Wilangan 16:41-50; Jabur 99; I Petrus 4:7-11 PATING KEDUMEL “Nanging esuke wong Israel saumat kabeh padha pating kedumel mapali marang Nabi Musa lan Imam Harun, ature: “Panjenengan ingkang sami mejahi umatipun Sang Yehuwah.” (Wilangan 16:41) Nalika semana, ing salah sawijining loket pendaftaran Rumah Sakit, antriane dawa banget, ana ibu sing nggrundel nalika njupuk nomer antrian. Ing ngarepe wis ana 21 wong sing wis ngadeg ngenteni giliran. Ibu sing ana ing urutan 22 iku grundel lan ora sabar nunggu giliran. Ora ana enteke anggone ngedumel nganti ngganggu wong liyane. Satpam Rumah Sakit banjur nyedhaki lan ngelingake kanthi alus supaya anteng lan sabar, ananging ibu mau malah nesu lan sangsaya seru anggone ngedumel. Pungkasane ibu mau di getak dening satpam: “Bu! Yen kepengin diladeni disik mangkata gasik! Mesti entuk nomer antrian cilik! Aja wis tekane telat nggrundel wae! Yen ora gelem antri bali wae, sesuk amgkata sing gasik! Nggrundel, ngedumel utawa ngomel terus kuwi rancake dadi pakulinane wong kang ora bisa ngendhaleni dhiri, gampang nesu, ora bisa sabar. Manawa nampa babagan kang ora nyenengake atine, banjur nggrundel pating kedumel.  Mangkono uga bangsa Israel, kawentar  minangka bangsa kang gampang grundelan gampang pating kedumel, nalika nampa panandhang ora intospeksi ananging malah nyalahke wong liya. Ana ing lelakone bangsa Israel,  Musa dadi pihak kang kerep disalah-salahke. Musa didakwa minangka kang njalari akeh umat Israel nemahi tiwas. Bangsa Israel ora gelem ngilo apa sakjane kang jalari Gusti Allah ngukum nganti padha nemahi tiwas.  Kanggone awake dhewe, kudu bisa ngendhaleni dhiri, ora gampang nepsu, emosi, apa dene grundelan pating kedumel nalika nemahi bab-bab kang ora kepenak. Kudu bisa sabar, kudu bisa wening, awit grundelan lan pating kedumel kuwi ora ndadekake renane penggalihe Gusti.  |*NT

Kaimaman 9:1-11, 22-24; Jabur 99; I Petrus 4:1-6 NGISI WEKTU “supaya wektu kang isi ana, aja kokanggo nuruti kepencuting manungsa, nanging mituhu marang ing karsaning Allah.” (I Petrus 4:2) In Time, kuwi judul film layar lebar, kang nyritaake urip ing jaman samengko, yaiku ing tahun 2169. Ing taun iku, uripe manungsa bakal mandheg nalikane ngancik umur 25 tahun. Saben wong dipasangi jam tangan kang nudhuhake jatah turahe wektu uripe. Manawa pingin umure tambah dawa, kudu tuku tambahan umur.  Kanggone sing sugih, ora dadi masalah, tapi kanggone sing ora duwe, dadi masalah.  Ing film iki cetha manawa wektu kuwi duwit. Mulane saben wong mbudidaya ngisi wektu uripe kanthi bab kang aji lan wigati. Babagan wektu pancen jane wigati banget, awit anggone awake dhewe tumindak, kepriye carane awake dhewe urip, kepriye anggone ngisi wektu, kuwi nemtokake kepriye ing pungkasane uripe awake dhewe ing samengko. Pancen manawa digagas kanthi jeru, dawane urip kuwi sakjane ya lumakune wektu. Sadhetik mbaka sadhetik nganti taun mbaka taun. Kadangkala lakune ora krasa, ngerti ngerti wing ngancik pirang taun umure urip.  Kadangkala uga awake dhewe nganti lali, ora kelingan maneh apa kang wis ditindakake ing wektu kang wis kapungkur. Gusti Allah lumantar Rasul Petrus paring pitutur supaya awake dhewe migunakake wektu kang isih ana kanthi wicaksana, aja sembrono. Aja mung kanggo nuruti hawa nepsu kang ora migunani lan ora ndadekake kaluhuran asmane Gusti.  Manawa awakhe dhewe anggone urip mung diisi kanthi laku nuruti hawa nepsu, mesthi pungkasane uripe awake dhewe ora tentrem, ora ngluhurake asmane Gusti. Anaging suwalike manawa saben wektu urpe awakhe dhewe diisi kanthi tumindak kang pener, kang dadi berkah kanggo wong liya, ing pungkasan awake dhewe uga bakal ninggal jeneng kang dadi kaluhuran tumrap asmane gusti lan dadi aji tumrap tedhak turune awake dhewe. Mulane payo aja sembrono nalika urip, supaya Gusti kaluhurake lumantar awake dhewe.  |*NT

Lelakone Para Rasul 1:6-14; Jabur 68:2-11, 33-36; I Petrus 4:12-14; 5:6-11;  Yokanan 17:1-11 SUMELANG “Sakabehing sumelangmu pasrahna marang Panjenengane, sabab Panjenengane kang ngopeni kowe kabeh.”  (I Petrus 5:7) Ana ing salah siji toko online ana iklan kaya mangkene: Dijual Obat Stress & Depresi & Gelisah & Khawatir & Sedih & Takut & Susah Tidur. Regane lumayan larang, atusan ewu. Sanajan larang, ya akeh sing tuku, ketok saka komentar-komentar konsumene. Kandhane manjur, isa ngilangi rasa kuwatir, lan isa ndadekke angler anggone turu. Ananging tuwuh pitakonanku, manawa obate entek, apa ya tenanan mari anggone sumelang? Tak kira manawa ora digoleki apa sing njalari was sumelang lan mung ngempengke ngombe obat, was sumelange kuwi ya durung mari, durung ilang.  Manungsa biasane sumelang bab kabutuhaning urip, babagan pangan, sandang, lan papan, isih ana uga babagan liyane kayata pagawean, bojo, anak, kasarasan lan liya-liyane. Awit pancen kuwi mau kabeh dibutuhke dening manungsa. Ananging aja lali, ora mung awake dhewe sing ngerti nek manungsa mbutuhake bab iku, Gusti Allah uga pirsa. Mulane Gusti Allah ngendika, ora usah sumelang, sakabehing sumelangmu pasrahna.  Emane awake dhewe mung didhawuhi pasrah wae sok angel, sok ora gelem, ora ngandel manawa Gusti Allah bisa ngopeni awake dhewe ing samubarang. Karana ora pracaya manawa Gusti ngreksa, mulane arep turu angel, kakehan sing dipikir, mbudidaya nganggo kakuwatane dhewe piye carane nuntasi prakarane urip. Lali manawa kudune sing sepisanan ndhisik ditindakake yaiku pasrah sumarah marang Gusti, masrahke kabeh was sumelange awake dhewe.  Manawa pasrah sumarah marang Gusti luwih dhisik, pikiran bakal tenang, ayem lan padhang, banjur ing panuntuning Gusti bisa nemokake dalan pangluwaran. Ora bakal stress apa dene depresi. *NT

II Para Raja 2:13-15; Jabur 93 ; Yokanan 8:21-30 NGANDEL APA ORA? “Mulane Aku mau tutur ing kowe, manawa kowe bakal padha mati sajroning dosamu. Amarga manawa kowe padha ora ngandel yen Aku  iki Panjenengane, wus mesthi kowe bakal padha mati ing sajroning dosamu.” (Yokanan 8:24) Pracaya apa ora? Ngandel apa ora? Pitados punapa mboten? Percaya atau tidak?  Tembung percaya ing kamus bahasa Indonesia tegese: 1. mengakui atau yakin bahwa sesuatu memang benar atau nyata; lan 2. menganggap atau yakin bahwa sesuatu itu benar-benar ada. Bab ngandel apa ora kuwi pancen babagan kayakinan. Manawa ana kabar kang sumebar, awake dhewe bisa yakin manawa kabar kuwi bener-bener  nyata,  bisa uga yakin manawa kabar kuwi ora nyata utawa mung kabar hoax. Kabar kang sinebut Kabar Kabungahan utawa Injil, mbabar bab Gusti Yesus kang nate gesang udakara 2000 taun kapungkur. Awake dhewe ora dadi saksi mata, ora weruh dhewe, mung krungu saka pawartane para rasul kang katulis ing Kitab Suci.  Kena apa kok awake dhewe pracaya? Kena apa kok ngandel? Iki babagan kayakinan ati. Awake dhewe yakin manawa Gusti Yesus kuwi nyata. Miyose disekseni dening para pangon lan para majus. Sedane nalika sinalib disekseni dening wong sak kutha Yerusalem pancen nyata manawa kang disalib kuwi Yesus, dudu wong kang praupane memper Yesus. Wungune saka antarane wong mati disekseni para wong wadon, para prajurit kang njaga kubur, lan ing antarane 40 dina ngatingal marang luwih saka 500 sadulur sadulur. Sumengkane marang suwarga uga disekseni kabeh pandhereke. Kabeh kuwi mau wis luwih dene cukup dadi dhasar anggone awalke dhewe yakin lan dadi ngandel marang Gusti Yesus kang diwartake ing Kitab Suci. Mulane awake dhewe uga ngandel manawa ora pracaya ana ing Gusti Yesus ateges awake dhewe bakal tetep mati ing sajrone dosa, suwalike manawa pracaya marang Gusti Yesus awake dhewe bakal entuk urip langgeng. Mulane yuk  aja nganti ora ngandel!  |*NT

II Para Raja 2:1-12; Jabur 93; Efesus 2:1-7 KAPITULUNGAN RAHAYU “Nanging Gusti Allah kang sugih kawelasan, awit saka gedhening katresnan kang kaluberake marang kita, wus nguripake kita bareng karo Sang Kristus, sanadyan ta kita wis padha mati, awit saka kaluputan-kaluputan kita — marga saka sih-rahmat kowe padha kapitulungan rahayu — (Efesus 2:4) Dari pintu ke pintu kucoba tawarkan nama Demi terhenti tangis anakku dan keluh ibunya Tetapi nampaknya semua mata memandangku curiga Seperti hendak telanjangi dan kuliti jiwaku Apakah buku diri ini harus selalu hitam pekat? Apakah dalam sejarah orang mesti jadi pahlawan? Sedang Tuhan di atas sana tak pernah menghukum Dengan sinar mataNya yang lebih tajam dari matahari (Kalian Dengarkah Keluhanku – Ebiet G. Ade) Tembange Ebiet G. Ade ing dhuwur kuwi nyritake wong lanang kang duwe masa lalu kelam, mantan narapidana,  lan tetep kaanggep elek dening masyarakat. Pancen manungsa kuwi angel aweh pangapura marang kang gawe kaluputan, apa maneh manawa kaluputane diangggep gedhe. Beda karo Gusti Allah, paseksine Rasul Paulus, Gusti Allah kuwi sugih kawelasan, gedhe katresnane nganti luber. Rasul Paulus, ndhisik tumindake tukang nganiaya para pandhereke Gusti Yesus, ananging amarga Sih Rahmate Gusti, katimbalan dadi sekesine Gusti. Rasul paulus rumangsa antuk pitulungan amarga Sih Rahmate Gusti, ora amarga saka tumindake. Mangono uga awake dhewe, sakjane uga kebak luput, kebak dosa, ananging amarga Sih Rahmat, awake dhewe kapitulungan rahayu. Ora amarga tumindak kita, ora amarga kabecikan kita, kabeh amarga SIh Rahmat. Mulane ayo padha ngunjukake panuwun lan puji sokur marang Gusti. |*NT

Lelakone Para Rasul 1:1-11; Jabur 47; Efesus 1:15-23; Lukas 24:44-53 DADI SEKSI “Pangandikane: “Ana kang katulisan mangkene: Sang Kristus pinasthi nandhang sangsara lan ing telung dinane wungu saka ing antarane wong mati. Karodene maneh: pawarta bab pamratobat lan apuraning dosa kudu kaundhangake marang sakabehing bangsa atas asmane, wiwit saka ing Yerusalem. Dene kowe kang padha dadi seksine bab iku mau kabeh.” (Lukas 24:48) Lembaga Perlindungan Saksi dan Korban (LPSK), nate aweh katrangan manawa akeh masyarakat Indonesia kang padha wegah dadi seksi nalika mangerteni prastawa kang nerak tatanan hukum. Rancake padha wedi dadi seksi amarga wedi malah dadi kang kadakwa apa dene wegah ngetutke proses hukum sing sok ribet ora rampung-rampung.  Kamangka seksi kuwi minangka babagan kang wigati banget kanggo proses hukum kang nembe mlaku. Bab dadi seksi pancen ora gampang, awit dadi seksi kuwi kudu ngerti temenan apa kang bakal disekseni, kudu wani ngomong jujur, kudu kendel. Manawa ora mangerteni tenan, manawa ora jujur, manawa jirih ora kendel, mesthi gampang kether manawa manawa di pojokke nganggo pitakonan sing angel, lan tembe mburine malah wirang. Sabda Delem Gusti dina ini ngandikaake manawa para muride Gusti Yesus kuwi dadi seksi bab Gusti Yesus, bab gesange, bab sangsarane, bab sedane lan bab wungune.  Mangkono uga bab pamratobat lan pangapurane dosa ana ing Asmane Gusti Yesus, kudu diundhangke ana ing ngendi-endi papan. Kapriye tumrap awake dhewe? Awake dhewe uga kadhawuhan dadi seksi bab Gusti Yesus, martakake manawa Gusti Yesus kuwi pancen Gusti Allah kang rawuh dadi manungsa, kang seda sinalib lan wungu saka antarane wong mati. Manawa ana kang nyaruwe, Gusti Allah kok dadi manungsa, mokal kuwi… Ora sah wedi, jawab kanthi jujur lan semanak, jawabane kepenak wae: “Gusti Allahku hebat, maha besar, maha kuwasa,  nek mung dadi manungsa kuwi bab entheng lan sepele kanggone Gusti Allah. Gusti Allahmu apa ora bisa dadi manungsa?” |*NT

Pangandharing Toret 31:1-13;  Jabur 93;  Yokanan 16:16-24 AJA WEDI, AJA GIRIS “Disantosa lan ditatag atimu, aja wedi lan aja giris ana ing ngarepe, marga Pangeran Yehuwah, Gusti Allahmu, iku kang nunggil ing salaku-lakumu. Panjenengane ora bakal negakake kowe lan kowe ora bakal ditilar.” (Pangandharing Toret 31:6) Manungsa kuwi ora bisa ngerti apa kang bakal kelakon. Sejam mengarep, sadina mengarep, sewulan apadene setahun lan sakpiturute. Awit kabeh pancen sumimpen ana ing panguwaose Gusti Allah. Sanadyan kaya mangkono, awake dhewe ora entuk wedi nglakoni urip. Pancen urip kuwi ora gampang, wiwit saka lair manungsa wis kudu berjuang supaya bisa urip. Berjuang metu saka guwa garba biyunge; berjuang saka mbrangkang nganti bisa ngadeg lan bisa mlayu; Berjuang nalika sekolah; berjuang anggone golet pagawean lan nyambut gawe; berjuang nalika omah-omah. Pancen urip iku perjuangan, urip kuwi ora mandheg, urip kuwi dinamis, kaya dinamo manawa muter ateges urip, nek mandheg ateges mati. Nalikane manungsa urip, nalikane berjuang, masthi ngadhepi maneka warna masalah. Ana unen-unen “aneng kabeh masalah mesthi ana dalan kanggo metu”, mula aja wedi, aja giris nalika nglakoni urip sing kudu dilakoni. Awit sejatine, kaya ngapa abote masalah urip, ora bakal gawe pati, malah ndadekake awake dhwe sangsaya bakuh. Sabda dalem Gusti ing dina ini paring pepeling lan paring panglipur kanggo kita. Awake dhewe dielingake aja wedi, aja giris urip neng donya iki. Gusti paring panglipur, Panjenengan bakal nunggil ing salaku, ora bakal negaake, ora bakal ninggal awake dhewe. Mulane nalika awake dhewe ngrasakke kuwatir, nalika digencet maneka warna kasusahan, nalika cilik ati, atine kudu ditatag lan disantosakake, aja wedi, aja giris, ana Gusti Allah kang nunggil lan nganthi. Anggere awake dhewe pracaya, mesthi antuk kaendahan lan dalan padhang. |*NT

Pangandharing Toret 5:22-33; Jabur 93; I Petrus 3:8-12 AJA NYIMPANG NGIWA NENGEN “Kang iku kowe padha nglakonana apa sadhawuhe Pangeran Yehuwah, Gusti Allahmu, marang kowe iku kalawan tumemen, sarta aja nyimpang mangiwa utawa manengen.” (Pangandharing Toret 5:32) Kadang kala menawa arep lelungan ananging durung ngerti papan kang arep dituju, banjur nganggo aplikasi peta kang nuduhake arah neng hape, kareben gampang ora perlu mondhag-mandheg takon marang wong liya. Ananging kuwi wae sok isih isa keblasuk, manawa tekan prapatan utawa pertelon kudu ngiwa apa nengen, apa lempeng, kamangka asring malah banjur diliwatke dalan sing ciut, dadi bingung, dalan sing bener sing endi. Apa maneh manwa tekal papan kang ora ana sinyal hape, tambah sangsaya bingung. Aneng donya kuwi pancen ora ana dalan sing lempeng terus. Arepa kuwi galengan sawah, dalan aspal, apa dene dalan sepur, kabeh ana menggoke, ngiwa apa nengen. Kepiye manawa dalan kang tumuju marang Gusti Allah? Pangandharing Toret 5:32 ngandikaake, kanggone awake dhewe, kudu lempeng anggone nindakke dhawuhe Gusti, ora entuk nyimpang ngiwa apa nengen. Tegese kudu tansa ngener marang Gusti Allah, ora entuk kepencut marang liyane sing bisa njalari awake dhewe nyimpang saka Gusti Allah. Ora kena nyimpang mangiwa kepencut bandha, ora kena nyimpang manengen kepencut wedokan apa lanangan liya kang njlari rumah tanggane bubrah, ora entuk nyimpang mangiwa mburu drajat pangkat, ora kena nyimpang manengen mburu kalungguhan, ora kena nyimpang ngiwa apa nengen kepencut babagan sing njalari banjur ninggal Gusti Yesus lan melu agama liyane. Manawa nembe ketaman sakit penyakit, nembe ora duwe duwit, nembe susah akeh masalah, tumemen ing pandonga marang Gusti, donga marang Gusti kuwi bisa inga kahanan apa wae, anaa ing ngendi wae,ora gumantung sinyal. Pokokmen kudu lempeng, lurus, ngener marang Gusti Yesus, sanadyan dalan tumuju marang Gusti kuwi ciut, akeh pepalang, ora jembar lan ora mulus,  ananging kudu tetep dilakoni. |*NT

Purwaning Dumadi 9:8-17; Jabur 93; L. Para Rasul 27:39-44 JANJI MANIS, DUDU JANJI LAMIS “Ingsun nganakake prasetyaningSun karo sira, yen sabanjure bakal ora kelakon maneh makhluk kang urip katumpes dening banjir, lan bakal ora ana banjir gedhe maneh kang nyirnakake bumi.” (Purwaning Dumadi 9:11) Aja sok gampang janji, wong-wong manis Yen to amung lamis, becik aluwung prasaja, nimas Ora agawe cuwa Tansah ngugemi janjimu wingi, jebul amung lamis Kaya ngenteni thukule jamur ing mangsa ketiga Neng dhuwur kuwi pethikan tembang Aja Lamis, dening Didi Kempot. Ngenteni nyantane janji kang ora teka-teka kaya gagmbaran ngenteni jamur thukul neng mangsa ketiga. Janjine mung lamis. Manungsa pancen gampang janji, kadhang kala malah tanpa sadhar manawa dheweke jan-jane mung ngumbar janji. Contone, pas aneng greja, pas ngibadah, ngidung KPJ 124 Kula sestu ndherek Gusti, kang jumenneg panutan, tetep setya dugeng janji tan wigih karibedan… lan sak piturute.  Ngidunge makantar-kantar arep tetep setya, ora wedi karibedan, ananging mbasan neng urip saben dina, lali janjine kang dikidungake mau. Kena reribed sithik wis sambat, malah bisa nganti ninggal Gusti. Beda karo Gusti Allah, nalika Gusti Allah paring janji, janjine mesthi manis, ora bakal lamis. Janjine Gusti Allah mesthi disembadani. Ing kitab Purwaning Dumadi Gusti Allah janji arep mitulungi manungsa nalika manungsa tumiba ing dosa, janjine tinemu manis nalikane Panjenengane rawuh ing Gusti Yesus. Mangono uga ing prastawa Nuh, Gusti Allah janji ora bakal numpes maneh manungsa sakdonya srana banjir gedhe, lan nganti saiki kadadean kaya zaman Nuh durung kalakon. Mula manawa awake dhewe nembe ketaman mawarna-warga masalah urip, elinga marang janjine Gusti, manawa Gusti janji mesthi paring pitulungan. Lan aja lali uga awake dhewe wis janji arep tetep setya ndherek Gusti. Aja lamis ya! |*NT