 18:21-35 NGAPUNTENI KANTHI TRUSING ATI “Samono uga Ramaku kang ana ing swarga iya bakal tumindak mangkono tumraping kowe, menawa kowe siji lan sijine ora gelem ngapura marang kaluputane sadulurmu kanthi trusing ati.” (Mateus 18:35) Piwucal bab ngapunteni punika sampun kita tampi wiwit kita taksih alit. Para tiyang sepuh punapa dene Bapak lan Ibu Guru asring mucal bab ngapunteni. Asring kita ningali bilih lare alit punika asring  gampil kerengan karana bab ingkang sepele, ananging ugi gampil anggenipun sami ngapunteni mila lajeng saged sareng-sareng dolanan malih. Saking ngriku kita mangertos bilih Lare alit punika adakanipun awis-awis ingkang rumaos gengsi kagem nyuwun pangapunten punapa dene ngapunteni. Ngapunteni punika dados bab ingkang wigati tumrap gesanging manungsa. Kenging punapa? Inggih awit manungsa punika  asring damel kaluputan. Bab menika karana kawontenaning manungsa ingkang kebak ing karingkihan. Ngapunteni punika dados sarana kangge mulihaken sesambetan. Ngapunteni mboten namung kawedhar saking lathi ananging ugi kedah tuwuh saking manah. Ateges anggenipun ngapunteni punika boten lamis. Gusti Yesus paring pangandika dhateng Petrus ingkang nyuwun pirsa ngengingi bab kaping pinten anggenipun ngapunteni sadherek ingkang lepat. Gusti Yesus nelakaken bilih ngapunteni punika kaping pitung dasa ping pitu. Pangandikanipun Gusti punika ngemu suraos bilih ngapunteni punika kedahipun tanpa wates. Liripun bilih nalika manungsa punika taksih kaparingan wekdal nglajengaken gesang ing ngriku ugi manungsa kaatag supados ngapunteni. Gusti Yesus paring gegambaran wontenipun abdi ingkang damel lepat, lajeng mboten purun sami ngapunteni. Saking gegambaran menika Gusti Yesus ngemutaken kados ingkang kaserat wonten ing ayat 35 supados sami ngapunteni kanthi trusing manah. Gusti kersa paring pangapunten dhateng kita sinaosa kita asring nindakaken kalepatan. Kita Dipun paringi pangapunten, karana Gusti nresnani saha kepareng mulihaken gesang kita. Tumraping tiyang ingkang nampi  pangapunten saking Gusti, kaatag supados purun nyaosi pangapunten dhateng sesaminipun  kanthi trusing manah. |*SEP

Pangentasan 15:19-21; Jabur 114; Mateus 6:7-15 PAWESTRI INGKANG PINIJI “Ibu Miryam tumuli ngidung mimpin para wong wadon mau, wiraose: Padha ngidungna kagem Pangeran Yehuwah, awit linuwih kaluhurane, jaran lan kang nunggangi padha dicegurake ing sagara.” (Pangentasan 15:21) Ing jaman samangke sampun kathah pawestri ingkang dados pemimpin. Sae punika wonten ing tataran pamarintahan, wonten ing pawiyatan, ing satengahing pasamuwan lan sanesipun. Indonesia ugi sampun nate dipun pimpin dening pawestri, inggih menika Ibu Megawati Soekarno Putri ; minangka Presiden Indonesia ingkang kaping gangsal. Emansipasi wanita sampun sumrambah wonten ing gesanging pasamuwan. Kajawi kathah Pandita estri ingkang kapiji dening Gusti Allah, ugi kathah Para pawestri ingkang pinilih dados Pinisepuh saha Diaken. Nalika Musa piniji dados Nabi saha pemimpin, ing jaman semanten ugi sampun wonten Nabiah ingkang kapiji dening Gusti Allah,  inggih punika Ibu Miryam. Sampun cetha bilih wiwit jaman purwa golonganing pawestri ugi dipun agem dados sarana ngluhuraken Asmanipun Gusti Allah. Sasampunipun Bangsa Israel tinuntun dening Gusti Allah, nyabrang sagara Teberau, sadaya sami ngrepekaken kidung pamuji konjuk Gusti. Ibu Miryam minangka pemimpin, ngatag supados para umat ngidungaken kidung pamuji konjuk Gusti ingkang Mahaluhur, awit pakaryanipun ingkang ageng, ingkang sampun tumerah dhateng para umat. Wontenipun Nabiah nalika jaman semanten, nelakaken bilih Gusti Allah mboten mbenten-mbentenaken sadaya tiyang. Sinaosa ing jaman kala rumiyim menika nengenaken budaya patriarki, inggih ingkang dados pamimpin menika para kakung. Ananging  Gusti Allah kersa miji lan nimbali Ibu Miryam lelados dados pemimpin. Gusti ngeparengaken sadaya tiyang sae menika jaler menapa dene estri kagem nindakaken peladosan lumantar talenta lan kasagedanipun. Kita sadaya dipun piji dening Gusti Allah minangka Pandherekipun, pramila sumangga kita ngginakaken wekdal makarya lan lelados kanthi tumemen. Mugi punapa ingkang kita tindakaken punika tansah ngluhuraken Asmanipun Gusti Allah. |*SEP

Pangentasan 14:1-18; Jabur 114; Lelakone Para Rasul 7:9-16 TIYANG INGKANG BINERKAHAN “Margi saking drengkinipun, para bapa leluhur kita wau lajeng nyade Yusuf dhateng Mesir, nanging Allah nunggil kaliyan penjenenganipun, sarta dipun luwari saking sakathahing sangsaranipun saha kaparingan sih rahmat tuwin kawicaksanan” (L. Para Rasul 7:9-10a) Berkah punika pinangkanipun awit saking Gusti Allah. Ingkang kasebat berkah punika sanes ingkang namung wujud bandha lan kasugihan kemawon. Gusti mboten namung maringi berkah ingkang ketingal kajasmanen, ananging ugi berkah karohanen. Berkah punika ugi  ingkang saged dipun raosaken ing salabeting manah, kadosta panganthi saha pangrimatipun Gusti. Manawi kita saged ngraosaken panganthi saha pangrimatipun Gusti Allah ingkang tan kendhat wonten ing gesang menika, mila sejatosipun kita kasebat tiyang ingkang binerkahan. Nalika Stefanus dipun dangu dening Imam Agung ngengingi pakaryan lan mukjijat ingkang dipun tindakaken, piyambakipun lajeng paring paseksi,  bilih punapa ingkang dipun tindakaken punika inggih karana kuwaosipun Gusti Allah, ingkang nunggil ing gesangipun. Stefanus saestu ngraosaken bilih piyambakipun menika dados tiyang ingkang binerkahan. Mboten namung Stefanus ingkang ngraosaken berkahipun Gusti, ananging wiwit saking Rama Abraham ngantos dumugi tedhak turunipun, Gusti Allah ugi kersa nelakaken berkahipun. Para leluhur punika ugi kasebat tiyang ingkang binerkahan. Yusuf kasebataken dados tiyang ingkang binerkahan. Sinaosa Yusuf dipun sade dening para sedherekipun, ananging Gusti Allah tansah nunggil wonten ing gesangipun. Piyambakipun dipun luwari saking sakathahing sangsaranipun. Kajawi punika Yusuf ugi ingangkat dados panguwaos ing negari Mesir. Manawi kita dipun paringi kekiyatan lumampah ing gesang kita ngantos dumugi wekdal samangke, punika karana berkahipun Gusti. Langkung-langkung nalikanipun kita saged tetep kiyat ngadhepi kawontenan ingkang awrat wonten ing satengahing pageblug covid-19. Sinaosa kawontenanipun winates kita taksih saged makarya lan lelados. Manawi makaten menapa kita rumaos saha ngakeni bilih kita punika tiyang ingkang binerkahan? |*SEP

Pangentasan 13:17-22; Jabur 114; I Yokanan 3:11-16 GUSTI NUNTUN LAMPAH KITA “Nanging Gusti Allah anggone ngirid bangsa iku dienggokake metu pasamunan saurute sagara Teberau. Wong Israel anggone padha budhal saka ing tanah Mesir, kalawan siyaga ing perang.” (Pangentasan 13:18) Kadya tiyang sepuh nuntun putranipun ingkang nembe saged mlampah, astanipun nggandheng lare wonten ing margi. Manawi marginipun wonten kendaran mesthi badhe ngendika “awas” lajeng dienggokaken dhateng papan ingkang aman, supados sampun ngantos lare menika cilaka. Inggih kados makaten anggenipun Gusti ngirid gesanging umat Israel. Nalika Prabu Pringon sampun nglilani  bangsa Israel sami medal saking Mesir. Bangsa Israel katuntun dening Gusti Allah mboten medal ing  negarinipun tiyang Filistin, ananging dienggokaken dhateng Pasamunan ing saurutipun seganten Teberau. Sejatosipun manawi medal wonten Filistin punika langkung celak. Sinaosa bangsa Israel kedah mlampah ing margi ingkang tebih, Gusti Allah tansah nuntun. Panuntunipun Gusti Allah ndayani umat saged mlampah. Siyang dalah ratri Gusti nelakaken panuntunipun srana maringaken tugu mega lan tugu geni. Tugu mega lan tugu geni mboten nate gumisir saking ngajengipun bangsa Israel. Gusti Allah mboten nuntun umatipun tumuju dhateng ing kacilakan ananging manggih ing karahayon. Gusti nuntun lampah kita wonten ing sakuruting wekdal, papan lan kawontenan. Sinaosa kita manggihi lampah ingkang mboten gampil, rumpil, kawontenan sedhih lan kuciwa ingkang kita raosaken, sadaya punika badhe  gilir gumantos. Sampun ngantos kita kecalan pangajeng-ajeng. Gilir-gumantosing wekdal saha kawontenan mboten ateges Gusti negakaken. Gusti tansah nuntun kita sadaya. Panuntunipun tan kendhat. Wontena pundi purug kita, Gusti Allah tansah nganthi kita. Punapa kita saged kita ngraosaken panuntunipun Gusti Allah? Sumangga tansah pitados bilih Gusti Allah tansah mirsani kawontenan kita.  Nalikanipun kita dhawah, Gusti ingkang mitulungi, nalika kita sedhih, Gusti ingkang nglipur. Kadya tiyang sepuh ingkang tansah nggatosaken lampah saha polahing larenipun. Makaten ugi Gusti Allah tansah nggatosaken lan ngrimati gesang kita.|*SEP