Pangentasan 23:10-13; Jabur 19; Yokanan 7:40-52 ANGGER-ANGGERIPUN SANG YEHUWAH IKU SAMPURNA “Angger-anggere Sang Yehuwah iku sampurna, nyegerake nyawa,… aweh kawicaksanan marang wong kang ora duwe pengalaman” (Jabur 19:8) Ing saklebeting mbabaraken gesang nugraha saking Gusti punika kita mbetahaken kawicaksanan. Kawicaksanan punika perlu dipun sinaoni lan dipun gladhi. Kita saged sinau lumantar seserepan saktata umum, saking pangandikanipun Gusti lan ugi lumantar pengalaman ing gesang. Gladi inggih punika purun nindakaken, manawi dereng saged, boten mandeg, nanging dipun cobi kanthi semangat lan pitados bilih Gusti badhe maringi kasagedan. Pangandikanipun Gusti ing Jabur 19:7 nelakaken bilih lumantar pakaryaning astanipun Gusti Allah kita saged ningali lan ngraosaken kamulyahnipun Gusti. Saben enjing kita saged ningali surya mlethek wonten sisih wetan lan ing wanci sonten surya angslup ing sisih kilen. Ing wanci dalu kita saged ningali rembulan lan lintang-lintang. Sedaya wau saged nuwuhaken musim lan mangsa,  saestu mulya lan endah pakaryanipun Gusti. Jabur 19:8-15 paring piwucal bab wigatosing angger-angger, pranatan, dalah pangandikanipun Gusti. Juru Masmur ugi maringi paseksi sedaya punika nyegeraken nyawanipun, patitis, mbingahaken manah, murni lan ndadosaken mripat sumorot. Endhahipun nglangkungi slaka, malah slaka murni kathah, manisipun nglangkungi madu, malah nglangkungi rembesing madu saking tala tawon. Saestu sae lan prayogi punapa ingkang dados kapitadosanipun juru Masmur dhumateng Gusti Allah lan nelakaken wonten sesambetan ingkang caket lan raket dhateng Gusti. Kita sami, para kagunganipun Gusti tansah dipun engetaken dening pangandikanipun Gusti punika. Sadaya tiyang ingkang netepi dawuhipun Gusti kanthi bingahing manah badhe nampeni ganjaran ageng. Mila sumangga kita sami nampeni, ngaosi angger-angger ugi pangandikanipun Gusti punika. Saklajengipun prelu kita tindakaken kanthi saestu lan tanpa wigih-wigih sarta nyuwun pitulunganipun Gusti. Kanthi mekaten gesang kita badhe ndadosaken keparengipun Gusti, matemah Asmanipun Gusti kaluhuraken. |*SB

Pangentasan 23:14-19; Jabur 19; Filipi 2:14-18, 3:1-4a EKLAS “Lakonona samubarang kabeh kalawan tanpa panggrudel lan suwala” (Filipi 2:14) Raos eklas ing saklebeting nampeni pambengan ing gesang utawi nglampahi ayahan gesang punika sanget dipun betahaken. Ananging ing kasunyatanipun punapa saged dipun lampahi kanthi gampil? Raos eklas ing gesang punika perlu dipun gladhi. Saksisih punika minangka tiyang pitados ing gesang punika prayogi manawi kita nggadhahi penggalihan positif (positif thingking) ing saklebeting ngadhepi perkawis-prekawis ing gesang kita. Supados kita nggadhahi manah ingkang eklas ing gesang punika, prayogi kita ngrumaosi: Ing saklebeting mbabaraken gesang rahayu ingkang sampun dipun tampeni, warga pasamuwan ing Filipi katimbalan: tansah nglampahi gesang kanthi wedi lan geter (Filipi 2:12), utawi kanthi saestu-estu. Saksisih punika tanpa kanthi panggrundel (eklas) supados boten kaciren lan tanpa cacat, dados para putranipun Gusti Allah, ugi boten cacat ing satengahing masyarakat ingkang keblinger lan mblasar, saged sumunar kados lintang-lintang ing jagad. Punika mujudaken tanggel jawabipun warga pasamuwan ing Filipi. Namung ing ngriki warga pasamuwan ing Filipi nindakaken ingkang mekaten punika boten ateges supados dipun alem dening tiyang-tiyang ing sakiwa-tengenipun. Punapa ingkang katindakaken namung tumuju supados asmanipun Gusti tansah kaluhuraken. Mekaten ugi gesang kita sakmangke  nggadhahi tanggel jawab ingkang sami kaliyan warga pasamuwan ing Filipi wekdal semanten, awit kita ugi sampun nampi kawilujengan jati  saking Gusti Yesus. Sumangga  kita mbabar gesang kinanthenan raos sokur, kebak ing tanggel jawab lan nggadhahi manah ingkang eklas. Punika dados prinsip gesang pendherekipun Gusti Yesus. Kita ugi pitados bilih Gusti badhe tansah mberkahi lan nuntun gesang kita. |*SB

Pangentasan 23:1-9; Jabur 19; Kolose 2:16-23 MBABAR KATRESNAN “Sira aja nyebar kabar goroh. Aja mbiyantu wong kang luput lan gelem dadi seksi rerekan” (Pangentasan 23:1) Ing wekdal punika kita gesang ing jaman edan. Wonten ing wekdal punika, asring kedadosan “ ukum “ kethul manginggil lan landhep dhateng ngandap. Ugi ing gesang kemasyarakatan asring kelampahan tiyang ingkang cacahipun kathah ingkang menang utawi dipun utamekaken. Kosokwangsulipun, ingkang cacahipun namung sekedik asring nampi panindes lan tumindak ingkan boten adil. Dhawuhipun Gusti ing Pangentasan 23:1-3 paring piwucal  supados umatipun Gusti tansah tuhu setya dhateng dawuh pangandikanipun Gusti ing kawontenan punapa kemawon. Umat kagunganipun Gusti boten kepareng nyebar kabar goroh, boten pareng mbiyantu (tegesipun berpihak) dhateng tiyang lepat lan boten dados seksi rerekan. Ugi maeka tiyang kathah ingkang nindakaken piawon ingkang ndadosaken doyonging pangadilan. Kosok wangsulipun, minangka para kagunganipun Gusti, kita katimbalan supados paring pitulung nyata dhateng mengsah (ayat 4-5) lan paring pitulungan dhateng tiyang miskin ing perkawis kaadilan. Boten pareng tumindak culika, boten pareng nampeni besel (ayat 6-7), lan boten pareng nindhes tiyang neneka. Mbabar katresnan ing gesang kados ingkang dipun kersakaken dening Gusti punika boten gampil; malah kepara asring karaosaken rekaos. Nanging boten ateges ndadosaken kita nglokro  utawi boten prelu nindakaken bab punika. Ananging kangelan punika mujudaken tantangan tumrap kita supados sangsaya grengseng anggen kita mbabar dawuhipun Gusti kinanthenan sumendhe dhateng Gusti. Dhawuhipun Gusti punika mujudaken timbalan kangge kita. Mila Gusti ngersakaken supados wonten cumawising manah ingkang saestu kangge nindakaken, legawa sarta eklasing manah. Dados boten wonten raos awrating manah, rumaos kepeksa. Kita kedah pitados manawi Gusti paring dhawuh lan nimbali kita nindakaken satunggaling prekawis, temtu kemawon Gusti Allah pirsa yen kita punika saged nindakaken dhawuhipun. Tamtu sauger kita boten ngendelaken kekiyatan piyambak, ananging tansah nyuwun pitulunganipun Gusti. Amin |*SB

Pangentasan 19:9b-25; Jabur 42; Mateus 9:1-8 PANGUWAOSIPUN GUSTI YESUS “Nanging  supaya kowe  padha sumurup, yen Putraning Manungsa duwe panguwasa ngapura dosa ana ing bumi iki, …” (Mateus 9:6-7) Minangka para kagunganipun Gusti Yesus, mesthinipun kita mangertos lan pitados bilih Guti Yesus punika kagungan panguwaos ingkang boten winates, awit Gusti Yesus punika Allah piyambak.  Wonten ing waosan kita, para ahli Toret lan tiyang sanesipun boten mangertos sinten Gusti Yesus, mila rikala Gusti Yesus ngendika dhateng tiyang lumpuh : “ He, ngger, sing enak bae atimu, dosamu wus kaapura!“. Para ahli Toret punika nganggep Gusti Yesus nyenyamah dhateng Allah!“. Gusti Yesus nanggapi para ahli Toret punika kanthi ngendika: “Gampang endi kandha: Dosamu wus kaapura, karo kandha: ngadega lan lumakua?. Nanging kowe supaya padha sumuru, yen Putraning Manungsa duwe panguwasa ngapura dosa ing bumi iki!“. Gusti Yesus lajeng ngendika dhateng ingkang lumpuh: “Ngadega, paturonmu angkaten lan muliha!“. Tiyang lumpuh punika lajeng banjur ngadeg lan kesah. Kanthi dhawuh pangandikanipun Gusti ingkang kita tampeni ing wanci punika kita kaparingan pangretosan bab Gusti Yesus ingkang Mahakuwaos lan nresnani manungsa. Punapa kita saestu pitados kanthi saestu dhateng Gusti Yesus?  Perkawis punika saged ketingal wonten ing gesang kita padintenan. Kadospundi sikep kita rikala wonten perkawis utawi pambengan ing gesang:  ndadak sakit, anggota brayat  nampeni perkawis ukum lan sanes-sanesipun. Punapa kita dhawah ing raos ajrih lan kuwatos ingkang sanget? Kamangka sejatosipun Gusti Yesus minangka pangen ingkang utami punika tansah nunggil ing gesang kita, kersa bandhe paring pitulungan.    Ing saklebeting gesang punika, Gusti Yesus ngersakaken kita sami pitados dhumateng Panjenenganipun kanthi wetah, boten setengah-setengah. Contonipun nalika wonten anggota brayat kita ingkang nandhang sakit: awit seserepan kita bab sesakit punika saged ndadosaken kita ngrumiyini kersanipun Gusti. Gusti Allah punika kagungann panguwaos ingkang boten winates. Panjenenganipun boten namung saged nyarasaken badan ingkang sakit ananging ugi saged ngapunteni dosa kita lan mulihaken gesang kita sawetahipun.|*SB

Pangentasan 18:13-27; Jabur 42; Filipi 1:1-21 KABEGJANING GESANG “Awit  mungguh ing aku urip iku Sang Kristus, dene mati iku kabegjan” (Filipi 1:21) Mbok bilih wonten kalih wawasan bab kabegjan ingkang dados pangajeng-ajengipun tiyang gesang: Dhateng pasamuwan ing Filipi Rasul Paulus paring paseksi iman kanthi pratelan : “Awit mungguh ing aku urip iku Sang Kristus, dene mati iku kabegjan.” (Filipi 1:21). Ing ngriki Rasul Paulus ngraosaken bab agenging sihipun Gusti dhumateng piyambakipun. Rumiyin, Paulus utawi Saulus ngancam malah rumaos nggadhahi wenang kangge mejahi para pendherekipun Sang Kristus (L. Pr. Rasul 9:1-2). Ananging rikala badhe mlebet ing kitha Damaskus, Gusti Yesus ngrawuhi piyambakipun. Paulus rumaos kedahipun kaukum pejah, nanging Gusti Yesus ngapunteni dosanipun lan ngutus supados kesah dhateng kitha, ing ngriku piyambakipun badhe dipun dhawuhi punapa ingkang kedhah dipun tindakaken. Malah ing selajengipun Paulus dipun pitaya dados utusanipun Gusti Yesus Kristus. Dados tumrap rasul Paulus gesang punika kagem lelados dhateng Gusti Yesus. Rasul Paulus tansah martosaken Injilipun Sang Kristus lan ngrimati pasamuwan-pasamuwan kagunganipun Gusti. Rasul Paulus ugi pitados bilih saksampunipun tilar donya piyambakipun badhe nampeni kamulyan kados prasetyanipun Gusti. Kita para kagunganipun Gusti sakmesthinipun ugi nggadhahi pemahaman lan pitados ingkang dipun pratelakaken Rasul Paulus. Mila sumangga kita mbabar timbalanipun Gusti punika kanthi suka bingah ing manah lan kebak tanggel jawab kanthi tansah sumendhe dhumateng Gusti. Amin. |*SB

Pangentasan 18:1-12; Jabur 42; Filipi 1:3-14 RESIK LAN ORA CACAT “… supaya kowe padha dadia resik lan ora cacat ngarepake dinane Sang Kristus” (Filipi 1:10b) Tiyang Kristen punika tiyang ingkang sampun nampeni pangapuntening dosa saking Gusti Yesus. Kanthi pangapunten saking Gusti Yesus punika kawontenanipun tiyang Kristen sampun resik wonten ngarsanipun Gusti Allah. Ing saksisih punika tiyang Kristen ugi nampeni prasetya saking Gusti badhe nampeni gesang langgeng / kasampurnaning kawilujengan.  Mila tiyang Kristen nggadhahi tanggel jawan tumrap gesangipun ingkang sampun resik punika. Filipi 1:3-14 nyariosaken bilih kawontenanipun warga pasamuwan ing Filipi punika sae, kados ingkang dipun pratelakaken dening Rasul Paulus wnten ayat 6-7.  Gesanging warga pasamuwan ingkang sae punika sanes wohing pambudidaya warga pasamuwan, nanging Gusti Allah ingkang mitulungi. “…,manawa Panjenengane kang miwiti, pakaryan becik ana ing antaramu, iku bakal mbacutake nganti tumeka ing dinane Sang Kristus “. ( Filipi 1:6 ). Mila Rasul Paulus ndongakaken pasamuwan supados kawontenanipun pasamuwan sangsaya mundak-mundak katresnanipun, ing seserepan ingkang leres lan ing sarupining pangertosan ( ayat 9 ). Lumantar dawuhipun Gusti punika  kita sami saos sokur awit : Cetha sanget  bilih gesang kita punika wonten ing salebeting jaminan saking Gusti Yesus, mila gesang ing saos sokur punika sampun samesthinipun. Punapa wujuding gesang saos sokur punika ? Inggih punika gesang ing salebeting pitados wetah dhateng Gusti lan setya nindakaken dhawuhipun Gusti. |*SB

Pangentasan 17:1-7; Jabur 78:1-4, 12-16; Filipi 2:1-13; Lukas 21:23-32 NGESTOKAKEN DHAWUHIPUN GUSTI “Nabi Musa iya tumuli ngestokake kaya mangkono ana ngarepe tuwa-tuwane Israel“ (Pangentasan 17:6b) Tiyang ingkang dados pemimpin punika mbetahaken pirantos kepemimpinan antawisipun inggih punika a. Seserepan bab mimpin, b. Tansah purun sinau, c. Tansah nyuwun pitulungan lan kawicaksanan saking Gusti. Nalika Nabi Musa lan umat Israel dumugi ing Rafidim. Ing papan punika boten wonten toya, lan bangsa Israel madoni Nabi Musa. Nabi Musa ngajak umat Israel supados boten madoni panjenenganipun lan nyobi dhateng Pangeran Yehuwah. Umat Israel malah ngundhomono nabi Musa lan boten saged ngendaleni diri, malah badhe mejahi Nabi Musa (Pangentasan 17:2-4c). Ngadhepi kawontenan punika Nabi Musa sowan ing ngarsanipun Sang Yehuwah, nyuwun pitulungan; punapa ingkang kedah dipun tindakaken? Sang Yehuwah paring dhawuh: supados Nabi Musa kairingaken dening tuwa-tuwaning umat Israel mlampah ing sakngajenging umat kanthi mbekta teken ingkang kangge nyabet bengawan Nil. Nabi Musa midherek punapa ingkang dados dhawuh pangandikanipun Sang Yehuwah, teken dipun sabetaken ing parang redi Horeb, matemah medal toyanipun lan umat Israel saged nampeni toya. Lumantar dawuh pangandikanipun Gusti punika kita saged nampeni piwucal, bilih: Sumangga ing saklebeting mbabaraken gesang kanugrahanipun Gusti punika kita tansah nyepengi piwucal ing nginggil. Punika ugi boten gampil, awit ing saklebeting mbabar gesang kanthi nyepengi piwucal saking Gusti taksih wonten panggodha. Mila saking punika kedah wonten krenteging manah ingkang saestu lan lajeng dipuntindakaken kanthi tansah nyuwun pitulunganipun Gusti. Mugi kita sami saged nampeni karaharjan ing gesang awit berkahipun Gusti. |*SB

Wilangan 27:12-14; Jabur 78:1-4, 12-16; Markus 11:27-33 TANDHA PANGRIMATIPUN GUSTI “ing wayah awan lakune para umat dituntun kalawan mega, ing wayah bengi kalawan padhanging geni.” (Jabur 78:14) Ngrimati punika dados salah satunggaling tumindak ingkang mboten namung katindakaken sepisan kemawon. Contonipun ngrimati taneman punika kedah kanthi rutin anggenipun nyirami, ngrabuk, lan sapiturutipun. Intinipun ngrimat menika ateges pakaryan ingkang tansah dipuntindakaken. Tujuanipun dipun rimati supados taneman punika saged tuwuh, ngrembaka, lan ngedalaken woh. Gusti Allah ingkang akarya jagad ugi kersa ngrimati titahipun. Gusti Allah tan kendhat anggenipun ngrimat sedaya titah lumantar katresnanipun. Salah satunggalipun bukti bilih Gusti Allah ngrimati inggih punika lumantar pengalaman gesangipun bangsa Israel. Kathah bukti ingkang nyariyosaken bilih Gusti Allah tansah ngrimat umat kagunganipun. Kados kekidungan wonten ing kitab Jabur anggitanipun Asaf ingkang nyariyosaken kados pundi pangrimatipun Allah menika ketingal elok. Wonten ing sedaya kawontenan Gusti Allah tansah nganthi saha nuntun umatipun. Nalika umat mlampah wonten ing ara-ara samun. Siyang dalah ratri umat dipun tuntun wonten ing pangrehipun. Panjenenganipun ingkang mangertosi menapa ingkang dipun betahaken dening umat kagunganipun. Bilih nalika siyang ingkang kawontenanipun benter, Gusti Allah nuntun umatipun srana mega. Dene ing dalu ingkang peteng, Gusti Allah ugi maringi padhang srana geni, supados madhangi margi ingkang badhe dipun lampahi dening umat. Geni punika ingkang ngayomi umat saking hawa asrep  wonten ing ara-ara. Inggih kados makaten tandha pangrimatipun Gusti Allah, dhateng lelampahan gesang ingkang dipun raosaken dening umat Israel kala semanten. Mekaten ugi gesanging umatipun Gusti ing jaman sakpunika. Pangrimatipun Gusti tansah kababar ing gesang kita. Saben wekdal Gusti Allah maringi berkah ingkang boten saged dipun etang. Punika dados tandha pangrimatipun Gusti Allah wonten ing sauruting gesang kita. |*SEP

Wilangan 20:1-13; Jabur 78:1-4, 12-16; Lelakone Para Rasul 13:32-41 PAWARTOS KABINGAHAN “Pramila ndadosna ing kauningan, para Sadherek, margi saking Panjenenganipun punika, panjenengan sadaya sami kawartosan bab pangapuntening dosa…” (Lelakone Para Rasul 13:38a) Jaman samangke kathah pawartos ingkang sumebar lumantar handphone. Sae menika pawartos ingkang wosipun ndadosaken ajrih lan was sumelang, punapa dene pawartos ingkang wosipun ndayani saha nuwuhaken raos bingah. Anggenipun nampi pawartos kedah kanthi wicaksana, amargi kathah pawartos ingkang ngapusi, ananging ugi kathah ingkang leres. Kita sadaya tamtu nggadhahi  pangajeng-ajeng manawi nampi pawartos punika nggih ingkang sae kemawon miturut kabetahan kita. Nalika rasul Paulus lan Barnabas dumugi ing Antiokhia, kekalihipun tindak dhateng ing papan pangibadah. Sasampunipun kawaosaken angger-anggreing Toret lan kitab para nabi, para punggawaning papan pangibadah nyuwun supados Paulus lan Barnabas medhar pangandika minangka pambangun saha panglipur tumrap umat. Rasul Paulus lajeng jumeneng saha medhar pangandika minangka pawartosing kabingahan. Wosing pangandika punika bab pakaryanipun Gusti Allah ingkang kawiwitan saking lelampahaning bangsa Israel lan tedhak turunipun, dumugi rawuhipun Gusti Yesus Kristus ingkang milujengaken jagad. Gusti Allah ingkang ngasihi dhateng jagad, sampun masrahaken ingkang Putra kangge milujengaken manungsa saking dosa. Rasul Paulus nelakaken supados pawartos punika dados kauningan dhateng pasamuwan. Punapa ingkang dipun wedharaken dening Paulus jumbuh kaliyan ingkang kasuwun dening punggawaning papan pangibadah. Pasamuwan nampi panglipur jati saha pambanguning kapitadosanipun. Punapa ingkang dipun ngendikakaken dening rasul Paulus punika ugi minangka pawartos kabingahan tumrap kita. Kita kaparingan panganpuntening dosa lumantar pakaryanipun Gusti Yesus Kristus. Punika dados pratandha bilih Gusti Yesus nresnani kita. Pawartos punika estunipun mbingahaken tumraping kita ingkang pitados. Pramila sumangga tansah saos sokur. |*SEP

Yesaya 48:17-21; Jabur 78:1-4, 12-16; Yakobus 4:11-16 KARAHAYONING TIYANG KANG NGABEKTI “Manawa sira nggatekake marang dhawuh-dhawuhingSun, tentrem rahayunira bakal kaya kali kang ora tau asat, lan kabegjanira bakal terus luber kaya ombaking sagara kang ora tau leren.” (Yesaya 48:18) Rahayu punika mboten namung ateges slamet ananging ugi begja. Dene begja punika gegayutan kaliyan prekawis ingkang damel mareming manah. Prekawis ingkang maremaken manah mboten namung magepokan kaliyan punapa ingkang ketingal, ananging ugi estu karaosaken wonten ing telenging batos. Tiyang ingkang rahayu punika mboten namun kaetang mawi ukuraning bandha ingkang dipun gadhahi, ananging ugi kawruh saha patrap gesang ingkang dipun udi cundhuk kaliyan dhawuhipun Gusti. Nabi Yesaya ngemutaken kados ingkang kaserat wonten ing ayat 18 “Manawa sira nggatekake marang dhawuh-dhawuhingSun, tentrem rahayunira bakal kaya  kali kang ora tau asat, lan kabegjanira bakal terus luber kaya ombaking sagara kang ora tau leren.” Gegambarang tiyang ingkang rahayu punika kadya lepen ingkang mboten nate asat malah luber kadya ombaking saganten ingkang mboten nate mandeg. Pitakenanipun kados pundi anggenipun ngudi karahayon punika? Miturut pangandika ingkang kawedhar dening nabi Yesaya, tiyang ingkang ngestokaken dhawuhipun Gusti Allah wonten ing gesang padintenan punika, ingkang kasebat tiyang ingkang rahayu. Ananging saestu cilaka, manawi wonten tiyang ingkang ketingal sae ing tata lair, ananging karohanenipun asat lan garing. Mila gesanging kajasmanen lan karohanen punika kedah seimbang. Saben tiyang kepareng makarya lan nggadhahi pangajeng-ngajeng gesang ingkang mulya. Ananging kedahipun ugi dipun imbangi srana ngudi tata gesang karohanen iggih punika ngestokaken dhawuhipun Gusti. Dhawuhipun Gusti menika minangka teken saha cepengan, supados sampun ngantos dhumawah ing perkawis ingkang mboten sae. Dados mboten ateges tiyang Kristen punika mboten pareng pados rejeki supados mulya. Tiyang Kristen dipun keparengaken pados bandha lan kabetahaning gesangipun kanthi lampah lan cara ingkang trep lan jumbuh kaliyan dhawuhipun Gusti. Ananging karahayon ingkang sejati punika badhe karaosaken nalika saben tiyang tansah ngabekti mring Gusti.|*SEP