Yehezkiel 34:25-31; Jabur 100; Mateus 12:46-50 PARA SADHEREKIPUN GUSTI YESUS “… Gusti Yesus ngendika: “Iki ibu-Ku lan sedulur-sedulur-Ku!” Awit sing sapa nglakoni kersane Rama-Ku kang ana ing swarga; iya kuwi sedulur-sedulurku lanang lan wadon sarta ibu-Ku” (Mateus 12:49-50) Manawi kita nembe kempal-kempal, lan wonten ingkang taken: “taksih sedherek?” Lajeng pun wangsuli: “Inggih, sedherek ing patunggilanipun Gusti Yesus.” Cethanipun, ing Gusti Yesus, kita punika sedherek. Mboten namung punika, malah ing Gusti Yesus kita punika dados sedherek. Kanthi cekak saged kawastanan bilih kita punika sasedherek dados para sedherekipun Gusti Yesus. Kita temtu remen sinebat para sedherekipun Gusti Yesus. Kosok-wangsul kaliyan Gusti Yesus. Gusti Yesus ketingal mboteb remen nalika wonten tiyang ingkang matur bilih ibu lan para sedherekipun Gusti Yesus kepengin manggihi Panjenenganipun. Kados-kados Gusti Yesus mboten kersa ngakeni, malah  nampik bilih punika ibu lan sedherek-sedherekipun. Punapa inggih mekaten? Sayektosipun mboten mekaten. Kanthi nuding para muridipun Gusti Yesus ngendika : “Iki ibu-Ku lan sedulur-sedulur-Ku!” Srana mekaten,Gusti Yesus ngersakaken supados para murid dados kelompok patuladhan, dados kelompok percontoan tumrap tiyang sanes. Pangandikanipun Gusti Yesus punika mbereg para murid supados sregep nindakaken dhawuhipun Gusti Yesus, dados tiyang-tiyang ingkang mbangun turut dhumateng Panjenenganipun. Para murid kaangkat, katetepaken dados para sedherekipun Gusti Yesus ingkang sumedya lan remen mbangun turut dumateng Panjenenganipun. Punapa kita seneng dados para sedherekipun Gusti Yesus? Temtu kwmawon. Ananging, tetepan dados sedherekipun Gusti Yesus punika mboten kangge gagah-gagahan, mboten kangge umuk, wonten kalajenganipun, wonten konsekwensinipun inggih punika: mbangun turut, remen nindakaken kersanipun, purun mujudaken pakaryanipun Gusti Yesus ingkang ateges ugi nindakaken kersanipun Sang Rama. Punapa kita sampun siyaga dados para sedherekipun Gusti Yesus? Punapa kita sampun siyaga dados tuladha tumrap tiyang-tiyang ingkang kita panggihi ing gesang kita? Temtu punika mboten gampil, kita kedah purun ngupadi kanthi temen-temen. Gusti Yesus mesthi mitulungi kita. Amin.|*WSMS

Yesaya 40:1-11; Jabur 100; Wahyu 22:1-9 AYEM TENTREM “Ing kutha kono ora ana barang sing kena ing laknate Gusti Allah. Dhampare Gusti Allah lan Sang Cempe bakal ana ing tengahe kutha kono. …” (Wahyu 22: 3) Ngraosaken kawontenan ingkang ayem tentrem punika dados pepenginanipun saben tiyang. Wonten tiyang ingkang rekreasi dhateng seganten awit rumaos ayem nalika ningali toya dalasan alunipun. Wonten ingkang remen dhateng pareden, awit manahipun ayem lan tetrem nalika ningali wit-witan lan sato kewan. Waosan kita nelakaken wontenipun kawontenan ingkang damel manah ayem lan tentrem ingkang kagambaraken srana wontenipun lepen ingkang bening kados kristal ingkang kawastanan toyaning kauripan. Lepen punika medal saking dhamparipun Gusti Allah lan Sang Cempe. Ugi wonten wit-wit kauripan ingkang ajeg ngedalaken woh lan ronipun saged kangge nyarasaken para bangsa. Dhamparipun Gusti Allah lan Sang Cempe badhe wonten ing satengahing kitha punika. Kawontenan ing kitha punika sarwa ngremenaken, mboten wonten laknatipun Gusti Allah. Sadaya tiyang sami ngabekti dhumateng Gusti Allah lan dhumateng Sang Cempe. Punapa kita saged ngraosaken ayem tentrem ing gesang padintenan? Temtu kemawon saged, ananging kadhangkala, kita ngraosaken ingkang kosok-wangsul, manah kita goreh, bingung, kuwatos, boten ayem lan tentrem. Saged ugi manah kita ngangah-angah awit benthik kaliyan tiyang sanes, manah kita ketaton awit pitembungan lan tumindakipun tiyang sanes. Nyipati gegambaran ing perikop kita punika, kita prelu enget bilih kita katimbalan mujudaken ayem lan tentrem ing gesang kita padintenan. Kita kadhawuhan nelakaken pangrehipun Gusti Allah lan Sang Cempe ingkang ngereh lan mranata gesang kita, ingkang dhedampar ing satengahing gesang kita. Srana ngabekti dhumateng Panjenenganipun kita saged mujudaken tentrem-rehayu ing gesang sesarengan, senadyan punika mboten gampil. Prelu katemanan lan perjuwangan. Amin|*WSMS

Purwaning Dumadi 48:15-22; Jabur 100; Wahyu 14:1-11 NGEWAHI ADAT “Ature Yusuf  marang kang ramane, “Sampun mekaten rama, awit-dene punika  ingkang pambajeng, astanipun rama ingkang tengen mugi katumpangna ing sirahipun.” Nanging kang rama ora karsa, pangandikane: “Aku  wus weruh angger!” (Purwaning Dumadi 48:18-19a Saben masyarakat gadhah tatanan lan padhataning gesang ingkang dipun nut dening masyarakat punika. Contonipun adat Jawi: manawi tiyang langkung ing ngajengipun tiyang sanes pnapa malih ingkang langkung sepuh, anggenipun mlampah kedah radi mbungkuk kanthi matur: “nyuwun sewu.” Ing masyarakat sanes saged ugi beda. Desa mawa cara negara mawa tata, saged kawastanan mekaten. Saben masyarakat ngggadhahi adat utawi kalimrahanipun piyambak-piyambak, mboten sami. Adat ngrumiyinaken ingkang langkung sepuh ugi limrah ing gesangipun masyarakat Jawi. Ing brayat menawi wonten ingkang nikah, saenipun urut nomer saking ingkang sepuh, menawi nglangkahi kedah nindakaken ingkang kawastanan “mbayar pelangkah.” Ing gesangipun bangsa Israel ugi wonten adat ingkang saemper. Anak mbaieng berkahipun langkung kathah katimbang anak ragil. Mila nalika Yakub ngrentahaken berkah dhateng Manasye (ingkang mbajeng) srana asta kiwa dene berkah dhateng Efrayim (wuragil) srana numpangaken asta tengen, Yusuf protes awit kuwalik. Nanging Yakub tetep mberkahi srana caranapun kanthi katrangan ing ayat 19 bilih Efrayim ingkang wuragil badhe dados bangsa ingkang ageng lan langkung ageng panguwaosipin katimbang masipun, Manasye. Kita ningali bilih Yakub ngewahi adat ingkang limrah. Yakub damel pranatan enggal kanthi dhasar ingkang cetha. Dados, adat saged kaewahan miturut kawontenan lan kabetahan. Pranatan kadamel kangge kasaenaning gesang sesarengan. Menawi pranatan punika mboten cocog kaliyan kawontenan lan kabetahan, prelu dipun ewahi, dipun gantos ingkang jumbuh kaliyan kabetahan lan kawontenan. Mboten wonten awisan kangge ngewahi adat, langkung-langkung manawi cengkah kaliyan kapitadosan Kristen. Kita mboten ngabdi dhateng adat, nanging dhumateng Gusti. Gusti mgersakaken sedaya saged lumampah kanthi sae, gesang sesarengan saged karaos ngremenaken lan nentremaken. Amin.|*WSMS

Ester 7:1-10; Jabur 83:1-4, 9-10, 17-18; Mateus 24:45-51 KENDEL  “Unjuk wangsulane Sang Prameswari Ester. “Tiyang ingkang nganiaya saha ingkang dados mengsah wau inggih punika Haman, tiyang dursila punika” (Ester 7:6) Wicanten kanthi blak-blakan utawi blaka suta punika bab ingkang mboten gampil kangge kita. Limrahipun kita menawi nyariyosaken satunggaling kedadosan mubeng-mubeng rumiyin, mboten njujug, kuwatos menawi natoni manah. Pramila asring masalah mboten rampung-rampung awit mawi cara ingkang kados mekaten punika, kirang kendel. Nalika kadangu dening sang prabu Ahasyweros bab panyuwunanipun, prameswari Ester matur kanthi blak-blakan. Temtu punika nelakaken sikep ingkang kendel, awit kaaturaken ing ngajengipun tiyang kathah ing satengahing pambujanan. Bujana ingkang mesthinipun ngremenaken dados bencana tumrap Haman. Sedyanipun Haman badhe nyulah (nggantung) Mordekhai ing panyulahan. Ananging, panyulahan punika malah dados panyulahan kangge Haman piyambak, nyilakani dhirinipun piyambak. Punapa ingkang ndadosaken Ester kendel? Limrahipun tiyang estri kawawas mboten gadhah kakendelan, punapa malih ing satengahing para priya ingkang nggadhahi kalenggahan. Awit Ester mboten namung mikir dhirinipun piyambak, nanging ugi mikir gesang lan kawilujenganing bangsanipun. Bangsanipun kaancam ing bebaya awit pokalipun Haman. Bangsanipun badhe katumpes dening Haman. Pranyata Haman punika tiyang ingkang dursila. Ester kaagem dening Gusti lan kaparingan kakendelan kangge nulungi bangsanipun saking bebaya. Ing salebeting nglampahi gesang, kathah ancaman ingkang ndhatengi kita, kadosta brayat kita kaancam dening tiyang ingkang dursila, kancam dening kawontenaning ekonomi ingkang mrihatosaken. Kita rumaos mboten saged punapa-punapa, mboten gadhah daya. Nanging dumadakan kita nggadhahi kakiyatan, kasagedan, kawasisan. Dumadakan kita saged ngatasi bebaya punika. Srana mekaten kita saged uwal saking bebaya ingkang ngreridhu kita punika. Kita saged kalis saking bebaya punika awit pangayoman lan pangrehipun Gusti ingkang wonten ing Gusti Yesus Kristus sampun nindakaken pakaryanipun milujengaken kita. Amin.|*WSMS

Pangentasan 2:1-10; Jabur 83:1-4, 9-10, 17-18; I Tesalonika 5:12-18 TANSAH NGUNJUKAKEN PANUWUN “Padha ngunjukna panuwun ing sabarang kang tinemu, awit iku kang dikarsakake dening Gusti Allah ing Sang Kristus Yesus tumrap kowe” (1 Tesalonika 5:12) Tembung “tansah” punika nerangaken bab utawi kegiyatan ingkang lumampah terus-terusan, mboten kendhat, mboten kendel, mboten leren. Rasul Paulus ngedika: “Padha ngunjukna panuwun ing sabarang kang tinemu” Punapa  kita saged ngunjukaken panuwun ing satengahing nandhang sakit? Punapa ing salebeting kekirangan kita saged ngaturaken panuwun? Nalika nembe dipun-PHK punapa kita saged ngaturaken panuwun? Nalika kita mboten minggah kelas utawi tingkat punapa kita saged ngaturaken panuwun? Pengalaman kula: mboten saged. Kula kinten mekaten ugi umumipun tiyang kathah. Lajeng, kenging punapa rasul Paulus ngendika kados mekaten? Pangandika punika mujudakan pambereg supados kita mboten tansah nggresula, gela, cuwa, sisah tumrap punapa ingkang kita alami. Panci ingkang kita alami maneka-warni” sisah-bingah, cuwa-marem, sakit-sehat, untung-rugi lss. Bab tansah ngaturaken panuwun punika minangka peranganing piwucal ingkang kaparingaken dening Rasul Paulus dhateng pasamuwan ing Tesalonika. Gesangipun pasamuwan ing Tesalonika punika ketingalipun sampun sae. Warganing pasamuwan anggenipun gesang sampun tumata. Ewasemanten, temtu kemawon wonten kalanipun tuwuh kawontenan ingkang damel gela lan cuwa, nglokro tanpa semangat. Manawi wonten warga ingkang kados mekaten sampun ngantos dipun kendelaken, nanging prelu dipun gatosaken, prelu pitulungan supados saged wangsul malih dhateng gesang ingkang nggadhahi semangat, manahipun kaagengaken, mboten alit ing manah. Awit menawi kawontenan ingkang kados mekaten punika kakendelaken, saged ndadosaken sedherek punika lajeng mundur saking kapitadosanipun, nilar Gustinipun, gesang kawengku dening manah ingkang kebak ing panutuh dhumateng Gusti. Manawi warganing pasamuwan sami-dene ngatosaken, ingkang mekaten punika nelaken wujuding gesang ing patunggilanipun Gusti. Atur panuwun dhumateng Gusti punika wujuding patrap anggen kita nguri-uri kapitadosan kita dhumateng Gusti. Mila kita prelu ngudi saged tansah ngaturaken panuwun dhumateng Gusti ing sadhengah kawontenan. Amin.|*WSMS

Para Hakim 4:8-24; Jabur 83:1-4, 9-10, 17-18; Rum 2:1-11 NINDAKAKEN KASAENAN “…nanging kamulyan, kaluhuran lan tentrem-rahayu bakal kaparingake marang sawiji-wijining wong kang nindakake kabecikan …” (Rum:10a) Njeksani utawi ngakimi punika tumindak ingkang gampil lan asring kita lampahi. Menawi kita mrangguli tiyang ingkang tumindak klentu utawi mboten sae, kita tumuli nanggapi kanthi njeksani utawi ngakimi srana pitembungan ingkang negatip. Malah wonten ingkang ngedalaken pitembungan ingkang nyakitaken manah, damel manah pingget. Punapa ingkang kaucapaken punika kados-kados mboten naten katindakaken. Kados-kados pitembunganipun punika nelakaken bilih sedherek wau mboten nate damel lepat. Kados-kados punapa ingkang katindakaken punika temtu sae, malah kados-kados dhirinipun punika tiyang ingkang paling sae lan paling leres. Kamangka sanyatanipun mboten wonten tiyang ingkang mboten nate damel lepat, ingkang tansah tumindak leres lan sae. Saben tiyang nate nerak pranatanipun Gusti, ugi pranataning negari lan masyarakat, ugi nate nerak pranatan ing brayat lan ing papan padamelan. Nate nyakiti manahipun kanca lan mitra. Jer kita punika mboten sampurna. Manawi kita ningali tiyang ingkang damel lepat, ingkang nerak pranatan, ingkang sasekecanipun piyambak mesthi kita mboten remen. Mesthi kita kepengin ngluruhi, nyaruwe,  utawi ngengetaken. Punapa mekaten punika tumindak ingkang klentu? Temtu mboten. Kita panci kedah ngengetaken lan ngleresaken, nanging kita ugi kedah ngengeti bilih kita ugi nate tumindak mekaten. Anggen kita ngluruhi, ngengetaken, ngleresaken kedah kanthi manah ingkang andhap asor, mboten kanthi gumunggung. Kita mboten prelu njeksani, nanging atur pepenget murih kasaenaning gesang sesarengan, amrih pasedherekan ingkang wonten tetep kajagi lan kauri-uri. Tiyang ingkang nindakaken kabecikan temtu badhe ngraosaken kabingahan, awit ndadosaken gesang punika endah, ndadosaken kabingahanipun tiyang sanes. Inggih punika ingkang kawastanan peparingipun Gusti. Gusti maringi kaluhuran lan karahayon. Dados, ingkang nindakaken kabecikan lan ingkang nampi kabecikan sami-sami nampi kaluhuran lan karahayon saking Gusti. Amin. |*WSMS

Para Hakim 4:1-7; Jabur 123; I Tesalonika 5:1-11; Mateus 25:14-30 ENGET-INGENGETAKEN LAN BANGUN-BINANGUN “Mulane kowe padha eling-ingelingake lan bangun-binanguna, kaya-dene kang pancen koklakoni iku” (I Tesalonika 5:11) Pawartos badhe wontenipun kiamat asring kita pireng. Bab punika ugi kawartosaken dening sawetawis kelompok Kristen. Pawartos punika asring damel kisruh lan ajrihipun tiyang kathah, kalebet warga greja. Panci Kitab Suci martosaken bab kiamat, nanging mboten wonten katrangan bab wekdalipun kapan. Gusti Yesus ugi ngedika bilih kiamat punika kados pandung, mboten wonten ingkang mangertos. Mila menawi wonten tiyang Kristen ingkang bingung lan kuwatos, punika ateges mboten mangertos punapa ingkang dipun kersakaken dening Gusti bab kiamat. Ingkang prelu dipun mangretosi ngengingi kiamat punika sanes bab kapan wekdalipun,  ananging kadospundi anggen kita sami cecawis ngadhepi kiamat punika. Kita sampun siyaga punapa dereng menawi kiamat dhateng, menawi gesang ing bumi kapungkasan. Kalebet ing bab punika inggih punika kapan Gusti mungkasi gesang kita, kapan kita katimbalan Dhateng pasamuwan ing Tesalonika rasul Paulus paring pepenget bab rawuhipun Gusti utawi kiamat. Rasul Paulus ngengetaken bilih kawontenan tentrem saged ewah dados bilai, kados-dene pawestri ingkang ngandheg dadakan ngraosaken sakit badhe babaran. Bab punika mboten saged dipun singkiri. Mekaten ugi rawuhipun Gusti utawi kiamat, kedah dipun adhepi. Anggenipun ngadhepi mboten prelu kaliyan raos ajrih lan was sumelang, mboten prelu srana nginten-inten utawi ngramal, awit pasamuwan Tesalonika punika sampun dados para putraning pepedhang ingkang sampun cecawis ing bab rawuhipun Gusti utawi kiamat. Mekaten ugi kita, pasamuwanipun Gusti ing wekdal sapunika. Kita kadhawuhan tetep waspada, tetep jumaga, tetep dados para putraning pepedhang. Punika sanes bab ingkang gampil, kathah panggodhanipun, kathah pambenganipun, kathah piawon ingkang ngreridhu kita, kathah pepenginan kita ingkang cengkah kaliyan kersanipun Gusti. Pramila kita kadhawuhan sami-dene ngengetaken lan bangun-binangun supados samangsa Gusti  rawuh ing dinten kiamat, kita saged nampi karahayonipun Gusti Yesus Kristus. Amin.|*WSMS

Para Hakim 5:1-22; Jabur 123; Mateus 12:43-45 KEDAH DIPUN ISI “Tumuli ngucap mengkene: Aku dakbali menyang omah sing daktinggal kae. Banjur bali, omahe tinemu suwung, wis resik kasaponan lan katata resik” (Mateus 5:44) Manawi tiyang mrangguli kamar utawi griya ingkang suwung limrahipun sami celathu: “Kok kothong/suwung ya, singup.” Menawi kita mrangguli kamar utawi griya ingkang longgar limrahipun kita celathu: “Penak ya longgar, ora umpel-umpelan.” Ingkang pundi ingkang ngremenaken? Temtu ingkang longgar, ingkang mboten umpel-umpelan. Wonten isinipun, nanging taksih sela, taksih saged ambegan. Dhemit ingkang sampun nilaraken griya ingkang dipun enggeni, wangsul malih awit mboten angsal papan gantosipun. Dhemit punika malah remen nalika nyipati griya punika kothong/suwung. Saking remenipun, lajeng ngundangi kancanipun pitu manggen ing griya ingkang suwung punika. Mbokmenawi kita lajeng celathu: “Dhasar dhemit. Seneng oleh panggonan suwung” Beda kaliyan kita ingkang saged ugi malah mengkirig, mrinding githok kita. Dhemit pitu punika langkung awon tinimbang dhemit ingkang ngajak. Griya suwung punika minangka pasemon kangge nggambaraken tyang ingkang suwung manahipun. Dhemit punika wau rak medal saking tiyang ingkang sampun dipun enggeni, lajeng katundhung. Gandheng namung katundhung/kasingkiraken, mboten kasirnakaken, mila saged wangsul lan nguwaosi tiyang punika malih ingkang suwung manahipun. Malah pandamelipun langkung jahat tinimbang saderengipun. Tiyang punika langkung sangsara awit tumindakipun dhemit wolu wau. Dhemit punika kedahipun mboten namung kasingkiraken, nanging kasirnakaken. Kados pundi caranipun? Kanthi ngisi gesangipun kanthi kapitadosan dhumateng Gusti lan srana  pandamel ingkang migunani; migunani kangge dhririnipun piyambak lan tiyang sanes. Kathah bab ingkang saged kita tindakaken ing gesang kita, mboten kadamel nganggur. Menawi nganggur pikiran lan manah kita suwung, saged nglambrang dhateng pundi-pundi, saged kaisi  dening bab-bab ingkang mboten sae, ingkang ngrisak gesang kita lan gesanging sesami. Srana nindakaken kegiyatan ingkang migunani, ingkang katuntun dening Gusti, si dhemit mboten saged mlebet dhateng gesang kita. Amin.|*WSMS