Pangandharing Toret 16:1-8; Jabur 118:1-2, 19-29; Filipi 2:1-11 NUNGGIL ING SANG KRISTUS “Ing sajroning Sang Kristus iku ana pepeling, ana panglipuring katresnan, ana patunggilaning Roh, ana sih-katresnan lan piwelas.” (Filipi 2:1) Gesang tetunggilan mbetahaken pamawas ingkang luhur, ingkang dados margining sesambetan ingkang sae. Awit ingkang dipun tengenaken inggih punika kabetahaning sesarengan. Perangan punika kados ingkang dipun ngandikakaken dening Gusti, supados gesang punika migunani mring sesami minangka wujuding katresnan ingkang sejati. Katresnanipun Sang Kristus ingkang sampun katampi kedah maujud ing sawetahing gesang; inggih gesang tata batos utawi karohanen ugi tata badan utawi tata gelar lampahipun gesang punika. Pitados maujud ing tata gelar ingkang jumbuh kaliyan kapitadosanipun. Sang Kristus Yesus ingkang dipun pitadosi ingkang kawarna ing lampahing gesang. Rasul Paul nedahaken bilih gesang ing Sang Kristus punika gesang ingkang manunggil kaliyan Panjenenganipun. Katedahaken bilih ing Sang Kristus wonten pepeling, panglipuran, patunggilaning Roh, sih-katresnan sarta piwelas. Sadaya punika kedah kawarna, katingal ing gesang para pandherekipun. Inggih gesang ingkang cundhuk kaliyan pakaryanipun Gusti Yesus Kristus, inggih minangka Gusti Allah, Guru lan enering lampah punika. Gesang ingkang ngaosi sesami jumbuh kaliyan punapa ingkang katindakaken Sang Kristus ing pakaryaning kawilujengan kanthi nilar kamulyanipun ing swarga, nyamirupi dados manungsa. Inggih murih jagad nampenana sih-rahmat sarta tentrem rahayu. Gesang kita kawengkua ing Gusti Allah ingkang kepareng mbabaraken pakaryanipun lumantar gesang kita. Nunggil ing Sang Kristus inggih punika nampi sih-rahmat lan tentrem rahayunipun nanging ugi nampi tanggel-jawab mbabaraken sih-rahmat lan tentrem-rahayunipun punika ing gesang kita. Punapa ingkang wonten ing Sang Kristus estu kedah kawarna, katindakaken sarta kalampahan ing gesang kita sestu sedaya murih kaluhuranipun Allah. |*AK

Hagai 2:1-9, 20-23; Jabur 119:9-16; Yokanan 12:34-50 KUMANDEL ING SIHING PANGERAN “Gusti Yesus tumuli ngandika: “Pepadhang iku ana ing kowe mung  kari sagebyaran bae. Sasuwene pepadhang iku ana ing kowe, pracayaa marang dheweke, supaya kowe aja nganti kesaput ing pepeteng, sing sapa lumaku ana ing pepeteng, iku ora weruh menyang ngendi parane.” (Yokanan 12:35) Nalikanipun lampu dumadakan mati, saged ndadosaken bingung, semplah, mangkel, ngundamana, lan sapiturutipun. Sadaya punika kalampahan awit mripat mboten saged ningali punapa kemawon. Sadaya namung katingal cemeng, yen badhe lumampah raos ajrih sabab mangke malah nabrak barang utawi kejeglong ing margi ingkang mboten rata. Ing Yokanan 12:34-50 Gusti Yesus paring pitedah dhateng para pandherekipun sarta tiyang kathah, lan ugi para tiyang Farisi supados sami pitados dateng Sang Pepajaring gesang. Pepajar peparingipun Gusti Allah ingkang sampun sesarengan kaliyan para tiyang wau lan sejatinipun Pepajar punika inggih Gusti Yesus piyambak kados ingkang sampun wineca dening para nabining Allah. Wonten saperangan ingkang kumandel nanging kanthi sesideman. Makaten angelipun sami nampi Sang Pepajar punika. Kados ingkang sampun wineca dening nabi Yesaya, bilih badhe kalampahan kathah tiyang ingkang mangkotaken manahipun mboten pitados dhateng pakaryanipun Allah. Batosipun sampun katutup awit taksih nengenaken badanipun lan kalenggahan tata kamanungsanipun. Gusti Yesus nandhesaken bab kalenggahanipun minangka Sang Pepajar. Sok sintena ingkang pitados dhateng Panjenenganipun punika tegesipun pitados dhateng Gusti Allah lan badhe kaparingan Pepajaring gesang lan uwal saking pamengkuning pepeteng. Mekatena gesang kita punika, namung awit Pepajaring gesang inggih punika Gusti Yesus Kristus, kita saged uwal saking pepeteng. Inggih awit kita sampun kapajaran lan katuntun ing karahayon peparingipun punika. Kanthi kumandel ingkang ngeblak lan sanyata ing gesang. Amin. |*AK

Yesaya 44:1-8; Jabur 119:9-16; Lelakone Para Rasul 2:14-24 NYEBUT MRING ASMANING PANGERAN “Saben wong kang nyebut asmaning Pangeran iku bakal kapitulungan rahayu.” (Lelakone Para Rasul 2:21) Nyebut asmanipun Gusti, ing sawanci-wanci, nalika kataman panandhang, ugi nalika ngraosaken kabingahan punika ndadosaken manah langkung ayem lan tentrem. Malah nalika kaget manggihaken bab ingkang dadakan kelampahanipun, wonten tiyang ingkang nyebut asmanipun Gusti. Kadang kala bab punika kaanggep nyeyamah asmanipun Gusti. Nanging sajatosipun bab punika boten jinarak. Kadangkala makaten ingkang dipun lampahi sawatawis tiyang. Ing gesangipun sampun dados pakulinan anggenipun tansah nyebut asmanipun Gusti ingkang suci kanthi pakering wonten ing ngarsa dalem Gusti Allah, anggenipun nyebut asmanipun Gusti kinanthenan tulusing batosipun. Tebih saking raos nyeyamah asma Dalem Gusti Allah. Prabu Dawud mratelakaken, “Aku tansah mandeng marang Pangeran, amarga Panjenengane jumeneng ing tengenku, satemah aku ora keguh.   Mulane atiku asukarena lan jiwaku asurak-surak; malah badanku bakal lerem kalawan tentrem” (L. Para Rasul 2:25-26). Awit saking kumandelipun, kanthi nyebut asma Dalem Gusti estu mujudaken piandel ingkang ngurakapi tumrap gesangipun, anjoking gesang kebak kabingahan. Estu nyebut asmanipun Gusti Allah kanthi pakering, kanthi tulusing batos, sarta kebaking kapitadosan badhe ndhatengaken karahayon. Bab punika ndhatengaken kabingahan, lan kiyating kaitadosan ing salebeting pangajeng-ajenging gesang punika. Mareka, nyaketa lan nunggila ing Asma Dalem Gusti Allah wonten ing Sang Kristus Yesus badhe tansah kaparingan tentrem rahayu ingkang kaparingaken dening Gusti. Sang Roh Suci tansah dados daya ingkang linuwih awit ing ngriku dumununging katentreman lan karahayoning gesang. Sami nyebuta asmanipun Gusti rinengga pasrah lan panuwun sokur, amin. |*AK

Yesaya 43:8-13; Jabur 119:9-16; II Korinta 3:4-11 AJINE PEPENGET HANGUNGKULI RAJA BRANA “Kawula bingah ing bab pitedah pepenget Paduka, kadosdene ing bab sakathahing raja-brana. Pepaken Paduka badhe kawula gilut-gilut, saha ngawasaken dhateng margi pitedah Paduka.”  (Jabur 119:14-15) Paring pepenget dhateng tiyang sanes punika angel dipun lampahi. Mbokbilih gampil kanggenipun para priyagung utawi para ingkang kasepuhaken paring pepenget dhateng tiyang ingkang langkung anem utawi langkung andhap kalenggahanipun. Ananging pepenget punika inggih dereng kantenan dipun sarujuki utawi dipun tindakaken. Punapa malih pepenget dhateng tiyang ingkang kalenggahanipun sanginggilipun, punika langkung angel, amargi saged malah dipun wewada dianggep mboten mangertos subasita murang tata. Benten kaliyan ingkang pinanggih ing Jabur 119:14-15; kanggenipun Juru Masmur pepenget mujudaken pitedah ingkang migunani, ingkang aji lan ajinipun ngungkuli mas-picis raja-brana. Awit punapa? Awit pepenget punika mujudaken pitedah ingkang migunani tumrap gesangipun. Gesangipun sansaya kebak ing kawicaksanan, kawasisan ingkang nuntun lampah tumuju dhateng kayekten. Malah pepenget punika dipun gilut-gilut kangge naliti dhiri, kangge nuntun lampahing gesang murih tansah wonten ing salebeting pitedahipun Gusti, awit saking punika badhe tansah manggihaken kasaenan ing sauruting gesangipun. Juru Masmur ugi mratelakaken bilih pangengetipun Gusti Allah punika mujudaken satunggaling kaelokan bab ingkang aji lan wigati, ingkang dados margining kaunggulanipun, ugi minangka kekaremaning gesangipun. Makatena ugi tumrap gesang kita punika. Pepenget saking sintena kemawon tumrap badan diri kita katampia kanthi kabingahan awit. Kanthi mekaten kita saged mawas dhiri. Kadosa Juru Masmur, pepenget punika katampia kados nampi mas-picis raja-brana. Punapa malih bab pepaken pepengetipun Gusti Allah. Rahayua kita ingkang taksih dipun gatosaken dening asanes lan Gusti Allah. Amin. |*AK

Yeremia 31:31-34; Jabur 51:13-21; Ibrani 5:5-10; Yokanan 12:20-33 PUTRANING MANUNGSA KALUHURAKEN “Paduka mugi karsaa nggigah kabingahan kawula malih margi saking karahayon ingkang saking Paduka, saha kawula Paduka jangkepi klayan roh ingkang eklas! (Jabur 51:14) Yen ningali winatesing kakiyatan, kapinteran, pamawasing gesang, saged ndadosaken alit ing manah.  Badhe nindakaken kasaenan kados-kados awrat. Sadaya sarwa sarwi kirang, angel, kathah pepalang lan rubedanipun, namung nelakaken raos panuwun sokur kemawon angel. Juru Masmur inggih ngraosaken bilih piyambakipun mboten kuwawa, mboten saged nindakaken ingkang sae, ingkang mituhu ing ngarsa Dalem Gusti. Awit saking punika Juru Masmur nyenyuwun supados Gusti paring daya lan kasagedan ing salebeting nindakaken punapa ingkang trep utawi satraju kaliyan paugeranipun Gusti. Malah kasagedna ugi mbabaraken, mulangaken dhateng sesami minangka paseksi awit sadaya pakaryanipun Gusti tumrap gesangipun punika. Sumanggeming lampah minangka paseksi pakaryanipun Gusti Allah kagambaraken kanthi kekidungan ingkang medal saking manah ingkang rempu lan keduwung. Rempu lan pepes mboten amargi kurban sembelehan sarta kurban obaran ing ngarsanipun Gusti ingkang kirang, utawi malah mboten medal kanthi pamawasing budi luhur ananging karana lamising dhiri, dosa lan panerakipun. Awit saking punika Juru Masmur nyuwun dhumateng Gusti supados kasagedaken ngaturaken sesaosan midherek punapa ingkang dipun kersakaken dening Gusti. Makaten ugi tumraping gesang kita punika. Karana Sang Kristus kita sadaya sampun nampi karahayonipun. Inggih karahayon ingkang katampi saking Allah Sang Rama, inggih ingkang kaparingaken dhateng sadaya pandherekipun minangka berkah, lan minangka jangkeping prasetyanipun dhateng para ingkang pasrah sumarah sawetahing gesang dhateng Gusti Allah punika. Tebih saking was sumelang, awit saestu pitados. Malah gesangipun keparenga dados margining berkah dhateng sasaminipun. Amin. |*AK

Habakuk 3:2-13; Jabur 51:1-12; Yokanan 12:1-11 NDADA KALUPUTAN “Dhuh Allah, Paduka mugi karsaa damel resiking manah kawula, sarta batos kawula mugi Paduka enggalaken klayan roh ingkang santosa” (Jabur 51:12) Apura-ingapuran punika perkawis ingkang gampil dipun ungelaken, nanging angel dipun tindakaken. Mbok bilih tiyang gampil mungel, “Wong gur kari ngapura wae kok digawe angel.” Ananging nalika piyambakipun kasuwun paring pangapura inggih ugi angel kepara kathah alesanipun. Punapa malih bab ndada kaluputan, awit kadangkala tiyang boten rumaos lepat, utawi awit lingsem isin kadung wis muni arep njabut apa sing diomongake ndak ngilangke drajade, ngasorake uripe. Utawa sak jane sampun mangertos kaluputanipun nanging ethok-ethok mboten mangertos. Minangka titah ingkang saged ngraosaken bilih gesangipun punika kebak ing karingkihan, kakirangan malah tebih saking sampurna, tamtu saged mangertosi nalikanipun nglampahi panerak utawi tumindak ingkang cengkah kaliyan karsa lan pitedahipun Gusti Allah. Punapa malih yen sampun kaengetaken dening pepadhanipun. Juru Masmur ngrumaosi anggenipun sampun nalingsir saking paugeranipun Gusti, awit saking punika piyambakipun keduwung lajeng muwun sarta nyuwun sih palimirmanipun Gusti. Panjenenganipun ndada bilih gesangipun kebak ing pangangen-angen ingkang cengkah kaliyan karsanipun Gusti. Nanging Juru Masmur pitados bilih Gusti Allah badhe paring pangapunten lan pangluwaran saking dosanipun punika. Lan piyambakipun kepengin wangsul ing pamengkuning kayektenipun Allah, sampun ngantos kecalan sih-rahmatipun Allah. Karahayon lan kasucen ingkang sampun tinampi sampun ngantos ucul saking regemaning gesang. Iba sangsaraning gesang yen kecalan bab punika, langkung prayogi kecalan gumunggunging dhiri tinimbang kecalan sih-rahmat lan tentrem rahayu-raharjaning gesang ingkang sampun kaparingaken dening Gusti Allah tumraping gesang kita. Amin. |*AK

Pangentasan 30:1-10; Jabur 51:1-12; Ibrani 4:14-5:4 SOWAN ING DHAMPARING SIH RAHMAT “Payo padha sowan kalawan kendel marang dhamparing sih-rahmat, supaya  kita oleh palimirma sarta nemu sih-rahmat kang njalari kita kapitulungan ing mangsa kang becik” (Ibrani 4:16) Manungsa punika kebak ing dosa. Gesangipun jember lan nista. Awit saking punika tiyang dosa punika boten wantun marek ing ngarsanipun Gusti Allah. Rumaos boten patut lan ajrih manawi dipun saruwe dening tiyang sanes, lingsem yen pepanggihan kaliyan sesaminipun. Pamanggih ingkang makaten punika boten badhe mbekta kasaenan malah saged mbekta dhateng kawontenan ingkang sansaya tebih kaliyan Gusti Allah, inggih tebih saking pasamuwanipun. Wonten ing serat Ibrani 4:14-5:4 kapratelakaken supados para pitados punika kanthi kendel marek ing damparing sih rahmat. Sabab inggih wonten ing ngriku badhe kaparingan sih-rahmat Dalem Gusti Allah. Gusti Allah wonten ing Sang Kristus ingkang ugi minangka Iman Agung pirsa kasekengan lan karingkihan para umatipun. Karingkihan punika dadosa pambereg ing lampah supados sansaya celak malah lan nunggil kaliyan Gusti ing sauruting gesangipun. Tansah kumandel bab sadaya pakaryanipun Gusti Allah ing gesang punika. Awit punapa ingkang katindakaken tamtu sae lan prayogi. Panjenenganipun mangretosi kasekenganipun sadaya pandherekipun malah sadaya titahipun ingkang kersa sumuyud sujud wonten ngarsanipun. Para pandherekipun Gusti ugi kedah mangertosi kakirangan dhirinipun, ngrumaosi panerakipun, pamblasaripun lan tebihipun saking kasampurnaning gesang. Awit kasampurnan namung wonten ing Sang Kristus lan inggih namung ing pakaryanipun sadaya saged kawengku ing kasampurnan ingkang sejati punika. Pitadosa bilih pakaryanipun Sang Kristus punika kagem karaharjan, katentremaning gesang sagung titahipun. Mareka kanthi kakendelan lan tulusaning gesang jumbuh kaliyan pakaryanipun Gusti ingkang endah, ayem sarta nentremaken driya. Amin. |*AK

Yesaya 30:15-18; Jabur 51:1-12; Ibrani 4:1-13 PANGANDIKANE ALLAH IKU GESANG LAN SANTOSA “Sabab pangandikane Gusti Allah iku gesang lan santosa sarta luwih landhep tinimbang sakabehing pedhang kang landhep kiwa-tengen. Tumamane bebles nganti misahake nyawa lan roh, ros-rosan- ros-rosan lan sungsum; bisa mbedakake panimbang lan pangangen-angening ati kita.”  (Ibrani 4:12-12) Tiyang ingkang badhe mimpin Panyuraosing Kitab Suci tamtunipun badhe ngraos-raosaken sarta njumbuhaken pangandikanipun Gusti punika kaliyan gesangipun. Artosipun pangandikanipun Gusti punika dipun trepaken ing gesangipun rumiyin sakderengipun kawartosaken dhateng tiyang sanes. Pangandikanipun Gusti punika saestu badhe ndatengaken kasantosan. Sabdanipun Gusti punika nuntun, mbereg saha paring pangatag dhateng kita satemah lampahing gesang ugi sansaya bakuh kukuh. Gesang tansah padhang, saged njagi dhiri supados mboten nalingsir saking marginipun Gusti, supados mboten dhawah lan kecalan pangajeng-ajeng. Pambudiyaning gesang kedah kanthi kapadhangan sabdanipun Gusti, manut ing paugeran sarta pranatanipun. Karingkihaning badan sarta pamawasing gesang mboten dados pepalang anggenipun sami mulat sarira. Malah karingkihaning gesanging kamanungsan ndadosaken anggenipun mangertosi bilih gesang betahaken kakiyatan pangaribawa kangge nyatosakaken dhiri. Kasantosaning dhiri punika badhe maujud ing sadaya lampah lan pamawas sarta anggenipun ngemudheni dhiri supados mboten dhumawah ing cupeting nalar lan pamawas ingkang ndadosaken kita dhumawah ing salebeting karisakan. Supados jumbuh kaliyan pangatag ing serat Ibrani 4:16, “Kang iku payo padha sowan kalawan kendel marang dhamparing sih-rahmat, supaya kita oleh palimirma sarta nemu sih-rahmat kang njalari kita kapitulungan ing mangsa kang becik.” Iba aos lan aji sabdanipun Gusti kangge gesang kita. Kakiyataning sabdanipun Gusti punika kagambaraken kadosdene pedhang ingkang landhep ing kalih sisihipun, ugi minangka tuking panimbang lampahing gesang. Amin. |*AK