Pangandharing Toret 8:1-10, Jabur 78:1-8, 17-29, Rum 1:8-1 NDHEREK BINGAH AWIT GESANGIPUN TIYANG SANES“Luwih dhisik aku saos sokur marang Allahku marga dening Gusti Yesus Kristusing ngatase kowe kabeh, awit kabar bab pracayamu wus sumebaring sajagad.” (Rum 1 :8) Cariyos utawi kabar ngengingi tiyang sanes, mirunggan ingkang gadhahsesambetan celak kaliyan dhiri kita temtu badhe ndhatengaken raos ingkangbeda ing manah kita. Saged kemawon kita rumaos bingah, lan ugi sagedrumaos sedhih, lan sapiturutipun. Salah satunggaling bab ingkang wigatiinggih punika saged ngraosaken bingah awit saking kawontenan prayogiingkang dipun raosaken dening tiyang sanes. Jagad samangke langkungasring damel kita boten saged ningali kowontenan prayogi ingkang dipungayuh tiyang sanes. Ananging kita langkung bingah menawi tiyang sanesngraosaken kasisahan ing gesang.Rasul Paulus maringi tuladha sikep gesang ingkang prayogi nalika nanggepigesang tiyang pitados ing kitha Rum. Awit saking kawontenanipun, RasulPaulus boten saged tuwi tiyang pitados ing kitha Rum punika. Sinaosamekaten Rasul Paulus mireng pawartos bab gesang kapitadosanipun tiyanging kitha Rum punika. Rasul Pulus paring pangandika lumantar serat, bilihpiyambakipun ndherek bingah awit gesang sae ingkang dipun raosakendening para kagunganipun Gusti. Bab punika perkawis ingkang wigati, landados dhasar ingkang kedah dipun tuwuhaken ing manahipun tiyangpitados. Rasul Paulus ugi paring tuladha kanthi ndongakaken tiyang sanes.Pramila, seratipun Rasul Pulus kagem pasamuwan ing kitha Rum punikadados dhasar iman kangge tiyang pitados ing wekdal samangke.Timbalan tumrap tiyang pitados inggih punika nuwuhkan iman kapitadosankanthi tumindak ingkang sae. Menawi iman kapitadosan kita boten sagedtuwuh ngrembaka, asilipun inggih punika kita badhe kecalan tentrem rahayu.Mugi kita saged nuladha tumindakipun Rasul Paulus, sumadya ndherekbingah awit gesangipun tiyang sanes ingkang sae lan prayogi. Saklajengipun,tansah purun ndedonga kangge kasaenaning gesangipun tiyang sanes.Kanthi mekaten kita sampun dados berkah tumrap sesami. |*YCK

Yesaya 55:1-5; Jabur 145: 8-9, 14-21; Rum 9:1-5; Mateus 14:13-21 MANAH INGKANG WELAS ASIH“Nalika Gusti Yesus minggah ing dharatan, mirsa wong pirang-pirang,kang akeh banget cacahe, panggalihe trenyuh marga saka welasemarang wong-wong mau. Sing padha lara banjur diwarasake.”(Mateus 14:14) Tumindaking manungsa punika gumantung saking manahipun. Manawimanah manungsa saged ngolah rasa kanthi sae, tumindaking manungsa ugitansah sae. Punika gumantung saking cara manungsa ngolah rasa ingmanahipun. Tumindaking manungsa punika ugi nggambaraken pribadipun.Ananging, dereng temtu tiyang sanes saged nampi tumindak ingkang saepunika. Wonten tiyang ingkang nganggep tumindak sae punika prakawisingkang awon ing gesangipun.Gusti Yesus maringi tuladha bab tumindak ingkang sae. Nalika tiyangkathah ndherek Gusti Yesus awit sami kepengin mirengaken pangandikanipun,Gusti Yesus boten ngusir tiyang kathah punika. Gusti Yesus kagungan manahingkang welas asih. Panjenenganipun tetep paring pangandika lan mulangtiyang kathah punika. Langkung-langkung Panjenenganipun ugi nyarasakentiyang-tiyang sakit. Nalika tiyang kathah punika mbetahaken tetedhan,Gusti Yesus paring tetedhan saking roti gangsal lan ulam loh kalih. Sinaosatumraping para sakabat punika boten cekap dipun tedha tiyang kathahpunika. Ananging punapa ingkang dipun tindakaken dening Gusti Yesus punikakawiwitan saking manah ingkang kebak welas asih. Awit saking kuwaosipunGusti, roti cacah gangsal lan ulam loh kalih punika saged nyekapi kabetahaningtiyang kathah ngantos sami tuwuk.Gusti Yesus paring tuladha bab manah ingkang kebak welas asih lansumadya mbiyantu tiyang sanes ing sadaya kawontenan. Kados pundikawontenaning manah kita? Punapa manah kita sampun kebak welas asih?Punapa kita sampun purun mbiyantu tiyang sanes ing sadaya kawontenan?Supados kita saged ndarbeni manah ingkang kebak welas asih, kita kedahsinau ngolah rasa. Ngolah rasa magepokan kaliyan bab ngraos-raosakenpangrimatipun Gusti tumrap gesang kita. Kita saged gesang ngantos samangkeawit welas asih saking Gusti. Kanthi andarbeni manah ingkang welas asihlan sumadya mbiyantu sesami ing sadaya kawontenan, tiyang sanes badhengraosaken berkah saking Gusti. |*YCK

Yesaya 44:1-5; Jabur 145:8-9, 14-21; Mateus 7:7-11 GUSTI MIGATOSAKEN PAMBUDIDAYA KITA“Padha nyenyuwuna, temah bakal kaparingan. Padha golek-golekna,temah bakal oleh. Padha thothok-thothoka, temah bakal kawenganan.”(Mateus 7:7) Menawi kita ngrembag babagan pertanian, among tani punika badhenampi kasil jumbuh kaliyan ingkang dipun tanem. Winih pari badhe ngasilakenpari, winih jagung ugi badhe ngasilaken jagung. Winih ingkang dipun tanemmesthi badhe ngasilaken tanduran ingkang sae, menawi kita tansah ngrimatitanduran punika kanthi sae ugi. Mekaten ugi ing babagan tumindakingmanungsa. Punapa ingkang badhe kita pethik punika gumantung kaliyanpunapa ingkang kita upadi.Gusti Yesus nalika memucal bab pandonga ugi ngagem lambang ingkanggampil dipun wawas tumrap tiyang kathah. Sinten ingkang nyenyuwunpunika badhe dipun paringi, tiyang ingkang madosi badhe nampi, lan sinteningkang thothok-thothok mesthi badhe dipun bikakaken kori.Kanthi pamawas bilih Gusti minangka Rama ingkang badhe maringisadaya ingkang sae tumrap para kagunganipun, mila sadaya tiyang badhekaparingan sadaya ingkang trep kaliyan punapa ingkang sampun dipunbudidaya. timbalanipun manungsa inggih punika mawas punapa ingkangdipun suwun sami kaliyan ingkang dipun betahaken. Menawi kita gadhahpepinginan ngasilaken woh ingkang sae, kita ugi kedah sinau kados pundicaranipun supados saged ngasilaken woh ingkang sae lan migunani.Pramila, sumangga kita nggatosaken malih, punapa pandonga-pandongaingkang kita aturaken dhateng Gusti punika sampun trep kaliyan punapaingkang kita betahaken? Punapa kita sampun mbudidaya utawi ngupadikanthi cara ingkang sae? Punapa kita tansah tothok-tothok ing korining sihrahmatipun Gusti? Kadospuni kita ngupadi punapa ingkang dados pepenginankita punika kanthi cara-cara ingkang trep kaliyan karsanipun Gusti? Kanthipitados bilih pambudidaya kita wonten ing Gusti punika boten badhe muspra,Gusti temtu badhe maringi punapa ingkang prayogi tumrap ing gesang kita. |*YCK

Yesaya 51: 17-23; Jabur 145:8-21; Rum 9: 6-13 PINILIH AMARGI SIH RAHMAT IPUN GUSTI”Malah ora mung iku bae. Kang luwih cetha maneh yaiku Ribkah kangmbobot saka priya siji, yaiku Ishak, bapa leluhur kita. Sabab nalika bayi-bayi mau durung padha lair, lan durung nglakoni panggawe becik utawa ala,— supaya rancangane Allah bab pamilihe tetepa, ora adhedhasar panggawenanging adhedhasar timbalane dingandikakake marang Ribkah,mangkene, “Sing tuwa bakal ngawula marang sing enom” (Rum 9:10–12) Rasul Paulus nandhesaken biling anggenipun Gusti Allah miji paraleluhuripun bangsa Israel punika sakderengipun sami lair, lan ugi sakderengipunsami saged nindakake kabecikan utawi ngetingalaken kaluputanipun. Punikamujudaken timbalan lan sih-rahmating Allah ingkang boten adhedhasarpikajengipun manungsa, nanging adhedhasar karsanipun Gusti Allah piyambak.Perkawis punika ngajak kita kangge nglampahi gesang kanthi raos ajrihasih lan raos sokur dhumateng Gusti Allah, awit punika wujud sih-rahmatingkang agung. Awit sejatosipun boten wonten manungsa ingkang pantespinilih dening Gusti dados mitra, putra, punapa malih dados ahli warisipun.Ananging Gusti Allah adhedhasar sih rahmat lan katresnanipun ingkangagung, kersa miji para tiyang pitados dados umat kagunganipun. Bab punikaugi nandhesaken supados para kagunganipun Gusti boten sami gumunggung lanngasoraken tiyang sanes.Sumangga kita tampi sih rahmatipun Allah punika kanthi iman lan andhapasoring manah. Punapa panjenengan saestu kersa nampi sih-rahmatipunkanthi tulus ing manah? Punapa panjenengan sampun paring wangsulantumrap timbalanipun Gusti? Mugi gesang panjenengan ndadosaken pratandhabilih kita punika umat pilihan, ingkang gesangipun boten manut pikajengipunpiyambak-piyambak, nanging midherek karsanipun Gusti Allah. Saklajengipun,kita kapurih boten namung nampi sih-rahmatipun Gusti, ananging ugi tansahmbabaraken kabingahan punika dhumateng sesami. Amin. |*SP

Wulang Bebasan 10: 1-5; Jabur 145:8-21; Filipi 4: 10 – 15 NGATURAKEN PANUWUN ING SADAYA KAWONTENAN”Sakehing prakara bisa daksangga ana ing Panjenengane kang paringkakuwatan marang aku. Allahku bakal nyekapi sakehing kabutuhanmularas karo kasugihaning kamulyane ana ing Kristus Yesus.”(Filipi 4:13, 19) Rasul Paulus ngaturaken panuwun dhumateng Gusti Allah awit sakingpitulungan, kawigatosan lan tresnanipun pasamuwan ing Filipi, sinaosa kanthikawontenan ingkang winates. Rasul Paulus ngandharaken bilih piyambakipunsampun nampi piwucal saha saged manteb ing sadengah kawontenan:nalika ing kawontenan sugih, punapa ugi ing kawontenan kecingkrangan,rikalanipun kedah nampi kanthi marem, utawi kala mangsanipun kekirangan.Rasul Paulus nglairakén semboyan ingkang misuwur: “Sakehing prakara bisadaksangga ana ing Panjenengane kang paring kakuwatan marang aku.”(Filipi 4:13).Piwucal punika ngetingalaken gesang iman ingkang manteb, botengumantung dhumateng kekiyatan saking njawi, nanging lumantar kapitadosandhumateng Gusti Yesus. Wontening gesang punika, asring kita rumaos bilihkabungahan gumantung saking kawontenan ekonomi, kesehatan, utawisesambetan becik. Nanging, Paulus ngendikakaken bilih kebagjan sejatipunika kawiwitan saking raos cekap lan rasa syukur ingkang kalairakenkanthi tulus. Gesang kita dados entheng nalika kita saged ningali berkahingkang sampun dipun paringaken, boten ngendelaken samubarang ingkangdereng mesthi kita tampeni.Sumangga kita sinau tansah ngucap sokur dhateng saben perkawisingkang kelampahan ing gesang kita. Nalika sehat, ngucap syukur, nalikakataman gerah, tetep ngunjukaken syukur. Sampun ngantos kita ngunjukakensyukur ndadak ngentosi sepinten kawontenan punika sampurna, tanpagodha, lan sekeco sedayanipun. Nanging saben wegdal dedonga sinarenganraos cekap, sumarah, lan ing tresna dhumateng Gusti Allah. Mugi kita sagednindakaken piwucaling Rasul Paulus: “Gesang kanthi rasa syukur punikaminangka pepadang, ingkang sumunar sanajan ing satengahing margigesang akang peteng !”. Amin. |*SP

Wulang Bebasann 1:1-7; Jabur 119:121-128; Markus 4:30-34 WIJINE CILIK DEWE, TUWUHE PALING GEDHE“Iku kayadene wiji sesawi kang nalika disebar ing lemah, iku wujude cilikdhewe saka sakehing wiji ing bumi. Nanging bareng wis disebar, banjurtuwuh lan dadi gedhe dhewe saka sakehing sayuran sarta ngetokake pangkang gedhe-gedhe, nganti manuk-manuk ing awang-awang padha bisanusuh ana ing ayomane.” (Markus 4:31–32) Gusti Yesus ngandharaken pasemon bab Kratoning Allah, dipun gambarakenkados dene wiji sesawi, wiji ingkang paling alitk piyambak ingkang dipuntandur ing pasiten. Nanging, sanadyan lembut lan alit sanget, nalika sampuntuwuh, wiji punika saged dados taneman ageng ingkang ngedap-edapi lanmaringi pangayoman dhumateng kéwan ingkang sami ngayom ing pang-pangipun. Pasemon punika nyariyosaken kadospundi pakaryan Allah asringdipun wiwiti kanthi prasaja lan boten katingal, nanging saksampunipunlumampah dening wegdal lan pambudidya becik kagem nglampahi pakaryanpunika, ngetingalaken ewah-ewahan ingkang ngedap-edapi; sangsaya tuwuh,majeng, lan ngrembakaning pakaryan agung punika.Wiji sesawi punika mujudaken pralambang kawontenaning gesangkapitadosan kita; ingkang tuwuhipun saking sumebaring Sabdanipun Gustilan dipun lajengaken kanthi tumindak ingkang jumbuh kaliyan isining Sabdakala wau. Asring manungsa nganggep remeh laku-laku kabecikan alit nanggapiSabdanipun Gusti ingkang katampi. Kamangka saben tumindak punika sagetdados wujuding wiji sesawi rohani ingkang badhe tuwuh lan dados berkahingkang boten saged kaduga ageng lan agungipun.Sumangga kita tansah sowan kanthi setya, sanadyan boten langsungkatingal wohing pakaryan kita. Tanpa pamrih, kita nandur kabecikan,ngendhaleni rasa mangkel, sarta nyebar katresnan. Kersanipun Gusti Yesusinggih punika, supados Kratonipun tuwuh wonten ing manahipun manungsa,saking biji-biji sesawi iman ingkang alit ingkang dipun tampi saben dinten.Mugi kita dados tiyang ingkang tansah setya sowan lan nresnani, lannyengkuyung kabecikan sanajan tanpa sorak lan pamuji. Amin. |*SP

1 Para Raja 4: 29-34; Jabur 119:121-128; Efesus 6: 10 – 18 NGAGEMA GAMAN ROHANI SAKING GUSTI“Padha nggawaa gegamane peranging Allah, supaya kowe bisa nglawankajuligane Iblis; awit anggon kita perang iku ora nglawan daging lan getih,nanging para pamarentah, para pangwasa, para panggedhening jagatkang peteng iki, para roh ala kang ana ing langit. Mulane padha nggawaasakehing prabote peranging Allah, supaya kowe bisa nindakakepanglawan ing tekane dina kang ala iku lan tetep ngadeg jejeg, sawusekowe ngrampungaké iku kabeh.” (Efesus 6:10–18) Rasul Paulus ngajak dhateng pasamwan ing Efesus supados samimantep lan kiyat ing pitados, amargi sedaya ngadhepi peperangan rohani,ingkang mungsuhipun boten kasat netra. Kita boten ngadhepi daging langetih, nanging angkara murka, roh-roh piala, lan kekiyataning roh pepetengjagad. Supados kita saged unggul, kita kedah ngagem piranti perang rohanisaking Gusti arupi: sabuk kayekten, kasut Injil tentreming batin, tameng iman,ketopong kawilujengan, sarta pedhang Roh, injih punika Sabdanipun Gusti.Tanpa cepengan gaman rohani kados punika, kita kados dene prajuriting palagan peperangan tanpa mbeta gaman lan senjata babar pisan. Tanpaiman, kita gampil kapitunan; tanpa kayekten, kita bingung; tanpa kaleresan,kita ringkih menawi tinempuh ing piawon. Sabdanipun Gusti mujudakengaman ingkang paling utama, awit lumantar sabda kita dipun paringi pitedah,kekiyatan, lan tuladha. Paulus ugi ngajak umat supados tansah ndedongakanthi waspada lan setya.Sumangga saben dinten kita cepengan gaman rohani punika kanthijumaga lan waspadha. Sampun ngantos nganggep sepele peperanganrohani, awit saben dinten kita ngadhepi panggodha, piala saking pepeteng,lan mawani-warni pacoban gesang. Nanging ing Gusti Yesus, kita sampundiparingi cepengan ingkang jangkep, kita namung perlu nyandhak lanngginakaken kanthi iman sedaya cepengan gaman rohani punika. Mugi kitatansah dados prajurit-prajuritipun Gusti Yesus ingkang siyaga, jujur, lansetya ngladosi ngantos pungkasaning gesang. Amin. |*SP

1 Para Raja 3:16-28; Jabur 119:121-128; Yakobus 3:13-18 KAWICAKSANAN SING ASALE SAKA SWARGA“Balik kawicaksanan kang saka ngaluhur, iku kang dhisik dhewe murni,sabanjure dhemen rukun, alus ing budi, mbangun turut, sugihkawelasan sarta awoh kabecikan, ora ilon-ilonen sarta ora lamis.”(Yakobus 3:17) Rasul Yakobus melehake tiyang-tiyang ingkang nganggep dhirinipunpinter lan wicaksana. Panjenengane ngendika bilih kawicaksanan ingkangsejati boten namung ketingal saking anggenipun pinter ngendikan, nangingsaking kabecikan ing gesangipun. Rasul Yakobus nandhesaken, kawicaksananingkang saking Gusti punika asipat murni, ngudi karukunan, andhap asor,kebak ing katresnan, lan boten lamis. Lan sedaya punika prelu dipun wujudakenkanthi tumindak ingkang nyata, boten namung dipun ngendikakaken kemawon.Kawicaksanan ingkang saking donya asring kenging pengaruh kawontenaningmanah ingkang mboten murni kadosta: raos melik, dengki lan kapentinganpribadi. Kawicaksanan ingkang adhedhasar kapinteran pribadi punika sagedndadosaken cecongkrahan, kawontenan ribut, lan ngasilaken woh ingkangpait. Nanging kawicaksanan saking Gusti punika paring katentreman, ayem,lan raos nyawiji. Punika ndadosaken kabecikan ing gesang punika tansahsumrambah lan mbabar kabingahaning dhateng tiyang ing sak kiwa tengenipun.Sumangga kita tansah ngupadi kawicaksanan ingkang saking Gustikanthi ngestokaken lan nindakaken dhawuhipun Gusti. Supados saben putusan,saben tembung, lan saben tumindak kita punika saged ndhatengaken katentremanlan kasaenan, sanes pasulayan. Mugi gesang kita dados panglimbang tumrapkawicaksanan sejati: boten saking buku, nanging saking Gusti. Aja mungpinter, nanging dados tiyang wicaksana tinuntun dening sabdanipun Gusti.Amin. |*SP

1 Para Raja 3:5-12; Jabur 119:129-136; Rum 8:26-39; Mateus 13:31-33, 44-52 KRATONING SWARGA: WIWITANE CILIK, WUSANANE GEDE“Padha-padha wiji, wiji sawi iku pancen cilik dhewe, nanging yen wusthukul, gedhene ngluwihi janganan liya-liyane, malah banjur dadi wit-witan, nganti manuk-manuk ing awang-awang padha saba mrono lannusuh ing pang-pange.” (Mateus 13:32) Punapa wonten peranganing donya ingkang boten owah gingsir? Botenwonten. Sedaya badhe ngalami owah-owahan. Gusti Yesus ngginakakenmawarni-warni pasemon ingkang tundhonipun sedaya punika nyariosakenbabagan Kratoning Swarga. Wonten pasemon bab wiji sesawi, ragi, bandhaing ndoya, lan sapiturutipun. Sadaya punika minangka gambaran bilih KratoningAllah kawiwitan saking bab-bab ingkang alit, prasaja, lan boten katingal onjo,nanging menawi sampun dumugi titiwancinipun, bab-bab ingkang alit punikabadhe tuwuh dados ageng, ngowahi donya, lan ngemot kabingahan abadi.Wiji sesawi punika wujudipun namung alit sanget, nanging nalika dipuntanem lan dipun rimati kanthi saestu, saged tuwuh dados wit-witan ingkangageng ingkang maringi papan kangge ngaup lan ngayom. Punika minangkagambaran menawi iman, sanajan sepele, menawi dipun rimat kanthi setyalan kebak katresnan, saged ngowahi lampah gesangipun manungsa lanmasyarakat. Kratoning Swarga boten saking panguwaos, nanging sakingkawilujengan lan sih katresnan. Tiyang ingkang manggihaken mutiara ingkangawis reginipun, sumadya kangge ngeculaké sadaya kagunganipun murihpikantuk mutiara punika.Sumangga kita tansah ngudi Kratoning Allah, sinaosa wiwitanipun alitlan prasaja. Awit gesang Kristen saged dipun wiwiti saking tembung ingkang lugu,nanging nalikanipun katindakna, badhe ngowahi gesang. Mugi kita dadostiyang ingkang sregep nandur wiji kabecikan, sabar, ngandel dhumatengGusti, lan setya anggayuh kabingahan langgeng ing Kratoning Swarga. Amin.|*SP

1 Para Raja 1: 38-48; Jabur 119:129-136; Mateus 12:38-42 AJA MUNG NYUWUN TANDHA“Nalika samana ana ahli Toret lan para Farisi sawatara, kang padhamatur, “Guru, kula sami kapengin sumerep pratandha sakingPanjenengan.”Nanging paring wangsulane, “Golongan kang ala lan ora setya ikinjaluk pratandha, nanging bakal ora kaparingan, kajaba mungpratandhane Nabi Yunus.” (Mateus 12:38–39) Para ahli Toret lan tiyang-tiyang Farisi nyuwun dumateng Gusti Yesussupados paring tandha saking swarga, kamangka Panjenenganipun sampunnglairaké kathah tandha lan mukjijat-mukjizatipun. Panjenenganipun paringwangsulan bilih golongan punika boten badhe kaparingan tandha kejawipratandhanipun Nabi Yunus. Pratandhanipun Yunus punika nelakaken babingkang wigati inggih punika bab seda lan wungunipun Sang Kristus sakingpati. Tigang dinten Yunus mapan ing wetengipun ulam ageng. Punika nggambarakenkadospundi anggenipun Gusti Yesus ugi badhe wonten ing saklebetingtelenging pati tigang dinten laminipun, lajeng wungu ngawonaken pati.Piwucal punika ngemutaken bilih kathah tiyang ingkang nyuwun tandha,bukti, mukjijat, nanging boten purun mbikak manahipun kangge pitadosdumateng Gusti. Pramila pratanda agung arupi seda lan wungunipun SangKristus punika boten dipun tampeni. Panjenenganipun minangka tandhakatresnaning Allah ingkang sejatos tumraping manungsa, nanging botensedaya tiyang saged nyumurupi.Sumangga kita bikak manah kita supados saged nyumurupi tandha-tandha ingkang dipun paringaken saben dinten. Kanthi mekaten sagedndayani sangsaya kekahing gesang kapitadosan kita dumateng Gusti Yesus.Manah ingkang resik saged nyumurupi pitedahipun Gusti, nanging manahingkang wangkot punika namung nuntun dhateng piala lan karisakan. Mugikita tansah tanggap dhumateng kasucen lan pitutur sejati saking Sang KristusGusti. Amin. |*SP