Juli 2023Tema: Hidup Untuk Kerajaan Allah Minggu, 2 Juli 2023Minggu Biasa IX-Minggu ke-5 setelah Pentakosta (Hijau)Takut akan Allah atau Takut akan Dosa?Minggu, 9 Juli 2023Minggu Biasa X-Minggu ke-6 setelah Pentakosta (Hijau)Pikullah Kuk dan Belajarlah Kepada-NyaMinggu, 16 Juli 2023Minggu Biasa XI-Minggu ke-7 setelah Pentakosta (Hijau)Keinginan Roh versus Keinginan DagingMinggu, 23 Juli 2023 Minggu Biasa XII-Minggu ke-8 setelah Pentakosta (Hijau)Allah Mengenal Umat-NyaMinggu, 30 Juli 2023Minggu Biasa XIII- Minggu ke-9 setelah Pentakosta (Hijau)Berjuang untuk Harta yang Paling Berharga Klik Disini Untuk Mengunduh Bahan KHOTBAH JANGKEP 2023 – IIPanduan Merayakan Liturgi GerejaDiterbitkan Oleh:Yayasan Taman Pustaka Kristen Indonesia(Anggota IKAPI)Jl. dr. Wahidin Sudirohusodo No. 38A Yogyakarta 55222Telp./Fax.: (0274) 512449; HP/WA: 087838211445E-mail: penerbit@tamanpustakakristen.comWebsite: www.tamanpustakakristen.comBekerjasama dengan:Sinode Gereja-gereja Kristen JawaJl. Dr. Sumardi No. 8 & 10 Salatiga 50711Rek: BritAmaBisnis 0081-000589-56-1 a/n Sinode GKJTelp: 0298.326684 Email: sinode@gkj.or.id WA Center: +62 856 4066 6663Website: www.sinodegkj.or.idPenanggung Jawab : Bapelsin XXVIII GKJ Bidang PWGPdt. Erni Ratna YunitaPdt. Neny SuprihartatiPdt. Imanuel Adi SaputroPenulis : Pdt. Maranatha AjiPdt. Nicolaus Satriyo NugrohoPdt. Sri YuliatiPdt. Ari KristiantoPdt. Dwi AriyantoPdt Agus HendratmoPdt Budi WidiantoPdt. Temi SetyowatiPdt. Hesty MurwasariEditor : Pdt. Sukrisno Purwanto, S.SiPdt Tanto KristionoPdt. Immanuel Adi SaputroTata letak dan Sampul : Kantor Sinode GKJVol. 1 No. 2 Juli-Desember 2023ISSN 2964-4232
Rebo, 31 Mei 2023 Minggu Pentakosta
Wilangan 11:24-30; Jabur 104:24-34, 35b; Yokanan 7:37-39 BANYU URIP “Sing sapa pracaya marang Aku iku kaya wiraose kitab: Ilen-ilen banyu urip bakal padha mili saka ing batine!” (Yokanan 7:38b) Nalika samana Nyi Putri Galuhwati lan Pangeran Joyokusumo, katundhung saka kraton Majapait. Awan wengi mlaku mangulon nratas alas gung lewang lewung. Ing sawijining dina nalika nembe neruske laku, Nyi Putri Galuhwati ngrasakake ngelak kepingin ngombe. Pangeran Joyokusumo sanalika ndudut keris pusakane kang aran Kyai Panubiru saka warangkane lan ditancepke ana ing lemah, nalika keris mau didudut saka lemah sanalika metu banyu kang seger kanggo ngilangi rasa ngelak. Dening warga sakiwa tengen papan kuwi banjur ditengeri kanthi aran Banyu Urip, amarga mudale banyu kang marakke awak dadi seger lan dadi urip. Mangkono kuwi legenda babad desa Banyu Urip kang ana ing tlatah Purworejo. Banyu kang seger pancen bisa nyarasake, bisa ngilangi rasa ngelak lan ndadekake kang ngombe banyu iku bisa nerusake urip. Kuwi kanggone badan wadhag, lha kanggone karohanen kapriye? Sabda Dalem Gusti ngendikaake: Sing sapa pracaya marang Aku iku kaya wiraose kitab: Ilen-ilen banyu urip bakal padha mili saka ing batine!” Pangandikane mangkono iku mau kang dikarsakake yaiku Roh, kang bakal ditampa dening wong-wong kang padha pracaya marang Panjenengane. Anggere kita pracaya marang Gusti Yesus, kita bakal nampa Roh, kang saka Gusti Yesus, lan Roh Suci kuwi kaya dene ilen-ilening banyu kang ora tau asat, kang njalari kita seger, njalari kita urip. Awit iya Roh Suci iku kang nuntun awake dhewe supaya bisa urip cundhuk karo karsane Gusti. Awake dhewe ora bakal bisa urip mbangun turut marang Gusti manawa ora katuntun dening Sang Roh Suci, ananging Roh Suci uga ora meksa awake dhewe kudu manut panuntune, awit awake dhewe kuwi duwe kamardikan kanggo milih, arep nurut nalika dituntun Roh Suci, apa arep mbanggel lan nggugu karepe dhewe. Miturut panjenengan apike ing kepriye? |*NT
Slasa, 30 Mei 2023 Minggu Pentakosta
Yehezkiel 39:7-8, 21-29; Jabur 104:24-34, 35b; Rum 8:26-27 HALELUYA! “Heh nyawaku, ngluhurna asmane Pangeran Yehuwah! Haleluya! (Jabur 104:35b) Saben awake dhewe krungu wong kang ngucap Haleluya, rancake banjur mrenthul ana ing njero batin: “kuwi sing kandha Haleluya mesthi wong Kristen.” Ora luput pamawas mangkono, awit pancen tembung Haleluya kuwi kaya-kaya wis dadi monopoli duwekke wong kristen, sing ngucap mesti wong Kristen. Apa ta tegese tembung Haleluya? Haleluya utawa Aleluya miturut Kamus Alkitab kuwi tembung saka basa Ibrani, tegese Pujinen Gusti Allah. Dadine saben awake dhewe ngucap Haleluya, ing saksisih pancen awake dhewe memuji Gusti Allah, ananging ing sisih liyane uga ngajak wong liya sing ngrungokake supaya padha melu memuji Gusti Allah. Memuji Gusti Allah pancen kudu tansah katindakake dening wong kang ngaku Kristen, awit wis binerkahan kaslametan ana ing Gusti Yesus. Sakliyane kuwi, akeh banget kang bisa dadi lantaran anggone awake dhewe memuji lan ngluhurake Gusti Allah. Saben dina awake dhewe ora tau kurang pangan. Manawa digagas, apa ya tau uripe awake dhewe nganti blas ora bisa mangan karana ora ana sing bisa dipangan? Rancake malah awake dhewe sok mbuwang-mbuwang panganan. Mulane kudu ngucap Heleluya! Apa ya nate sakumur-umur awakhe dhewe nandhang lelara? Manawa digatekke, ing sakdawane uripe awake dhewe isih luwih akeh entuk kasarasan katimbang lelara. Ananging manawa awake dhewe lagi nemahi lelara, kaya-kaya uripe awake dhewe kebak lelara, lali manawa sakdurunge seger waras pirang-pirang taun. Mulane kudu ngucap Haleluya wis tansah kaparingan sehat. Memuji Gusti kanggone akeh wong dudu perkara kang gampang, luwih penak nggrundel katimbang memuji Gusti. Kanggone awake dhewe kudune memuji Gusti kuwi ora angel katindake, anggere awake dhewe gelem ngeling—eling berkah-berkahe Gusti kang akeh banget saben dina ditampa, mesthi awake dhewe tansah ngucap Haleluya kanthi gumolonging ati. |*NT
Senen, 29 Mei 2023 Minggu Pentakosta
Yoel 2:18-29; Jabur 104:24-34, 35b; Rum 8:18-24 NGIDUNG SAJEGE URIP “Sajegku urip aku arep ngidung kagem Sang Yehuwah, salawase aku ana, aku arep ngidung masmur, konjuk marang Gusti Allah.” (Jabur 104:33) Ayo kadang sutrsina, sakdurunge mbacutake panggilut-gilut sabdane Gusti, ngidung ndhisik kekidungan Sakjege Aku Ndherek Gusti, wis apal kekidungane to? Sajege aku ndherek gusti, uripku tansah diberkahi Atiku ayem tentrem, atiku ayem tentrem Kabeh iku Gusti Yesus sing maringi Matur nuwun, matur nuwun. Matur nuwun Gusti Yesus kula matur nuwun Matur nuwun, matur nuwun Matur nuwun Gusti Yesus kula matur nuwun. Kekidungan Sakjege Aku Ndherek Gusti mesthi wis dadi kekidungan kang kerep dikidungake, mratelakake pamatur nuwun nalikane sajegge urip ndherek Gusti, urip tansah kebak berkah, tansah ngrasakke ayem lan tentrem. Kidung kang cendhak, ananging momot teges kang jero. Sang Juru Mazmur uga duweni krenteg arep tansah memuji Gusti Allah ing sakjege uripe, arep tansah ngengidung lan ngunjukkake kidung mazmur kanggo ngluhurake Gusti. Kena apa kok Sang Juru Mazmur duweni krenteg kaya mangkono iku? Awit Sang Juru Mazmur wus nekseni manawa Gusti Allah kuwi agung, kang nitahake bumi dalah sakisine. Kabeh titahe dadi gegambaran lan dadi seksi kaluhurane Gusti Allah. Pepadhang pindha nyampinge Gusti Allah, langit digelar kayadene tendha, megamega kayadene titihane, bumi kaya dene ancik ancikane, ilen-ilenan banyu saka gunung-gunung tumuju lebak-lebak dadi omben-ombenane sato kewan. Kabeh kang ana ing Jabur Mazmur 104 nyaritakake kekidungane Sang Juru Mazmur kanggo ngluhurake Gusti Allah. Kepriye mungguh awake dhewe? Apa sakjege urip arep tansah negngidung nluhurake asmane Gusti Allah? |*NT
Renungan Harian Sadhar Juni 2023
Tema: Sumadya Mapagaken Wekdal Ingkang Badhe Kalampah Kaliyan Gusti Klik Disini Untuk Mengunduh Bahan Temukan Pengalaman baru Renugan Harian Sadhar didalam genggaman smartphone. untuk Aplikasi Renungan Harian Sadhar
Ahad, 28 Mei 2023 Minggu Pentakosta
Wilangan 11:24-30; Jabur 104:24-34, 35b; L. Para Rasul 2:1-21; Yokanan 7:37-39 DADI NABI “Sokur manawa umate Sang Yehuwah kabeh padha dadi nabi, marga padha kaparingan Rohe Pangeran Yehuwah! (Wilangan 11:29b) Tahun 1997 Lia Aminuddin gawe geger ing Indonesia awit ngaku manawa dheweke wis ketemu laikat Jibril lan ngangkat dheweke minangka Nabi. Lia Aminuddin sabanjure kawertar aran Lia Eden, ngadegake aliran kepercaraan yaiku Salamullah, lan kratone sinebut Tahta Suci Eden. Nate ngramal manawa ing Mei 2015 kiamat bakal, dheweke uga ngaku minangka titisane Perawan Suci Maria, lan anake lanang yaiku Ahmad Mukti minangka titisane Nabi Isa. Lumrahe saben ana kang ngaku-ngaku dheweke Nabi mesthi bakal gawe geger Indonesia. Apa ta sakjane tegese nabi? Miturut Kamus Alkitab, Nabi yaiku wong kang kapilh dening Gusti Allah kanggo ngandharake Sabdane Gusti marang umate Gusti. Mesthine kang dikarepake ing kene Nabi kang bener, dudu Nabi palsu kang nyimpangake Sabdane Gusti. Manawa mangkono apa awake dhewe ya kalebu nabi? Iya, kabeh wong kristen kuwi sakjane ya minangka nabi, awit kabeh awake dhewe iki kautus dening Gusti Allah supaya tansah mbabarake Sabdane Gusti. Kautus ngelingake para sadulur kang uripe durung bener supaya dadi bener nurut Sabdane Gusti, kautus martaake kabar kabungahan supaya wong-wong kang uripe ana ing pepeteng bisa antuk pepadhang, kautus supaya dadi lantaraning berkahing Gusti supaya wong wong kang kacingkrangan antuk kacukupan. Wilangan 11:29b dadi pangucap sokur manawa kabeh umate Gusti Allah pada dadi Nabi, awit kabeh wis pada kaparingan Roh Suci. Roh Suci kang nuntun awake dhewe antuk kakendelan kanggo dadi utusane Gusti, Roh Suci kang paring ayem tentrem nalika para utusane nemahi reribet lan panandhang, Roh Suci kang tansah nganthi ana ing sauruting uripe wong pracaya. Dadia nabi, awit Roh Suci wis kaparingake marang kita. |*NT
Setu, 27 Mei 2023 Minggu Paskah VII
Pangentasan 20:1-21; Jabur 33:12-22; Matius 5:1-12 DUWEA ERING “… lan supaya kowe padha duwea ering marang Panjenengane, aja nganti padha gawe dosa” (Pangentasan 20:20b) Apa iku dosa? Pokok-Pokok Piwulangipun GKJ (PPA-GKJ) kuwi nerangake manawa dosa kuwi tegese: Ngener marang PPA GKJ ing dhuwur mau, kang aran dosa sakjane minangka tumindake manungsa kang sengaja mbrontak marang Gustine, sengaja ora nurut dhawuhe Gusti. Dadi sakjane ora ana dosa kok ora disengaja, ora ana dosa kok khilaf. Kena apa kok kaya mangkono, awit kanggone awake dhwe kang wus mangerteni dhawuhe Gusti lan ora ditindakake, ateges pancen sengaja ora gelem nindakake, ora duwe rasa ering marang Gusti, wani marang Gusti. Kitab Pangentasan 20 wis dadi wacan wajib kanggone wong Kristen, awit ing Pangentasan 20 iki katulis Angger-angger 10 prakara. Angger-angger kang nuntun awake dhewe supaya bisa ngilo lan mangerteni, uripe awake dhewe kuwi wis cundhuk karo sadba dalem Gusti apa durung. Angger-angger nomer 1 tekan 4 nelakake kepriye kudune sesambungan uripe awake dhewe marang Gusti Allah, dene angger-angger nomer 5 tekan 10 nelakake urip kang kudu ditindake babagan sesambungan karo manungsa liyane. Angger-angger iku pancen diparingake dening Gusti Allah kanggo njaga supaya uripe umat kagungane ering marang Panjennegane, ora njarag gawe dosa, lan ora njarag nerak angger-anggere Gusti, tansah mbudi daya urip suci. Muga awake dhewe minangka umate Gusti uga tansah ering marang Gusti Allah, tansah eling dhawuhe Gusti, lan ora nerak angger-anggere Gusti. Eling ingelingake ya lur…! |*NT
Jemuwah, 26 Mei 2023 Minggu Paskah VII
Pangentasan 19:16-25; Jabur 33:12-22; Rum 8:14-17 ABBA “… nanging kowe wis padha nampani Sang Roh kang njalari kowe dadi putrane Gusti Allah. Marga saka Roh iku kita banjur padha nyebut: “Abba, Rama!” (Rum 8:15b) Kabeh wong ing donya iku duwe bapak kandung, kajaba Adam lan Kawa lan Gusti Yesus. Saka pengalaman uripe manungsa, ng donya iki akeh gegambaran babagan bapak, bapak sing apik lan bapak sing ala. Gegambaran mau gumantung saka pangeling-elinge wong iku nalika urip bebarengan karo bapake. Ana sing duwe pangeling-eling utawa kenangan apik, ana sing duwe kenangan sing ala. Kenangan sing apik manawa wong iku nalikane urip karo bapake, digulawenthah dening bapake kanthi kebak katresnan, kosok baline, yen dirumat lan digedhekake kanthi gething, malah ngalami KDRT, lan jalari trauma, gegambaran tokoh bapak kang dieling-eling mesthi bapak kang ala. Ing Kitab Suci, Gusti Allah asring sinebut minangka Bapak. Malah ing pandonga kang diwulangake dening Gusti Yesus, yaiku Donga Rama kawula, pandonga marang Gusti Allah uga diunjukake kanthi nyebut Panjenengane minangka Rama utawa Bapak Tembung Rama iku ing kitab suci siinebut mawi tembung basa Aram yaiku abba. Tembung abba iku, minangka sebutan saka bocah kang nyeluk marang bapak kandhunge dhewe. Karana iku, Gusti Yesus paring piwulang marang awake dhewe, yen Gusti Allah kuwi cedhak, ora adoh. Ana ing sakjroning donga lan pamuji kang awake dhewe unjukke, awake dhewe bisa ngrasakke manawa Gusti Allah kuwi kaya ramane awake dhewe, Rama kang nggatekke marang apa kang awake dhewe aturake, Rama kang mangerteni apa kang awake dhewe butuhke, Rama kang pirsa kabeh masalah uripe awake dhewe, lan Rama kang wus nyawisake berkah-berkah kang paling apik kanggo wakhe dhewe minangka para putrane. Mulane aja kendhat-kendhat ing pandonga lan pamuji marang Gusti Allah Rama kita. Ya Abba, ya Rama. |*NT
Kemis, 25 Mei 2023 Minggu Paskah VII
Pangentasan 19:1-9a; Jabur 33:12-22; Lelakone Para. Rasul 2:1-11 BASANE DHEWE-DHEWE “… kita krungu wong-wong iku padha calathu nganggo basa kita dhewe-dhewe bab pakaryan-pakaryan agung kang katindakake dening Gusti Allah.” (Lelakone Para Rasul 2:11) Ing donya iki ana ewonan basa kang digunakake. Miturut situs internet https://www.ethnologue.com/ cacahe basa sakdonya gunggune ana 7.151 basa. Dene manawa miturut Laboratorium Keanekaragaman Bahasa lan Sastra https://labbineka.kemdikbud.go.id/, cacahe basa dhaerah ing Indonesia ana 718 basa. Miturut situs internet Yayasan Alkitab Bahasa Kita mung 219 basa dhaerah ing Indonesia sing wis nduwé Alkitab jangkep Prajanjian Lawas lan Prajanjian Anyar apa dene mung perangan-perangane, liyane durung ana terjemahane. Apa sebabe kok Alkitab ndadak diterjemahke? Apa ora luwih apik manawa pasamuan maca Alkitab ing basa asline? Awit kelompok utawa agama liya sok nganggep terjemahan kasebut ndadekake Alkitab dudu tembung ‘murni’ saka Gusti Allah, lan dianggep palsu. Piyé carané awaké dhewe ngadhepi ”serangan” sing takon bab kesahihan Alkitab? Prastawa Pentakosta (Lelakone Para Rasul 2:1-12) nggambarake pawarta kaslametan saka Gusti Allah sing diwedharake marang kabeh manungsa miturut basa sing digunakake. Piye awake dhewe bisa ngerti Sabdane Gusti Allah manawa ditulis nganggo basa sing ora dingerteni? Pancen bisa wae awake dhewe sinau basa asli Alkitab, ananging ora saben wong bisa sinau kanthi gampang. Luwih gampang sinau Alkitab mawi basa kang wis dingerteni. Mulane puji sokur konjuk marang Gusti, lumantar Lembaga Alkitab Indonesia (LAI) awake dhewe wong Jawa bisa maca lan sinau Alkitab nganggo basane awake dhewe. Lha manawa mangkono, kudune ora ana alesan kanggo ora maca lan sinau Alkitab. Lembaga Alkitab Indonesia uga kudu disengkuyung kanthi pandonga lan dana, supaya suku-suku liyane ing Indonesia uga bisa duwe Alkitab nganggo basane dhewe-dhewe, lan bisa mangerteni Sabdane Gusti kanthi luwih gampang |*NT
Rebo, 24 Mei 2023 Minggu Paskah VII
I Para Raja 8:54-65; Jabur 99; Yokanan 3:31-36 PANDONGA BERKAH “Pangeran Yehuwah Allah kita, muga karsaa nunggil kalawan kita, kayadene wus nunggil kalawan leluhur kita, muga Panjenengane aja nganti nilar kita lan aja nganti negakake kita, nanging ati kita muga kagendenga marang ing Panjenengane, supaya laku kita metu ing sakehing dalan kang wus katedahake lan supaya kita lestari nindakake sakehe dhawuhe tuwin katetepane sarta pranatane kang kadhawuhake marang leluhur kita. (I Para Raja 8:57-58) “Donga kuwi kayadene oyod, kaya sumbering banyu, pindha ibu saka matikel-tikel ewu berkah… Dayane pandonga bisa nelukake dayane geni, ngalang-alangii nepsune singa… ngadhemake paprangan, nyirep prahara, nundhung dhemit, medhot rantene pati, nggedhekake gapuraning swarga, ngilangake penyakit… ngluwari kutha saka karusakan…” Mangkono kang nate ditulis dening St. John Chrysostom (349–407M) Uskup Agung ing Konstatinopel. Dayane donga pancen ngedab-edabi anggere diunjukake kanthi kebak pracaya lan urip bener ana ing ngarsane Gusti Allah (Yakobus 5:16). Sakwuse padaleman suci rampung kabangun, Sang Prabu Sulaiman ngunjukake pandonga sukur awit Gusti Allah wus nganthi pambudidayane bangsa Israel anggone ngedegake padaleman suci. Pandonga kang nelakake ora bakal bisa ngapa-ngapa manawa dudu Gusti Allah kang ngirid lan nuntun. Pandonga sukur sakbanjure katutup kanthi pandonga berkah, panyuwunan supaya Gusti Allah tansah nunggil, aja nganti ninggalake lan aja nganti negakake. Ing pandonga iki uga ana pangajab supaya lakune bangsa Israel tansah mbangun turut marang katetepan lan prantaning Gusti Allah. Uripe awake dhewe sejatine uga ora uwal saka pngrengkuhe Gusti Allah. Saben dina, saben wayah kudune awake dhewe tansah ngunjukake panuwun sukur. Donga atur panuwun kang uga panyuwunan berkah supaya Gusti tansah ngirid lan nuntun, uga ngaturake krentege ati arep tansah nindakake katetepan lan pranatane Gusti Allah. |*NT


