Pangentasan 24:12-18; Jabur 106:1-6, 19-23; Mateus 2:18-22 SETYA “Nabi Musa banjur tindak karo Yusak abdine munggah ing gununge Gusti Allah” (Pangentasan 24:13) Sikep setya ing saklebeting mbangun sesambetan saestu dipun betahaken. Upaminipun wonten ing gesang brayat; sikep setya ing antawisipun semah (suami-istri) sanget dipun betahaken. Awit manawi salah setunggaling antawisipun semah wiwit boten setya, pasanganipun mesthi ugi wiwit boten pitados malih. Yen perkawis punika saestu kedadosan ing gesanging brayat, mujudaken tanda-tanda boten sae lan boten enggal dipun pratasi, mbebayani tumrap lestantuning gesang brayat. Ing kitab Pangentasan 24:12-18, nyariosaken bilih Sang Yehuwah nimbali nabi Musa supados minggah dhateng redi Sinai.  Gusti Allah badhe nyerat pepakenipun ing sela kangge nggantos sela ingkang sampun pecah, awit dipun banting dening nabi Musa, rikala umat Israel manembah dhateng reca arupi pedhet mas.  Nalika semanten, nabi Musa ngajak Yusak minggah dhateng redinipun Gusti. Kanthi siikep setya saking nabi Musa, nabi Musa saged nampeni angger-angger sedasa perkawis ingkang risak; ingkang saklajengipun dipun agem kangge mucal umat Israel. Angger-angger punika minangka paugeran kangge umatipun Gusti. Tanpa angger-angger punika bangsa Israel, umatipun Sang Yehuwah punika boten saged nelakaken pitados lan gesang jumbuh kaliyan kersanipun Sang Yehuwah. Sikep setya wonten ing ngarsanipun Gusti Allah ing sauruting gesang kita punika minangka wujud tanggel jawab lan saos sokur dhumateng Gusti. Pramila perlu tansah dipun nggatosaken lan dipun upadi supados saged kita tindakaken. Kanthi nyuwun pitulunganaipun Gusti, kita pitados badhe saged netepi timbalanipun Gusti punika kanthi prayogi. Ing pungkasanipun, kita badhe nampeni kasampurnaning kawilujengan jati; nampeni gesang langgeng ing swarga, ing pundi gesang ingkang langgeng punika tansah kita antu-antu. Sumangga sami mbudidaya nindakaken dhawuhipun Gusti kanthi setya. Pitadosa, bilih Gusti Allah piyambak ingkang badhe njangkepi lan nyampurnakaken. Amin |*SB

Pangentasan 24:9-11; Jabur 106:1-6, 19-23; Yakobus 4:4-10 MANAH INGKANG RESIK “Marga saka iku nungkula marang Allah, iblis tanggulangen, temahan bakal padha lumayu nglungani kowe” (Yakobus 4:7) Manungsa, kalebet tiyang pitados punika nggadhahi karingkihan (cedera manusiawi). Mila sanadyan gesang kita sampun katebus lan kawilujengaken dening Gusti Yesus, kita taksih saged dhumawah ing hawa nepsu lan watek kadonyan (Yakobus 4:1-4).  Awit kawontenan kita ingkang ringkih punika, kita dipun kanthi ing Roh Suci (Yakobus 4:5). Mila sampun ngantos kita punika ngendelaken diri (gumunggung) nanging nggadhahi  manah ingkang andhap-asor. Kanthi punika ing saklebeting ngadepi godha rencana ing gesang kita badhe tansah tumungkul ing ngarsanipun Gusti lan sumarah dhateng panuntunipun Sang Roh Suci,  Gusti mesthi karsa paring pitulungan dhateng kita. Kanthi dhawuh pangandhikanipun Gusti punika cetha sanget bilih : Prayogi kita tansah saestu saos sokur, awit sejatosipun sampun wonten cepengan ing saklebeting mbabar gesang dados kagunganipun Gusti. Mila perlu netepaken sikap ingkang leres, awit wonten pilihan ingkang kedhah kita pilih. Anggen kita nemtokaken pilihan punika temtunipun boten namung nengenaken bab kadagingan. Prayogi kita milih ingkang ndadosaken lestantuning gesang jumbuh kaliyan karsanipun Gusti. Sumangga sami nglampahi gesang kanugrahanipun Gusti punika kanthi kebak raos sukur, bingahing lan eklasing manah. Manawi gesang kita punika prayogi, saged dados kaluhuraning asamanipun Gusti lan Injilipun kasuwuraken. Kita saged dados serat-seratipun Sang Kristus (2 Korinta 3:3). Gusti Yesus tuking berkah lan pitulungan mesthi badhe mberkahi kita. |*SB

Pangentasan 24:1-8; Jabur 106:1-6, 19-23; I Petrus 5:1-5, 12-14 NGENGEN MENDHANIPUN GUSTI “Kowe aja tumindhak kaya-kaya nguwasani pasamuan reksanmu, nanging dadia tuladha tumrap pepanthan iku” (I Petrus 5:3) Pelados ing Pasamuwan punika benten kaliyan pelados ing masyarakat, awit pelados ing Pasamuwan punika ngladosi umat kagunganipun Gusti, pepanthan mandhanipun Gusti Allah (1 Petrus 5:2). Mila wonten prinsip peladosan ingkang sakmesthinipun dipun mangertosi sacara leres lan dipun cepengi dening para pelados, inggih punika :a) Boten rumaos kapeksa; ananging kanthi legawaning manah, jumbuh kaliyan karsanipun Gusti Allah. B boten awit pados kauntungan; nanging kanthi raos lelados. C) Boten kados-kados nguwaosi Pasamuwan, nanging dados tuladha tumrap Pasamuwan Manawi para pelados saged lelados kanthi sae kados ing nginggil punika, para pelados badhe nampi makuthaning kamulyan ingkang boten saged alum saking Sang Pangen Agung. Punapa kita sampun nate dados pelados mirunggan (minangka pinesepuh, pandhita utawi diaken)? Rikala lelados punapa kita sampun saged lelados jumbuh kaliyan tata peladosan ingkang dipun kersakaken dening Gusti? Manawi sampun kita saos sokur wonten ngarsanipun Sang Pangen Agung, awit sedaya punika lumampah saking pitulungan lan berkahipun Gusti. Manawi dereng, prayogi kita nyuwun sih pangaksami lan pitulunganipun Gusti. Piwucal punika perlu kita gatosaken lan cepengi kanthi saestu bilih peladosan ing Pasamuwan punika peladosan kagem Sang Pangen Agung, inggih punika Gusti Yesus Kristus ingkang sampun nebus lan milujengaken gesang kita. Semanten ugi menawi kita lelados ing komisi, Panitia, Tim, lan sanes-sanesipun ing Pasamuwan; kita punika para abdi ingkang lelados dhateng Gusti Yesus. Mekaten ugi minangka para mendhanipun Gusti Yesus kita ugi sakmesthipun mbangun-turut dhateng Sang Pangen Agung.  Sumangga kita sami samekta mbabar timbalanipun Gusti punika minangka wujud saos sokur kita dhateng Gusti lan anggen kita nindakaken kanthi sumarah ing Gusti kadosdene pang anggur ingkang tumempel ing wit anggur, awit inggih namung kanthi tumempel punika pang anggur saged ngedalaken woh (Yokanan 15:5). |*SB

Pangandharing Toret 6:10-25; Jabur 119:49-56; Yokanan 11:45-57 NGLAWAN GODHA “Kowe aja nyoba Sang Yehuwah, Gusti Allahmu, kayagonmu wus nyoba marang Panjenengane ana ing Masa” (Pangandharing Toret 6:16) Kedadosan ingkang kelampah ing gesangipun manungsa ing wekdal kapengker utawi wekdal sakmangke lan wekdal ingkang badhe dhateng punika saged dados godha. Tegesipun saged ndadoskane tiyang dhumawah ing dosa. Pangandharing Toret 6:10-25 ngemot pepenget kangge umatipun Gusti inggih punika umat Israel, ing wekdal ingkang badhe kalampah, inggih punika manawi umat sampun lumebet ing tanah prasetyan. Ing tanah prasetyan punika bangsa Israel badhe ngadhepi panggodha, inggih punika bab allah-allahipun bangsa Kanaan. Umatipun Gusti katimbalan supados kanthi saestu-estu ngestokaken bilih Sang Yehuwah punika ingkang nguwalaken leluhuripun saking tanah pangawulan ing Mesir, mila umatipun katimbalan gesang ajrih-asih dhateng Sang Yehuwah. Punika supados dipun wucalaken kanthi saestu dhateng anak-anakipun, supados kanthi punika anak-anakipun umat Israel saestu mangertos lan ngraosaken bilih umat Israel saged mapan ing negari Kanaan punika amargi kanugrahan saking Sang Yehuwah. Kanthi mekaten umatipun Gusti boten gampil kablithuk dening alla-allahipun bangsa Kanaan. Kita tiyang Kristen; umatipun Gusti ugi nampeni timbalan ingkang sami, awit gesang kita punika boten uwal saking godha, malah godha punika saged kagambaraken kadosdene tamu ingkang boten kita ulemi. Punapa kemawon ingkang kedadosan ing gesang kita punika saged dados godha dhateng kita. Contonipun wonten ing brayat, upaminipun wonten bab ingkang boten saged kelampah awit anggota brayat punika nggadhahi karingkihan kesupenan, lajeng nuwuhaken perkawis. Kamangka mesthinipun boten mekaten, prayoginipun anggota brayat sami nglenggana awit sedherekipun punika kesupenan. Taksih kathah lelampahan ing gesang kita ingkang saged dados godha lan kita saged dumawah ing godha. Mila kita prelu mangertosi perkawis punika lan cumawis ngadhepi godha punika kanthi nyuwun pitulunganipun Gusti. Awit Roh Suci jaminanipun (Efesus 1:13-14), minangka pangen ingkang utami Gusti Yesus wonten ing sakcelaking kita (Yokanan 10:11). |*SB

Pangandharing Toret 5:22-6:3; Jabur 119:49-56; II Korinta 5:17-21 TITAH ANYAR “Dadi sapa kang ana ing Sang Kristus , iku dadi titah anyar, kang lawas wus sirna, lan kang anyar pranyata wus teka” (II Korinta 5:17) Gusti Allah ndadosaken kita “titah anyar“, tegesipun gesang kita ingkang kawengku dosa lan pejah sampun katebus lan kawilujengaken. Awit wonten ing Gusti Yesus kita punika sampun nampi pirukun, punika sakwetahipun sihrahmatipun Gusti Allah (II Korinta 5:18). Gusti Allah wonten ing Sang Kristus ngrukunaken jagad kaliyan Panjenenganipun. Gusti Allah boten ngetang panerak kita. Kita manungsa dosa boten pojo-pojo nampeni berkah saking Gusti Allah, Gusti Yesus kepareng ngurbanaken sariranipun wonten ing kajeng salib, lajeng wungu saking antawisipun tiyang pejah. Mila sakmangke kita punika dados umatipun Gusti Allah, kawontenan punika ngewahi tujuning gesang kita. Sakderengipun nampeni pirukun lan dados titah anyar; gesang kita punika namung tumuju dhateng diri pribadi kita. Sakmangke orientasi gesang kita punika dhumateng Gusti Yesus ingkang sampun seda lan wungu saking antawisipun tiyang pejah kangge nebus dosa kita (II Korinta 5:15). Kadospundi wujudipun gesang kagem kamulyanipun Gusti Yesus punika? Ing gesang pribadi kita tansah nelakaken gesang pitados lan ajrih asih dhumateng Gusti; ing brayat, ing papan padamelan, ing gesang masamuwan lan ing satengahing masyarakat. Kita ugi cumawis ndherek ing peladosan kanthi kebak ing tanggel jawab, eklas lan bingahing manah. Awit mbabar gesang anyar punika boten gampil lan kita udi kanthi nyuwun panuntuning Sang Roh Suci. Ugi peladosn boten mesthi saged tumindak kanthi sae lan prayogi, manawi wonten kedadosan ingkang mekaten temtunipun sampun ngantos ndadosaken kita cuwa lan nglokro, awit punika mujudaken ujian kangge kita. Sumangga kita sami nelakaken gesang anyar. Ing sauruting gesang punika tansah mujudaken wewengan kangge mbabar gesang pitados lan ajrih asih wonten ngarsanipun Gusti. Sampun ngantos kita pawadhan kemawon: taksih repot lare-lare taksih alit, mangke nengga pensiun. Sampun ngantos ing kawusananipun kita boten wonten wewengan saking Gusti kangge lelados; dados yen wonten wekdal prayogi kita boten semaya. |*SB

Pangandharing Toret 5:1-21; Jabur 119:49-56; I Petrus 2:4-10 NUCEKAKEN DINTEN SABAT “Sira tansah elinga marang dina Sabat, sarta iku sira sucekna, kaya kang wus didhawuhake Pangeran Yehuwah , Allahira marang sira” (Pangandharing Toret 5:12) Bangsa Israel punika umat tetebusanipun Sang Yehuwah. Kanthi dhawuhipun Gusti punika umat Israel kedah saestu nglenggana lan ngraosaken bilih bangsa punika saged uwal saking pangawulan ing Mesir namung awit pitulungan Gusti. Gusti Allah (Sang Yehuwah) sampun nguwalaken bangsa punika saking negari pangawulan, lumantar abdinipun, Nabi Musa, kanthi ndawahaken sedasa wewelak. Sakderengipun wewelak kaping sedasa Sang Yehuwah netepaken ketetepan Paskah. Adedasar sih, pitulunganipun Sang Yehuwah punika umat Israel katimbalan supados nucekaken satunggaling dinten inggih punika dinten Sabat. Punika kadasaraken dhawuhipun Sang Yehuwah anggenipun nitahaken langit, bumi lan sakisinipun nem dinten; ing dinten kapitu; dinten sabat, Sang Yehuwah kendel saking sedaya pakaryanipun lan nucekaken dinten Sabat punika. Mila umatipun Gusti Israel katimbalan supados saestu nggatosaken dhawuh-dhawuhipun Gusti punika, minangka wujud saos sokur lan tanggel jawab. Dhawuh punika ugi kaparingaken dhateng kita. Kita umat tebusanipun Gusti supados nyucekaken dinten Sabat. Ing wiwitan  madegipun Greja, umat Kristen ngibadah ing dinten Sabat (Setu). Lan saklajengipun umat Kristen ngubadah ing dinten Minggu (minangka pengetan Paskah ingkang anyar inggih punika wungunipun Sang Kristus). Rikala Kaisar Konstatianus Yang Agung II mratobat, piyambakipun netepaken dinten Minggu minangka dinten prei saktata nasional ing Rum. Tiyang Kristen katimbalan mligekaken wegdal kangge sareng-sareng ngibadah dhumateng Gusti. Pangibadah punika wujuding raos urmat dalah raos sokur dhumateng Gusti Allah. Kita ugi saged ngaturaken cacat-kuciwa lan dosa kita wonten ngarsanipun Gusti, lan nyuwun sih-palimirmanipun Gusti, inggih punika pangapunten. Kita ugi sami nelakaken tansah cumawis kangge mbabar gesang anyar. Sumangga kita sami nggatosaken dinten sembah punika saha kita sami nindakaken kanthi kebak saos sokur lan bingahing manah. |*SB

Pangentasan 20:1-4, 7-9; Jabur 19; Filipi 3:4b-14; Mateus 21:33-46 AJA NDUWENI ALLAH LIYANE “Sira aja nduweni allah liyane ana ing ngarsaningSun” (Pangentasan 20:3) Satunggaling kasunyatan ing alam donya punika inggih punika kathah ingkang kaanggep allah (inggih punika satunggaling panguwaos utawi kekiyatan; saged ugi barang ingkang kaanggep nggadhahi kekiyatan, utawi  seserepan ingkang dipun gadhahi manungsa). Saben daerah wonten perkawis punika; upaminipun ing tlatah Jawi: Wonten Ratu Kidul, Srandi. Ing Jawi Wetan: Gunung Kawi lan kathah tlatah sanesipun. Ing waosan kita, kacariyosaken awit Nabi Musa sampun dangu boten mandhap saking redi Sinai, umat Israel nyuwun dhumateng imam Harun supados dipun damelaken allah, ing badhe tindak ing ngajengipun umat Israel. Sesembahan arupi pedhet emas punika kaanggep ingkang nguwalaken umat Israel saking pangawulan ing Mesir. Umat Israel nilaraken Gusti Allah ingkang sejati ingkang boten boten saged dipun entha-entha arupi punapa kemawon (Pangentasan 20:4). Umatipun Gusti punika sampun kauwalaken saking panguwaosing dosa lan pejah lumantar pakaryanipun Gusti Yesus Kristus ingkang nandhang sangsara seda lan wungu saking antawisipun tiyang pejah. Punika mujudaken sihrahmatipun Gusti dhateng umatipun. Kita punika umatipun Gusti Allah, para putranipun Gusti, kita ugi nggadhahi timbalan ingkang sami kaliyan umat Israel.  Ing gesang punika kita boten pareng nggadhahi allah sanesipun, ateges kita kedah manembah namung dhumateng Gusti Allah. Awit menawi kita ngantos nggadhahi allah sanes, kita badhe nampi bebendu saking Gusti Allah. Ingkang dipun anggep minangka allah sanes punika wujudipun kathah. Saged ugi allah sanes punika dumunung ing diri kita piyambak, upaminipun ego kita. Kita namung gesang nuruti pikajeng piyambak. Mekaten ugi manawi hobi ingkang dados allah sanes, ndadosaken kita nengenaken hobi punika tinimbang Gusti. Dinten Minggu kesah mancing utawi touring, nglirwakaken timbalan kangge ngabekti dhumateng Gusti. Sumangga sami nitipriksa gesang kita. Punapa kita tansah setya manembah dhumateng Gusti Allah lan gesang kanthi wedi lan geter? |*SB